افزایش قیمت بنزین، مسیر حرکت نقدینگی را تغییر می‌دهد؟ | گلوانی: گرانی بنزین یک شوک موقت تورمی ایجاد می‌کند نه تورم 150 درصدی!

به گزارش اقتصادنیوز، افزایش قیمت بنزین در اقتصاد ایران همواره فراتر از یک تغییر در قیمت یک کالای مصرفی تلقی شده و به‌دلیل ارتباط آن با هزینه حمل‌ونقل، تولید، انتظارات تورمی و معیشت خانوارها، می‌تواند واکنش‌های گسترده‌ای در اقتصاد ایجاد کند.

با این حال، میزان اثرگذاری این سیاست بر تورم و بازارهای دارایی، به شدت و نحوه اجرای آن وابسته است و نمی‌توان هر افزایش قیمتی را به معنای وقوع یک شوک پایدار تورمی یا جهش در بازارهای مالی دانست.

خبر مرتبط

پیش‌بینی بازار ارز، طلا و سهام در سناریوی افزایش قیمت بنزین | مظفری: بنزین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومانی دلار را صعودی می‌کند و بورس را نزولی!

اقتصادنیوز: یک تحلیل‌گر بازار سرمایه گفت: با تغییر سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، رشدهای شدیدی در نرخ ارز، سهام مربوطه در بورس و کل بازار سرمایه تجربه شد، اما بنزین اهمیت ذهنی و اجتماعی‌اش شاید امروز بیشتر از اهمیت اقتصادی‌اش باشد.

در شرایطی که تورم در سطوح بالایی قرار دارد، این پرسش مطرح است که آیا افزایش قیمت بنزین می‌تواند موج تازه‌ای از تورم ایجاد کند یا اثر آن تنها در کوتاه‌مدت ظاهر خواهد شد؟ از سوی دیگر، آیا افزایش قیمت سوخت می‌تواند مسیر حرکت نقدینگی را تغییر دهد و سرمایه‌ها را از بورس به سمت بازارهایی مانند طلا و ارز سوق دهد؟

افزایش قیمت بنزین تاثیر قابل توجهی بر تورم ندارد زیرا...

امیرمحمد گلوانی، پژوهشگر و کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز درباره آثار احتمالی افزایش قیمت بنزین اظهار کرد: برخلاف آن چیزی که تصور می‌شود یا عموم مردم فکر می‌کنند، افزایش قیمت بنزین به صورت یک شوک قیمتی، حتی بر متغیرهایی مانند تورم نیز تأثیر قابل‌توجهی ندارد و بیشتر یک اثر موقت بر تورم خواهد داشت.

وی افزود: این اثر موقت و مقطعی است و اثر پیوسته نخواهد داشت؛ به‌گونه‌ای که ممکن است در یک یا دو ماه خود را در تورم ماهانه نشان دهد و پس از آن شاهد بازگشت تورم به سطوح قبلی باشیم.

افزایش قیمت بنزین تورم را ۱۵۰ درصدی نمی‌کند

گلوانی با اشاره به وضعیت فعلی تورم گفت: در حال حاضر تورم ماهانه بالای ۵ تا ۶ درصد است و تورم نقطه‌ای و سالانه نیز بالای 83 یا 84 درصد قرار دارد. بنابراین این‌طور نیست که اگر در قیمت بنزین افزایش جدی صورت بگیرد، تورم ناگهان به سمت ۱۵۰ درصد یا اعداد مشابه حرکت کند؛ چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.

این پژوهشگر اقتصادی درباره اثر افزایش قیمت بنزین بر بازارها نیز گفت: اثر آن بر بازارها نیز ناچیز است. این سیاست شاید باعث شود بر صنایعی اثر بگذارد؛ صنعت حمل‌ونقل با مشکلاتی مواجه شود یا برای تاکسی‌های اینترنتی مسئله ایجاد کند.

وی ادامه داد: حتی ممکن است رونق تاکسی‌های زرد و سنتی را دوباره شاهد باشیم. تصور من این است که تاکسی‌های زرد همچنان به نحوی سهمیه دریافت خواهند کرد و حمل‌ونقل عمومی همچنان به بنزین یا سوخت ارزان دسترسی خواهد داشت؛ بنابراین احتمال دارد تمایل به استفاده از حمل‌ونقل عمومی نیز افزایش پیدا کند.

اثر گرانی بنزین به نحوه اجرای طرح بستگی دارد

گلوانی تأکید کرد: البته همه این موارد به نحوه اجرای طرح بستگی دارد. اگر به جای آزادسازی، یک افزایش دستوری قیمت اتفاق بیفتد، شرایط متفاوت خواهد بود.

وی توضیح داد: برای مثال، اگر قیمت بنزین را به ۷۰ یا ۸۰ هزار تومان افزایش دهند و روی همین قیمت ثابت کنند، اثر این افزایش به‌مرور کاهش خواهد یافت؛ زیرا موتور تورم، ارزش واقعی این اعداد را کاهش می‌دهد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تجربه افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ گفت: زمانی قیمت بنزین ۱۵۰۰ یا ۳۰۰۰ تومان بود و در آبان ۱۳۹۸ این اعداد شاید در آن مقطع بالا به نظر می‌رسید، اما بعداً دیدیم که مکانیسم تورم، ارزش واقعی این قیمت را به‌شدت کاهش داد و بنزین در مقایسه با سطح عمومی قیمت‌ها به کالایی بسیار ارزان تبدیل شد.

گرانی بنزین نقدینگی را از بازار سهام به سمت طلا و دلار نمی‌برد

گلوانی درباره احتمال جابه‌جایی نقدینگی میان بازارهای دارایی نیز اظهار کرد: در بازار دارایی‌ها نیز برخلاف تصور عمومی، تحول جدی رخ نخواهد داد. این‌طور نیست که افزایش قیمت بنزین لزوماً باعث شود پول از بازار سهام به سمت بازار طلا، دلار و سایر دارایی‌ها حرکت کند.

وی افزود: درست است که افزایش قیمت بنزین در کوتاه‌مدت یک شوک تورمی محسوب می‌شود، اما همه بازارها تا حدودی می‌توانند این شوک تورمی را جذب کنند.

این پژوهشگر اقتصادی تصریح کرد: اثر اصلی افزایش قیمت بنزین بیشتر می‌تواند در تحولات اجتماعی و سیاسی یا شکل‌گیری و تغییر مدل کسب‌وکارها دیده شود.

مسکن‌ نزدیک به حمل‌ونقل عمومی برنده می‌شود

گلوانی در ادامه به آثار احتمالی افزایش قیمت بنزین در بازار مسکن اشاره کرد و گفت: در حوزه مسکن این سیاست می‌تواند تأثیرگذار باشد و به مسکن‌هایی که دسترسی به حمل‌ونقل عمومی بهتری دارند، امتیاز بیشتری بدهد.

وی افزود: افزایش قیمت بنزین می‌تواند باعث کاهش قیمت نسبی واحدهای مسکونی در مناطق دورتر نسبت به سایر مناطق، برای مثال در تهران شود؛ منظور کاهش قیمت اسمی نیست، بلکه افت قیمت نسبی این واحدها در مقایسه با واحدهای برخوردار از دسترسی بهتر به حمل‌ونقل عمومی است.

افزایش محدود قیمت بنزین عایدی چندانی ندارد

این کارشناس اقتصادی در پایان گفت: در سناریویی که افزایش قیمت بنزین محدود باشد، به نظر می‌رسد اساساً تأثیر جدی بر اقتصاد و بازارها نداشته باشیم.

گلوانی افزود: اگر قیمت بنزین، برای مثال، به ۱۵ هزار تومان برسد، به نظر من عایدی چندانی ندارد و شاید تنها مقداری درآمد مالی برای دولت ایجاد کند که در جهت کاهش کسری بودجه به کار گرفته شود، اما چنین افزایشی نمی‌تواند مشکل و بحران موجود را حل کند.