نعمت الله فاضلی: کاسه صبر جامعه لبریز شده و وضع موجود را دیگر نمی تواند تحمل کند | بازسازی سیاسی هم حیاتی است هم بی‌نهایت پیچیده و دشوار!

به گزارش اقتصادنیوز، نعمت الله فاضلی جامعه شناس، در بخشی از گفت‌وگوی خود با اقتصادنیوز گفت: نظام سیاسی ایران چندین دهه است که با پرسش‌های جدی روبه‌روست؛ پرسش‌هایی که معطوف به عقلانیت سیاسی، کارآمدی حکمرانی و ارزش‌های تاریخی است که مردم ایران از انقلاب مشروطه (یعنی ۱۲۰ سال پیش) تاکنون درگیر آن بوده‌اند. تحولات، اعتراضات و جنبش‌هایی که در دو دهه اخیر در ایران شکل گرفت که آخرین آن اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بود، به‌روشنی بیانگر این واقعیت بود که کاسه صبر جامعه دیگر به سر رسیده است.

وی افزود: جامعه چنان داغ و جوشان شده که قادر نیست بیش از این، وضع موجود را تحمل کند. مردم و گروه‌های گوناگون، عموماً از انسداد سیاسی که وجود دارد خسته شده‌اند. بنابراین، پیش از تجاوز آمریکا و اسرائیل در نهم اسفندماه ۱۴۰۴، جامعه ایران از حیث سیاسی به نقطه جوش رسیده و صدای سیاسی جامعه فریاد شده بود.

این جامعه شناس در بخش دیگری از این گفت‌وگو افزود: ما آشکارا در گفت‌وگوهای روزانه یا شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم که جامعه قطبی شده است و نزاع حیدری-نعمتی در اینجا و آنجا کاملاً آشکار است. از همان آغاز تجاوز، عده‌ای که جمع بزرگی از آن‌ها همان معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ بودند، به حمایت از متجاوزان پرداختند؛ با این گمان که شاید اگر از راه اعتراضات موفق به تغییر رژیم نشدند، از راه این جنگ [به خواسته خود برسند]. البته این تحلیل‌شان در مجموع اشتباه بود و الان که دو ماه از این تجاوز می‌گذرد، خطای محاسباتی‌شان روشن شده است.

فاضلی گفت:‌اما نکته کلیدی این نیست که آن‌ها خطا کردند یا نکردند؛ نکته کلیدی این است که این شرایط، جامعه و گروهی را در وضعیتی قرار داده است که تا حد مرگ (یعنی مرگ جامعه و خودکشی جمعی) آمادگی دارند. آن‌ها گمان می‌کنند که هم تنگناهای اقتصادی و هم انسداد سیاسی به حدی رسیده است که دیگر قادر به ادامه وضع موجود تحت هیچ شرایطی نیستند؛ این است که بخشی از جامعه به اعتقاد من با حمایت از متجاوزان، عملاً خودکشی سیاسی را برگزیده‌اند.

وی تاکید کرد:‌در چنین شرایطی، صحبت کردن از بازسازی سیاسی هم حیاتی است و هم بی‌نهایت پیچیده و دشوار. این کاملاً قابل درک است که ما در شرایط خاصی قرار داریم؛ از یک سو جنگ همچنان شعله‌ور و داغ است و از سوی دیگر تحولاتی در رهبری نظام و سیاست ایجاد شده است که خود این تحول به اندازه جنگ، برای جامعه ما دلالت‌ها و معانی سیاسی دارد.