اما و اگرها درباره زمان بازگشایی بورس | اکبرپور: شرکتهای بزرگ و اثرگذار بورسی باید میزان تأثیرپذیری از جنگ، را شفاف سازی کنند
به گزارش اقتصادنیوز؛ با ادامه توقف معاملات بازار سهام در هفته پایانی سال 1404، این تصمیم در بوته ارزیابی و بررسی کارشناسان و تحلیلگران بازار سرمایه قرار گرفته است.
بهناز اکبرپور، تحلیلگر بازار سهام در گفتگو با اقتصادنیوز درباره اعلام رسمی سازمان بورس مبنی بر ادامه توقف معاملات سهام در هفته جاری عنوان کرد: بار دیگر موضوع درست یا نادرست بودن این تصمیم به یکی از محورهای اصلی بحث میان فعالان بازار سرمایه تبدیل شده است. همچنین با توجه به شرایط خاص سیاسی، امنیتی و روانی حاکم بر کشور و همزمانی این وضعیت با آخرین هفته کاری سال، ارزیابی این تصمیم نیازمند نگاهی فراتر از صرفاً مقوله نقدشوندگی و با در نظر گرفتن ریسکهای سیستماتیک بازار است.
اعتماد سرمایه گذاران تضعیف می شود اگر...
او خاطرنشان کرد: به نظر میرسد در شرایط فعلی، ادامه توقف معاملات سهام تصمیم درستی بوده است. بازار سهام ذاتاً بازاری مبتنی بر انتظارات و رفتارهای هیجانی است و در فضایی که اخبار جنگی بهصورت مستمر در حال انتشار است و هیچ چشمانداز روشنی از ثبات کوتاهمدت وجود ندارد، بازگشایی بازار میتواند به شکلگیری صفهای فروش سنگین و افتهای شدید قیمتی منجر شود؛ چنین افتهایی نهتنها کمکی به نقدشوندگی واقعی بازار نمیکند، بلکه میتواند اعتماد سرمایهگذاران را در مقطع حساسی که اقتصاد کشور با فشارهای متعدد مواجه است، بهشدت تضعیف کند.
اقتصادنیوز:توقف معاملات بورس تهران وارد دوازدهمین روز شد، در شرایط کنونی این پرسش مطرح است که آیا بازگشایی دیرهنگام بازار سهام در شرایط جنگی منطقی است؟
اکبرپور اظهار داشت: تردیدی نیست که توقف معاملات سهام برای بخشی از سرمایهگذاران، بهویژه افرادی که هر ساله بخشی از سهام خود را در روزهای پایانی سال بهمنظور تأمین نقدینگی مورد نیازشان به فروش میرساندند، مشکلاتی ایجاد کرده است. سرمایهگذارانی که سبد دارایی آنها صرفاً از سهام تشکیل شده و منابع نقدی جایگزین ندارند در شرایط فعلی با محدودیت جدی مواجه شدهاند. با این حال، باید تأکید کرد که مدیریت ریسک و چینش صحیح پرتفوی همواره یکی از اصول اساسی سرمایهگذاری بوده است.
متنوع سازی سبد دارایی ها در شرایط بحران
این کارشناس بازار سرمایه با تاکید براینکه متنوع سازی داراییها، نکته بسیار مهم برای سرمایه گذاری خصوصا از سوی افراد مبتدی است، گفت: در تمامی تحلیلها و مقالات گذشته بر ضرورت متنوعسازی سبد داراییها تأکید داشتهام و بهویژه در یک ماه اخیر بارها بر نگهداری بخشی از دارایی بهصورت وجه نقد، حتی در بانکهای معتبر، بهعنوان سپر ریسک در شرایط بحرانی تأکید کردهام. طبیعتاً عدم رعایت این اصول، در چنین مقاطعی میتواند هزینهساز باشد.
او درباره احتمالات بر سر طولانی شدن جنگ و اینکه بازار سهام تا چه زمانی باید متوقف بماند، عنوان کرد: پاسخ دقیقی وجود ندارد. زمان بازگشایی بازار بیش از آنکه به تقویم وابسته باشد، به سطح ثبات نسبی در فضای سیاسی و امنیتی، کاهش شدت اخبار منفی و شفاف شدن آثار اقتصادی جنگ بر شرکتهای بزرگ بورسی بستگی دارد.
بازگشایی بازار با دامنه نوسان محدود و همراه با حمایت حقوقی ها
این تحلیلگر اقتصادی گفت: همچنین بازگشایی بازار در شرایطی که همچنان ابهامات سنگین وجود دارد، میتواند هزینههای سنگینتری نسبت به ادامه تعطیلی موقت به بازار تحمیل کند. یکی از گزینههایی که در صورت طولانی شدن درگیری مطرح میشود، بازگشایی بازار سهام با دامنه نوسان محدودتر و همراه با حمایت حقوقیهاست. این سناریو اما به چند عامل مهم بستگی دارد؛ نخست آنکه آیا در شرایط کنونی، نهادهای دولتی، صندوق تثبیت بازار سرمایه، صندوق توسعه بازار و سایر نهادهای وابسته به سازمان بورس، توان تأمین حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی برای حمایت مؤثر از بازار را دارند یا خیر. بدون پشتوانه نقدینگی کافی، بازگشایی حتی با دامنه محدود نیز میتواند به سرعت به شکست منجر شود.
او افزود: دوم آنکه دامنه نوسان محدود تنها برای شرکتهایی کارایی دارد که یا از جنگ اخیر آسیبی ندیدهاند یا تولید و فروش آنها در طول دوره درگیری با افت معناداری مواجه نشده است. در مقابل، اگر شرکتی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از حملات آسیب جدی دیده باشد یا کاهش قابلتوجهی در تولید و فروش آن رخ داده و این موضوع منجر به افت بااهمیت سودآوری شده باشد، بازگشایی با دامنه محدود و حمایت حقوقیها عملا میتواند حجم بالایی از نقدینگی حمایتی را بسوزاند و پس از آن نیز روند نزولی قیمت سهام آن نمادها ادامهدار باشد.
پیامدهای بازگشایی بازار بدون حمایت منسجم حقوقیها
اکبرپور در در بحث نقدشوندگی بیان کرد: اگرچه توقف معاملات سهام بهطور موقت نقدشوندگی بازار را زیر سؤال برده است، اما باید توجه داشت که بازگشایی بازار بدون حمایت منسجم حقوقیها، با صفهای فروش سنگین، حجم مبنای یک و هیجانات شدید، عملاً کمکی به نقدشوندگی واقعی نخواهد کرد. در چنین شرایطی، سرمایهگذار نهتنها امکان فروش مناسب ندارد، بلکه با افت سریع قیمتها نیز مواجه میشود. بنابراین در مقایسه میان این دو وضعیت، به نظر میرسد منافع جلوگیری از شوکهای شدید قیمتی در مقطع فعلی، بر هزینههای ناشی از توقف موقت معاملات ارجحیت دارد.
او اظهار کرد: نکته مهم دیگری که نباید نادیده گرفته شود، ضرورت شفافسازی است. پیش از هرگونه بازگشایی بازار سهام، لازم است شرکتهای بزرگ و اثرگذار بورسی در خصوص میزان تأثیر جنگ بر داراییها، تولید، فروش و سودآوری خود اطلاعیههای شفاف و دقیق منتشر کنند؛ بدون این شفافسازی، بازگشایی بازار صرفاً به افزایش هیجان و تشدید رفتارهای غیرمنطقی منجر خواهد شد.
مدیریت بازار در شرایط بحران
این فعال بازار سهام در پایان تصریح کرد: در نهایت، بازگشایی معاملات صندوقهای درآمد ثابت از هفته گذشته و صندوقهای طلا و نقره از هفته جاری، تصمیمی درست و قابل دفاع بوده است. این صندوقها ماهیتی متفاوت از سهام دارند و فراهم کردن امکان معامله آنها، بهویژه در شرایط پرریسک فعلی، میتواند بخشی از نیاز سرمایهگذاران به نقدشوندگی و مدیریت ریسک را پاسخ دهد. تفکیک میان ابزارهای مختلف مالی و اتخاذ سیاستهای متناسب با ماهیت هر ابزار، رویکردی منطقی و حرفهای در مدیریت بازار سرمایه در شرایط بحرانی محسوب میشود.
