آیا واقعا نوشیدنی گرم باعث خنک شدن بدن می شود؟

وبگاه گاردین در گزارشی آورده است:

یک فنجان چای گرم می‌تواند در هوای گرم شما را خنک کند، اما فقط به شرطی که در فضایی با تهویه خوب و در معرض وزیدن نسیم باشید. در غیر این صورت، نوشیدنی گرم شما را گرم‌تر می‌کند، نه خنک‌تر. عاشقان کافئین اغلب در گرمای ۳۰ درجه هم قهوه می‌نوشند و به خودشان می‌گویند این کار خنکشان می‌کند.

آیا یک فنجان چای گرم می‌تواند کلید خنک‌شدن در هوای گرم باشد؟ یا این فقط چیزی است که عاشقان کافئین به خودشان می‌گویند وقتی هنوز در گرمای ۳۰ درجه، مشغول نوشیدن قهوه هستند؟

پروفسور جان ترگونینگ (John Tregoning)، نویسنده کتاب زندگی جاودانه؟ راهنمای یک دانشمند کنجکاو برای سلامت، پیری و مرگ، می‌گوید: این موضوع به شرایط بستگی دارد. او به پژوهش‌های پروفسور اولی جی (Ollie Jay) اشاره می‌کند؛ دانشمند استرالیایی و از پیشروان جهانی در زمینه گرما و تعادل آن در بدن.

دو اثر نوشیدنی گرم بر بدن

وقتی نوشیدنی گرم می‌نوشید، دو اتفاق در بدن می‌افتد. ترگونینگ می‌گوید: گرمایی که نوشیدنی به شما می‌دهد و مقدار تعریقی که در نتیجه آن دارید.

نوشیدنی گرم دمای بدن را بالا می‌برد و همین دمای بالاتر باعث می‌شود بیشتر عرق کنید. اینجاست که ماجرا پیچیده می‌شود. عرق وقتی بدن را خنک می‌کند که تبخیر شود؛ یعنی وقتی آب روی پوست به گاز تبدیل می‌شود و انرژی گرمایی را از بدن می‌گیرد. اما فقط بعضی محیط‌ها برای این فرایند مناسب هستند.

در فضاهایی که نسیم می‌وزد، عرق به‌خوبی تبخیر می‌شود اما در مکان‌های مرطوب یا بدون تهویه، عرق به‌جای تبخیر، از بدن می‌ریزد. ترگونینگ می‌گوید: این کار بی‌فایده است. وقتی در آن محیط نوشیدنی گرم بنوشید، به‌جای خنک‌تر شدن، بیشتر گرمتان می‌شود.

کجا نوشیدنی گرم خوب است و کجا بد؟

نوشیدنی گرم برای خنک‌شدن بعد از پیاده‌روی در ساحلی که نسیم می‌وزد، خوب است؛ چون عرق به‌خوبی تبخیر می‌شود اما برای خنک‌شدن در جنگل بارانی گرمسیری بد است چون رطوبت بالا اجازه تبخیر نمی‌دهد و بدن گرم‌تر می‌شود.

ترگونینگ می‌گوید: به نظرم نکته اصلی این است که مایعات بنوشید، با هر دمایی، مخصوصاً در هوای گرم. مزیت بزرگی در گرم یا سردبودن نوشیدنی وجود ندارد. این به ترجیح شخصی بستگی دارد.

چرا نوشیدنی گرم دمای بدن را بالا می‌برد؟

وقتی نوشیدنی گرم می‌نوشید، بدن باید گرمای اضافی آن را دفع کند. این گرمای اضافی باعث می‌شود دمای مرکزی بدن کمی بالا برود. بدن برای مقابله با این افزایش دما، تعریق را شروع می‌کند. اگر عرق بتواند تبخیر شود، بدن خنک می‌شود. اما اگر تبخیر نشود، فقط آب از دست می‌دهید و بدن گرم‌تر می‌شود.

این موضوع نشان می‌دهد که نوشیدنی گرم فقط در شرایط خاص می‌تواند خنک‌کننده باشد. در محیط‌های خشک و دارای نسیم، مثل ساحل یا کوهستان، تبخیر عرق به‌خوبی انجام می‌شود و نوشیدنی گرم می‌تواند دمای بدن را پایین بیاورد. اما در محیط‌های مرطوب و بدون تهویه، مثل جنگل بارانی یا اتاق بسته، تبخیر عرق انجام نمی‌شود و نوشیدنی گرم فقط بدن را گرم‌تر می‌کند.

نکته مهم برای هوای گرم

به گفته ترگونینگ، مهم‌ترین نکته در هوای گرم این است که مایعات کافی بنوشید، مهم نیست سرد باشد یا گرم. کم‌آبی می‌تواند خطرناک‌تر از گرمای نوشیدنی باشد چون کم‌آبی می‌تواند به گرمازدگی منجر شود. اگر نوشیدنی سرد را ترجیح می‌دهید، آن را بنوشید. اگر چای گرم را دوست دارید، آن را بنوشید. آنچه مهم است این است که بدنتان آب کافی داشته باشد.

او می‌گوید: مزیت بزرگی در نوشیدنی گرم یا سرد وجود ندارد. این به ترجیح شخصی بستگی دارد.

جمع‌بندی

نوشیدنی گرم می‌تواند در شرایط مناسب، یعنی در محیطی با تهویه خوب و نسیم، بدن را خنک کند؛ اما در محیط‌های مرطوب و بدون تهویه، نوشیدنی گرم بدن را گرم‌تر می‌کند. مهم‌ترین نکته در هوای گرم، نوشیدن مایعات کافی است؛ سرد یا گرم‌بودن آن اهمیت چندانی ندارد.