حمله به ایران؛ بزرگترین عملیات نظامی یک «رئیس جمهور جنگ طلب» | 9 جنگی که آمریکایِ ترامپ به راه انداخت
به گزارش اقتصادنیوز، دونالد ترامپ با اینکه خود را رئیسجمهور صلح نامیده است، در طول دومین دوره ریاستجمهوریاش بهطور تهاجمی از نیروی نظامی در خارج از آمریکا استفاده کرده است.
حمله فعلی آمریکا و اسرائیل به ایران، نهمین اقدام نظامی است که نیروهای ایالات متحده در طول دومین حضور ترامپ در دفتر بیضیشکل وارد آن شدهاند، و دومین بار در عرض تنها دو ماه در سال ۲۰۲۶ که چنین اقدامی از سوی واشنگتن رخ داده است. اما این عملیات بدون تردید بزرگترین و مهمترینِ همه آنهاست.
ترامپ با وعده صلح رئیس جمهور آمریکا شد
بنا بر گزارش نشنال اینترست، ارتش آمریکا در دو دولت ترامپ به موفقیتهایی دست پیدا کرده بود. برای مثال، در سال ۲۰۱۹ نیروهای دلتا فورس، ابوبکر البغدادی، رهبر داعش را کشتند.
اقتصادنیوز: در صورت حمله ایران به میادین نفتی در عربستان سعودی، امارات متحده عربی یا کویت که همگی در برد موشکی ایران قرار دارند، به معنای دعوت به جنگ منطقهای توسط کشورها تلقی خواهد شد. حتی اگر حملات ایران فعلا بر زیرساختهای دریایی مانند پایانه جزیره خارک متمرکز باشد، هرگونه آسیب جدی به صادرات ایران، واکنش تلافیجویانه گستردهتری را به همراه خواهد داشت.
با این حال، ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ رویکرد خود را تغییر داد و از تاکید بر استفاده از نیروی نظامی فاصله گرفت. او استدلال میکرد که تجربهاش در انجام معاملات، او را ذاتا به یک صلحطلب تبدیل کرده است. او وعده داد که اگر دوباره انتخاب شود، جنگ اوکراین را ظرف ۲۴ ساعت پایان خواهد داد و تعهد داد که هیچ جنگ بیپایان دیگری را آغاز نکند.
از زمان آغاز دومین دوره ریاستجمهوریاش در ژانویه ۲۰۲۵، ترامپ تلاش کرده تصویر خود را بهعنوان یک صلحطلب تقویت کند. او بهطور بحثبرانگیزی مدعی شده که به هشت جنگ خارجی پایان داده و برای این دستاورد، برای دریافت جایزه صلح نوبل تبلیغ کرده است.
هرچند او در سال ۲۰۲۵ موفق به دریافت جایزه صلح نوبل نشد، اما برنده آن سال، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، مدال خود را به ترامپ داد و از نامزدی او برای سال بعد حمایت کرد. دونالد ترامپ همچنین نخستین جایزه صلح فیفا را که توسط فدراسیون بینالمللی فوتبال برای قدردانی از اقدامات استثنایی در جهت صلح و اتحاد ایجاد شده بود، دریافت کرد.
اخیرا در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، تنها یک ماه پیش از حملات اخیر به ایران، ترامپ هیئت صلح خود را تاسیس کرد؛ نهادی چندملیتی که برای نظارت بر روند صلح در غزه و احتمالا سایر درگیریها ایجاد شده است. امضای منشور این هیئت بهطور طنزآمیزی در مقر مؤسسه صلح ایالات متحده برگزار شد؛ اندیشکدهای با بودجه عمومی که در اوایل ۲۰۲۵ قربانی کاهش بودجهها شد.
در مجموع، با وجود پیامهای عمومی ترامپ، دادهها نشان میدهد که کاخ سفید تمایل زیادی به استفاده از نیروی نظامی برای حل مسائل سیاست خارجی دارد. ماهیت این اقدامات از ضدتروریسم گرفته تا عملیاتهای اجرای قانون و جنگهای متعارف متغیر بوده است. در بسیاری موارد، این اقدامات بخشی از کارزارهای طولانیمدتی هستند که فراتر از یک دولت ادامه داشتهاند.
سومالی، فوریه ۲۰۲۵ – تاکنون
از فوریه ۲۰۲۵ به بعد، ارتش آمریکا بیش از ۱۰۰ حمله در سومالی انجام داده و اهداف داعش و الشباب را هدف قرار داده است. دخالت مداوم آمریکا در سومالی توجه عمومی نسبتا کمی را جلب کرده، زیرا اغلب با پهپاد انجام شده و خبری از اعزام گسترده نیروهای انسانی نبوده است.
نیروهای آمریکا بیش از ۱۵ سال در سومالی فعالیت داشتهاند. دولت ترامپ ادامه این حضور را بر اساس مجوز استفاده از نیروی نظامی مصوب ۲۰۰۱ (AUMF) توجیه کرده است؛ مجوزی که به رئیسجمهور اجازه میدهد علیه عاملان حملات ۱۱ سپتامبر از نیروی نظامی استفاده کند. منتقدان میگویند این مجوز به توجیهی باز و بیپایان برای هر جنگی در خاورمیانه تبدیل شده، حتی علیه گروههایی که ارتباطی با ۱۱ سپتامبر ندارند، اما تلاشها برای لغو آن موفق نبوده است.
یمن، مارس ۲۰۲۵ – مه ۲۰۲۵
در مارس ۲۰۲۵، ارتش آمریکا عملیات راوف رایدر را آغاز کرد؛ مجموعهای از حملات دریایی و هوایی با هدف بازداشتن حوثیها از حمله به کشتیهای تجاری و نظامی در دریای سرخ. هدف این حملات کاهش توانایی حوثیها برای هدف قرار دادن مسیرهای بینالمللی کشتیرانی بود. آمریکا در مه ۲۰۲۵ با حوثیها آتشبس امضا کرد.
دولت ترامپ هرگز مبنای حقوقی روشنی برای این عملیات ارائه نکرد، اما این حملات مشابه عملیات دولت بایدن موسوم به نگهبان شکوفایی بود که بر اساس حق دفاع مشروع طبق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل توجیه شده بود.
عراق، مارس ۲۰۲۵
در مارس گذشته، ارتش آمریکا حملهای دقیق در استان الانبار انجام داد و نفر دوم داعش را کشت. با وجود تضعیف شدید داعش در سالهای اخیر، این گروه همچنان در عراق و سوریه حضور دارد و آمریکا برای جلوگیری از احیای آن فعال بوده است. این عملیات نیز تحت همان مجوز ۲۰۰۱ توجیه شده است.
ایران، ژوئن ۲۰۲۵
نخستین عملیات نظامی علیه ایران در دوره دوم ترامپ عملیات موسوم به چکش نیمهشب بود که برنامه هستهای تهران را هدف قرار داد. در این عملیات، بمبافکنهای رادارگریز B-2 چهارده بمب سنگرشکن عظیم را بر تأسیسات فردو و نطنز فرو ریختند و همزمان زیردریاییهای نیروی دریایی موشکهای تاماهاوک شلیک کردند.
دولت ترامپ این حملات را بر اساس قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ توجیه کرد که به رئیسجمهور اجازه میدهد بدون تصویب کنگره از نیروی نظامی استفاده کند؛ هرچند این استدلال با انتقادهای گستردهای روبهرو شد.
کارائیب، سپتامبر ۲۰۲۵ – تاکنون
پیش از عملیات خشم حماسی، بحثبرانگیزترین عملیات خارجی ترامپ کارزار او در کارائیب برای دستگیری نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا بود. در عملیات نیزه جنوبی، آمریکا به قایقهای قاچاق مواد مخدر حمله کرد. این حملات بحثهای حقوقی شدیدی برانگیخت و برخی منتقدان نیروهای آمریکایی را به ارتکاب جنایات جنگی متهم کردند.
نیجریه، دسامبر ۲۰۲۵
در روز کریسمس ۲۰۲۵، ارتش آمریکا با همکاری نیروهای محلی به مواضع وابسته به داعش در شمالغرب نیجریه حمله کرد. دولت ترامپ پیشتر از وضعیت مسیحیان نیجریه انتقاد کرده و تهدید به مداخله کرده بود، اما مبنای حقوقی مشخصی برای این حملات ارائه نداد.
سوریه، دسامبر ۲۰۲۵
در دسامبر، آمریکا در پاسخ به کشته شدن دو سرباز و یک مترجم آمریکایی در پالمیرا، اهدافی را در سوریه هدف قرار داد. این حملات نیز تحت مجوز ۲۰۰۱ انجام شد.
ونزوئلا، ژانویه ۲۰۲۶
در ۳ ژانویه ۲۰۲۶، در عملیات عزم مطلق، نیروهای ویژه آمریکا نیکلاس مادورو و همسرش را بازداشت کردند. توجیه حقوقی این اقدام، کیفرخواستهای قضایی علیه او در آمریکا بود. این عملیات بهعنوان اجرای قانون معرفی شد نه عملیات نظامی.
ایران، فوریه ۲۰۲۶ – تاکنون
در ۲۸ فوریه، ترامپ عملیاتی موسوم به خشم حماسی را علیه ایران آغاز کرد؛ بزرگترین عملیات نظامی دوران ریاستجمهوریاش. این حملات هوایی رهبر جمهوری اسلامی ایران و چند مقام ارشد دیگر را هدف قرار داد. حمله بهعنوان اقدامی پیشدستانه برای جلوگیری از حمله ایران به آمریکا و نیز انتقام حملات گذشته ایران توجیه شد.
برخی در کنگره اقدام ترامپ را فاقد مجوز قانونی دانستند. ترامپ همچنان به قانون اختیارات جنگی استناد میکند. افزون بر بحث حقوقی، منتقدان استراتژی او را نیز زیر سؤال بردهاند و میگویند این کارزار هوایی پایان مشخصی ندارد و شرایط روشنی برای پیروزی تعریف نشده است. تنها زمان نشان خواهد داد که آیا ترامپ بر منتقدانش غلبه خواهد کرد یا نه.
