ادعای رویترز درباره صندوق خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری در تفاهم ایران و آمریکا/ بیش از نیمی از این مبلغ تاکنون تعهد شده/ شرکتهایی مستقر در آمریکا، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا برای تأمین مالی این صندوق اعلام تعهد کردهاند
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، یک منبع آگاه که مستقیماً در جریان توافق قرار دارد، به رویترز گفت که در توافق چارچوبی میان ایالات متحده و ایران، یک صندوق خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایجاد سرمایهگذاری در ایران پیشبینی شده است و بیش از نیمی از این مبلغ نیز تاکنون تعهد شده است.
در ادامه این مطلب آمده است: این منبع که به دلیل اعلامنشدن رسمی طرح و در حالی که واشنگتن و تهران خود را برای امضای توافق در روز جمعه آماده میکنند، نخواست نامش فاش شود، گفت این صندوق بهگونهای طراحی شده است که برای هر دو طرف انگیزهای اقتصادی جهت دستیابی به توافق نهایی ایجاد کند.
اقتصادنیوز: باراک راوید درباره تفاهم نامه ایران و آمریکا مدعی شد: ایالات متحده متعهد میشود داراییهای منجمد شده ایران را پس از اجرای تفاهمنامه در دسترس قرار دهد.
مقامهای آمریکایی و ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند که بر سر یک چارچوب توافق کردهاند که هدف آن پایان دادن به جنگ میان دو کشور است؛ جنگی که از ۲۸ فوریه و پس از حملات نیروهای آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. این توافق همچنین شامل پایان دادن به محاصره ایران از سوی آمریکا و بازگشایی تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی تأمین نفت و گاز جهان، میشود.
این منبع گفت که صندوق جدید یک ابزار سرمایهگذاری خصوصی است و نه یک برنامه بازسازی یا پرداخت غرامت. همچنین هیچگونه پول دولتی یا کمک بلاعوض در آن وجود نخواهد داشت. وی افزود که شرکتهایی مستقر در آمریکا، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا برای تأمین مالی این صندوق اعلام تعهد کردهاند.
به گفته این منبع، سرمایهگذاریهای تعهدشده حوزههای انرژی، لجستیک، تولید صنعتی و حملونقل را در بر میگیرد.
یک منبع ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت که تهران در ابتدا خواستار ۴۰۰ میلیارد دلار غرامت بابت خسارات جنگ از آمریکا شده بود، اما واشنگتن اعلام کرده بود که چنین مبلغی را پرداخت نخواهد کرد.
به گفته این منبع ایرانی، ایده ایجاد این صندوق که قرار است «صندوق بازسازی و توسعه» نامیده شود، در پی آن مطرح شد.
این منبع افزود که سازوکار مورد نظر، مشارکت کشورهای منطقه را به اشکال مختلف در نظر گرفته است. این مشارکتها شامل تضمین وامها، ایجاد خطوط اعتباری یا تأمین مستقیم مالی برای بازسازی مکانهای آسیبدیده در جنگ میشود؛ از جمله تأسیساتی مانند مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاهها، فرودگاهها و بهطور کلی زیرساختهایی که در جریان درگیری آسیب دیدهاند.
ایران، که یکی از بزرگترین اقتصادهای خاورمیانه به شمار میرود، طی چهار دهه گذشته تقریباً هیچ سرمایهگذاری مستقیم خارجی قابل توجهی جذب نکرده است؛ زیرا موجهای پیاپی تحریمهای آمریکا و بینالمللی، این کشور را از بازارهای جهانی سرمایه دور نگه داشتهاند.
این کشور دارای دومین ذخایر اثباتشده گاز طبیعی جهان و چهارمین ذخایر اثباتشده نفت جهان است.
ایران همچنین جمعیتی جوان و تحصیلکرده با بیش از ۹۲ میلیون نفر، یک پایه صنعتی متنوع و ظرفیتهای استفادهنشده فراوان در بخشهایی از جمله پتروشیمی، معدن، گردشگری و کشاورزی دارد.
این منبع تأکید کرد که صندوق سرمایهگذاری کاملاً جدا از مسیر موازی مذاکرات مربوط به لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای حاکمیتی ایران که در خارج از کشور مسدود شدهاند، خواهد بود و این دو را سازوکارهای مالی مستقلی با اهداف و جدولهای زمانی متفاوت توصیف کرد.
این منبع گفت تا زمانی که یک توافق نهایی و رضایتبخش حاصل نشود، این صندوق ایجاد یا عملیاتی نخواهد شد. یادداشت تفاهمی که پس از امضا به اجرا درمیآید، برای سازماندهی روند کار طی ۶۰ روز آینده طراحی شده است.
وی گفت: «این صندوق تنها زمانی ایجاد خواهد شد که توافق نهایی امضا شود. در طول این ۶۰ روز، مدیران صندوق با ایرانیها و سرمایهگذاران همکاری خواهند کرد تا پروژهها را برنامهریزی کرده و ابعاد آنها را مشخص کنند.»
وزارت امور خارجه ایران و وزارت امور خارجه پاکستان ــ که در دستیابی به توافق مربوط به صندوق سرمایهگذاری نقش میانجیگری داشته است ــ بلافاصله به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
سخنگوی کاخ سفید در پاسخ، به مصاحبه معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، با شبکه CBS در روز دوشنبه اشاره کرد. ونس در این مصاحبه گفته بود که اگر ایران به توافق با واشنگتن پایبند باشد، میتواند به یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری با پشتوانه کشورهای عربی خلیج فارس دسترسی پیدا کند. این پایبندی شامل برچیدن برنامه هستهای، حذف ذخایر مواد غنیشده و پذیرش یک نظام سختگیرانه بازرسی و اجرای تعهدات خواهد بود.
این منبع از بیان جزئیات مربوط به نحوه اداره صندوق یا مدیران آن خودداری کرد و گفت که بخش مهمی از جزئیات هنوز باید تعیین شود.
وی نام شرکتهایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده را در میان شرکتهایی که تعهد سرمایهگذاری دادهاند مطرح کرد، اما از ارائه فهرست کامل خودداری نمود.
این یادداشت تفاهم ۶۰ روزه یک چارچوب اولیه است، نه یک توافق نهایی. انتظار میرود مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی در طول این دوره روی چندین مسیر مختلف، از جمله مسائل هستهای، تحریمها و موضوعات امنیت منطقهای، به مذاکره ادامه دهند.
