بازارهای نفتی در آستانه سقوط هستند؟/ هشدار درباره آرامش فریبنده در بازار جهانی انرژی

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از تسنیم، درحالی که از همان روزهای ابتدایی جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و اقدام کشورمان در بستن تنگه هرمز در کنار پاسخ نظامی کوبنده به متجاوزان، بحران انرژی بزرگی سراسر جهان را فراگرفت، مجله انگلیسی اکونومیست در گزارشی اعلام کرد، با وجود اینکه بعد از آتش‌بس میان آمریکا و ایران، تشنج در بازارهای نفت تا حدی کاهش یافته بود اما این آرامشی فریبنده است.

اکونومیست در این گزارش خود تاکید کرد که قیمت نفت خام برنت در 17 آوریل پس از اعلام وزیر امور خارجه ایران مبنی بر «باز بودن کامل تنگه هرمز» 10 درصد کاهش یافت. با این حال، تنها چند ساعت بعد، ایران مجددا تنگه را بست و باعث شد قیمت در جلسه معاملاتی بعدی 5 درصد افزایش یابد.

بر اساس این گزارش، تا چهارشنبه، 22 آوریل، قیمت نفت برنت نزدیک به 100 دلار در هر بشکه باقی ماند؛ در میان نوسانات شدید که نشان دهنده امیدهای مداوم معامله‌گران برای دستیابی به موفقیت، با وجود سطح بالای خطرات واقعی است.

اما طبق گزارش این مجله انگلیسی، در پشت این آرامش قیمت، بحران عمیق‌تری نهفته است. جهان تقریباً 550 میلیون بشکه نفت خلیج فارس را در طول 50 روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران از دست داد که تقریباً 2 درصد از تولید جهانی در سال گذشته را تشکیل می‌دهد. علاوه بر این، هر ماه که تنگه هرمز بسته می‌ماند، بازار را از 7 میلیون بشکه محروم می‌کند. یک تن گاز طبیعی مایع، معادل حدود 2٪ از عرضه سالانه جهانی، رقمی است که به طور فزاینده‌ای نگران‌کننده می‌شود، زیرا تأثیر این شوک دیگر نظری یا به تعویق افتاده نیست، بلکه به کمبود ملموس محموله‌های موجود در بازار انرژی تبدیل شده است.

در این زمینه، فایننشال تایمز اشاره کرد که آخرین تانکرهایی که قبل از شروع جنگ از تنگه هرمز عبور کردند، به پالایشگاه‌ها رسیده‌اند یا در شرف رسیدن به آنها هستند، به این معنی که "حائلی" که هفته‌ها از بازار جهانی محافظت می‌کرد، تقریباً تمام شده است. اما رسیدن این محموله‌ها به مقاصدشان، مرحله جدیدی را آغاز می‌کند که با تلاش برای بشکه‌های موجود به جای تکیه بر ذخایر موجود در دریا مشخص می‌شود.

آرامشی فریبنده

در گزارش اکونومیست آمده است که عدم تعادل در بازار فیزیکی بیشتر از صفحه‌های معاملات آتی مشهود است. یکی از دلایل عدم وجود وحشت تمام عیار در بازار انرژی تاکنون این است که مقدار زیادی نفت قبل از شروع جنگ، پس از افزایش صادرات کشورهای خلیج فارس قبل از تشدید بحران، در دریا وجود داشته است، اما باید توجه داشته باشیم که این مقادیر اکنون به پایان رسیده‌اند.

این مجله اضافه می‌کند که ذخایر بنزین و سوخت جت حمل شده از طریق دریا به زیر سطوح تاریخی کاهش یافته و ممکن است به حداقل مورد نیاز برای ادامه روان تجارت دریایی نزدیک شود. از سوی دیگر، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پیش‌بینی تقاضای جهانی نفت در سال 2026 را به شدت کاهش داد و پیش‌بینی کرد که به جای رشد مورد انتظار قبلی، حدود 80 هزار بشکه در روز کاهش یابد.

این آژانس تاکید کرد که سه ماهه دوم می‌تواند بزرگترین کاهش سه ماهه تقاضا از زمان همه‌گیری کووید-19 را شاهد باشد. جنگ پیش‌بینی‌های عرضه و تقاضا را وارونه کرده است و ادامه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند منجر به شوک گسترده‌تری به اقتصاد جهانی شود.

از سوی دیگر، وال استریت ژورنال به نقل از تحلیلگران گلدمن ساکس نوشت که حتی اگر ترافیک از طریق تنگه هرمز به ​​زودی از سر گرفته شود، موجودی جهانی نفت می‌تواند به پایین‌ترین حد خود برسد.

بر اساس این گزارش، این بدان معناست که بازگشایی تنگه هرمز بلافاصله تأثیر منفی بر بازار جهانی را از بین نمی‌برد، زیرا زنجیره‌های عرضه، کشتیرانی و پالایش یک شبه به حالت عادی باز نمی‌گردند و آنها برای پر کردن مجدد موجودی و بازگرداندن برنامه‌های تحویل عادی به زمان نیاز دارند.

به تعویق انداختن شوک

به گزارش اکونومیست، بیشترین فشار ابتدا در آسیا احساس خواهد شد، زیرا مقصد اصلی صادرات نفت خلیج فارس بوده است. برخی از پالایشگاه‌های آسیایی به دلیل کمبود نفت خام، نرخ عملیاتی خود را کاهش داده‌اند، در حالی که قیمت‌های لحظه‌ای بنزین، گازوئیل و سوخت جت افزایش یافته است و دولت‌ها را بر آن داشته که در برخی کشورها سیاست‌های سهمیه‌بندی و دورکاری را اجباری کنند.

مجله مذکور انگلیسی تصریح کرد که با این حال، اروپا هنوز به همان میزان از کاهش تقاضا نرسیده است، نه به این دلیل که عرضه فراوان است، بلکه به این دلیل که دولت‌ها برای کاهش بار مصرف‌کنندگان مداخله می‌کنند.

خبرگزاری رویترز در این زمینه گزارش داد که کمیسیون اروپا در حال حرکت به سمت اعطای آزادی عمل بیشتر به دولت‌ها برای ارائه حمایت مالی به شرکت‌هایی است که تحت تأثیر افزایش هزینه‌های سوخت و کود قرار گرفته‌اند.

در همین حال، فایننشال تایمز از دشواری فزاینده‌ای که کشورهای اروپایی در پر کردن مجدد ذخایر گاز جهت آماده‌سازی برای زمستان با آن مواجه هستند، خبر داد، زیرا قیمت‌ها علیرغم کاهش فصلی تقاضای امکانات گرمایشی، همچنان بالا هستند.