کدخبر: ۲۴۴۲۷۱ لینک کوتاه

مهدی ذاکریان، دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات پاسخ داد

اشتباه آمریکایی‌ها در دادگاه لاهه چه بود؟

اقتصادنیوز: مهدی ذاکریان، دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی به تشریح دلایل پیروزی ایران و شکست آمریکا در پروسه حقوقی شکایت برجامی ایران از ایالات متحده در لاهه پراخت.

به گزارش اقتصادنیوز او تاکید کرد:«آمریکایی‌ها گمان می‌کردند که ایران یک موضوع نامربوط سیاسی را به یک موضوع حقوقی پیوند می‌زند؛ به‌زعم آنها چون برجام یک موضوع سیاسی است و تمرکز ایران در این شکایت نیز روی بحث نقض برجام بود اینگونه ارزیابی کردند که این مساله ربطی به نقض عهدنامه مودت ندارد.

این در حالی است که ایران با یک کار حرفه‌ای توانست قضات دیوان را مجاب کند که اعمال تحریم‌های یکجانبه نقض عهدنامه مودت است. چرا که در این عهدنامه بر دوستی میان ملت‌ها، تامین حقوق آنها و اجتناب از ضرر ملت‌ها تاکید شده است. ایران نیز به همین موارد استناد کرد و گفت که تحریم‌ها موجب ضربه زدن به مردم ایران شده است. بنابراین آمریکا در این پرونده یک خطای محاسباتی مرتکب شد. اشتباه دیگر واشنگتن بی‌توجهی به اوضاع جهانی بود.

در حقوق بین‌الملل چند منبع داریم شامل معاهده، عرف، اصول کلی حقوقی، دکترین و رویه؛ آمریکایی‌ها با این پنج منبع موضوع را مورد ارزیابی قرار دادند. در حالی که امروز یک منبع جدیدی به حقوق بین‌الملل افزوده شده و قضات دیوان جدا از بند یک ماده ۳۸ اساسنامه دیوان به این موضوع نیز به‌عنوان یک منبع توجه دارند. این منبع این است که شرایط و اوضاع و احوال جهانی می‌تواند منشأ ارزیابی و داوری قرار گیرد. در حال حاضر شرایط و اوضاع جهانی ناشی از اقدامات ترامپ و تیم وی کمک کرد تا ایران بتواند در این رای نظر مساعد قضات را جلب کند. خروج از پیمان آب و هوایی پاریس، خروج از نفتا، خروج از برجام، عدم رعایت قطعنامه ۲۲۳۱، تهدید قضات دیوان کیفری بین‌المللی، تاکید بر یکجانبه‌گرایی و تهدید به خروج از سازمان تجارت جهانی از جمله شرایطی است که رئیس‌جمهوری آمریکا برای جامعه بین‌المللی فراهم کرده است. در چنین بستری، ایالات‌متحده آمریکا و تیم حقوقی آن حدس نمی‌زدند که این شرایط روی پرونده ایران اثر بگذارد. این در حالی است که این رفتارها به شدت روی ارزیابی حقوقی قضات موثر بود. تیم آمریکایی به این نکته توجه نداشت ولی در مقابل تیم فرانسوی و بریتانیایی که در پرونده ایران حضور داشتند، این مساله را مورد توجه قرار داده‌ و تاکید داشتند که تعهدات جهانی کشورها می‌تواند در کنار این عهدنامه مودت مورد توجه قرار بگیرد. این مسائل در نهایت باعث شد که یک پیروزی بزرگ برای ایران و ملت ایران به دست‌ آید.