سناریوهای بازگشایی بورس در ایام جنگ | فعال بودن صندوقهای درآمد ثابت، نیاز نقدینگی سرمایهگذاران را تأمین کرده است
به گزارش اقتصادنیوز، در پی اعلام سازمان بورس مبنی بر توقف معاملات سهام در هفته جاری و در شرایطی که فضای اقتصادی کشور تحت تأثیر تحولات جنگی قرار گرفته، پرسشهای متعددی درباره ضرورت این تصمیم، زمان مناسب برای بازگشایی بازار و پیامدهای آن برای سرمایهگذاران مطرح شده است.
اما و اگرها درباره بازگشایی بورس
در همین رابطه، منصور اصغری، تحلیلگر بازار سرمایه، در گفتوگو با اقتصادنیوز به بررسی ابعاد این تصمیم، سناریوهای احتمالی بازگشایی بازار و توصیههایی برای سهامداران پرداخت.
اصغری با اشاره به تصمیم سازمان بورس برای توقف معاملات سهام تأکید کرد: با توجه به شرایط فعلی، این تصمیم از جهاتی میتواند قابل دفاع باشد. در شرایطی که وضعیت شرکتهای بورسی و تأثیر مستقیم تحولات جنگی بر فعالیت آنها هنوز به طور دقیق مشخص نیست، باز نگه داشتن بازار میتواند به شکلگیری رفتارهای هیجانی و فشار فروش گسترده منجر شود.
او توضیح داد: در حال حاضر بسیاری از ابعاد شرایط پیشرو برای شرکتها نامشخص است و هنوز روشن نیست که هر یک از بنگاههای بورسی با چه وضعیت عملیاتی و مالی مواجه خواهند شد.
این تحلیلگر بازار سرمایه با تأکید بر اینکه ابهام موجود درباره وضعیت شرکتها یکی از مهمترین دلایل منطقی برای توقف معاملات است، تصریح کرد: تا زمانی که شرایط تا حدی روشن نشود و اطلاعات دقیقتری از وضعیت بنگاهها در دسترس قرار نگیرد، بسته بودن بازار میتواند به جلوگیری از تصمیمهای شتابزده کمک کند.
به اعتقاد او، در چنین شرایطی بازگشایی عجولانه بازار ممکن است تنها به تشکیل صفهای فروش و تشدید فشار بر قیمت سهام منجر شود.
شرط مهم برای بازگشایی بازار سرمایه
اصغری در ادامه این گفتوگو به سناریوی بازگشایی بازار سهام نیز اشاره کرد و گفت: اگر قرار باشد معاملات از سر گرفته شود، بهتر است این اتفاق با محدودیتهای بیشتری نسبت به شرایط عادی همراه باشد.
به گفته او، یکی از گزینههای قابل بررسی میتواند کاهش دامنه نوسان باشد؛ حتی دامنههایی در حد مثبت و منفی یک درصد میتواند در مرحله نخست بازگشایی به مدیریت فشار فروش کمک کند.
او معتقد است: چنین رویکردی میتواند هم امکان نقدشوندگی حداقلی برای سرمایهگذاران فراهم کند و هم از سقوط شدید قیمتها جلوگیری کند.
این تحلیلگر بازار سرمایه درباره مدت زمانی که بازار میتواند در صورت ادامه شرایط جنگی بسته بماند،گفت: که اگر وضعیت فعلی ادامه پیدا کند، حتی بسته بودن بازار برای بازهای تا حدود یک ماه نیز میتواند قابل توجیه باشد.
این کارشناس حوزه بازار سرمایه افزود: در چنین شرایطی اولویت اصلی باید روشن شدن ابعاد وضعیت شرکتها و میزان آسیبپذیری آنها باشد. اگر حتی تا پس از تعطیلات عید نیز بازار بسته بماند، در صورت تداوم ابهامها، این موضوع الزاماً تصمیم نادرستی محسوب نمیشود.
او در عین حال به این نکته نیز اشاره کرد: ممکن است توقف معاملات برای بخشی از فعالان بازار مشکلاتی ایجاد کرده باشد. در سالهای گذشته برخی از سرمایهگذاران عادت داشتند در روزهای پایانی سال بخشی از سهام خود را بفروشند تا نقدینگی مورد نیاز برای هزینههای پایان سال را تأمین کنند.
با این حال او معتقد است: ریسک وقوع جنگ حتی پیش از آغاز آن نیز در بازار مطرح بود و بسیاری از فعالان بازار این احتمال را در نظر گرفته بودند. همین موضوع باعث شده بود که بخشی از سرمایهگذاران از قبل برای چنین شرایطی آماده باشند.
او همچنین خاطرنشان کرد: میزان نیاز نقدینگی که از محل فروش سهام در روزهای پایانی سال تأمین میشود در مجموع چندان گسترده نیست و تنها گروه محدودی از سرمایهگذاران را دربرمیگیرد.
اثر مثبت بازگشایی معاملات صندوقهای درآمد ثابت
این تحلیلگر بازار سرمایه در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع بازگشایی معاملات صندوقهای درآمد ثابت پرداخت و این تصمیم را اقدامی مثبت ارزیابی کرد.
او توضیح داد: فعال بودن این صندوقها توانسته تا حد زیادی نیاز نقدینگی برخی از سرمایهگذاران را تأمین کند.
اصغری در این زمینه به خروج قابل توجه منابع از این صندوقها اشاره کرد و گفت: این موضوع در شرایط فعلی کاملاً طبیعی است، زیرا بسیاری از افرادی که نیاز فوری به نقدینگی داشتند از همین محل منابع خود را برداشت کردهاند.
او تأکید کرد: باز بودن صندوقهای درآمد ثابت کمک مهمی به مدیریت نیازهای نقدینگی سرمایهگذاران کرده و این تصمیم در شرایط جنگی میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر سایر بخشهای بازار ایفا کند.
به گفته اصغری، تجربه مدیریت بازار در دورههای تنش قبلی نیز نشان داده است که حفظ نقدشوندگی صندوقهای درآمد ثابت میتواند یکی از ابزارهای مهم برای کنترل شرایط بازار باشد.
راهکارهای بازگشایی مدیریتشده بورس تهران
اصغری در ادامه درباره تأثیر توقف معاملات بر اعتماد سرمایهگذاران بیان کرد: برخلاف برخی نگرانیها، بسیاری از فعالان بازار با بسته بودن موقت بازار در شرایط فعلی موافق هستند.
او گفت: بر اساس گفتوگوهایی که با فعالان بازار داشته، بخش قابل توجهی از آنها معتقدند باز شدن بازار در شرایطی که هنوز ابعاد وضعیت اقتصادی و عملیاتی شرکتها مشخص نیست، تنها به شکلگیری صفهای فروش سنگین منجر خواهد شد.
به اعتقاد او، بسته بودن بازار در چنین شرایطی حتی میتواند به حفظ اعتماد سرمایهگذاران کمک کند، زیرا مانع از آن میشود که سهامداران در فضای شدیداً مبهم تصمیمهای هیجانی بگیرند و متحمل زیانهای سنگین شوند.
این تحلیلگر بازار سرمایه در ادامه به راهکارهای بازگشایی مدیریتشده بورس تهران نیز اشاره کرد و یکی از مهمترین اقدامات را افزایش شفافیت اطلاعاتی شرکتها دانست. او توضیح داد که پیش از بازگشایی بازار لازم است از تمام شرکتهای بورسی خواسته شود درباره وضعیت خود در شرایط جنگی شفافسازی کنند.
به گفته اصغری، انتشار چنین اطلاعاتی در سامانه کدال میتواند به کاهش ابهامها و شکلگیری تصویر دقیقتری از وضعیت بنگاهها کمک کند.
او تأکید کرد که حتی در صورت پایان جنگ نیز انتشار گزارشهای شفاف از سوی شرکتها ضروری است، زیرا سرمایهگذاران باید بدانند هر شرکت تا چه اندازه از تحولات اخیر تأثیر پذیرفته است.
تجربه جنگ ۱۲ روزه در بازار سرمایه
اصغری در بخش دیگری از این گفتوگو به تجربه جنگ ۱۲روزه قبلی اشاره کرد و گفت: در آن دوره پس از اعلام آتشبس و بازگشایی بازار، بورس تهران با افت قابل توجهی مواجه شد. به گفته او، یکی از دلایل اصلی آن ریزش شدید این بود که وقوع جنگ برای بسیاری از فعالان بازار غیرقابل پیشبینی بود و سرمایهگذاران با شوک ناگهانی مواجه شدند.
او توضیح داد که شرایط کنونی تا حدی متفاوت است، زیرا در ماههای قبل از آغاز جنگ نیز به دلیل افزایش ریسکهای سیاسی و نظامی، بخشی از افت بازار رخ داده بود. همین موضوع میتواند باعث شود که شدت واکنش بازار در دوره پس از بازگشایی کمتر از تجربه قبلی باشد.
این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به سناریوهای احتمالی بازگشایی بازار نیز گفت در روزهای ابتدایی پس از بازگشایی، حتی اگر جنگ با نتیجه مثبت یا منفی به پایان برسد، احتمال خروج نقدینگی از بازار وجود دارد. به گفته او، بخشی از سرمایهها برای مدتی در بازار حبس شدهاند و طبیعی است که برخی سرمایهگذاران در نخستین فرصت برای تأمین نقدینگی اقدام به فروش سهام کنند.
اصغری در عین حال تأکید کرد اگر جنگ با آسیب جدی به زیرساختهای اقتصادی کشور همراه نباشد، بازار سهام میتواند پس از چند روز افت اولیه به تدریج به تعادل برسد.
او حتی احتمال داد که بسیاری از شرکتها بتوانند در مدت نسبتاً کوتاهی افت قیمتهای خود را جبران کنند.
به گفته این تحلیلگر، اگر ابهامهای موجود درباره وضعیت اقتصادی و شرایط جنگی کاهش پیدا کند، بازار ممکن است تنها با یکی دو روز افت معاملات روبهرو شود و سپس دوباره به مسیر مثبت بازگردد.
اصغری در پایان این گفتوگو به سهامداران خرد توصیه کرد در چنین شرایطی تصمیمهای خود را با نگاه بلندمدت اتخاذ کنند. تا زمانی که ابعاد جنگ به طور کامل مشخص نشده، ارائه پیشبینی دقیق درباره آینده بازار دشوار است؛ با این حال اگر دامنه جنگ گسترده نشود، سرمایهگذاری در بسیاری از شرکتهای بورسی، بهویژه شرکتهای کمریسک و کوچکتر، میتواند همچنان چشمانداز قابل قبولی داشته باشد.
به اعتقاد او، در صورت کاهش ابهامهای سیاسی و اقتصادی، بسیاری از این شرکتها قادر خواهند بود فعالیت تولیدی خود را ادامه دهند و بازار سهام نیز به تدریج از فضای ابهام فعلی فاصله بگیرد.
