سه شریان حیاتی تجارت جهان زیر ذرهبین قدرتهای بزرگ | چگونه گلوگاههای دنیا ابرقدرتها را آسیبپذیر میکنند؟ +ویدیو
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکوایران، گلوگاههای دریایی، گذرگاههای باریکیاند که بخش بزرگی از تجارت جهانی از آنها عبور میکند و به همین دلیل میتوانند در زمان بحران به نقاطی بسیار آسیبپذیر تبدیل شوند.
حادثه کشتی «اِور گیون» در کانال سوئز نیز نشان داد که حتی یک حادثه غیرنظامی میتواند پیامدهای جهانی داشته باشد. گیر کردن این کشتی برای شش روز، صدها کشتی را پشت سر آن متوقف کرد و اختلال قابلتوجهی در زنجیرههای تأمین ایجاد کرد.
سه گلوگاه، سه راهبرد برای قدرتهای بزرگ
تنگه مالاکا میان مالزی و اندونزی، یکی از پرترددترین مسیرهای دریایی جهان و پیونددهنده اقیانوس هند و آرام است. چین وابستگی زیادی به این مسیر دارد. به همین دلیل، پکن از سالها پیش درباره «معضل مالاکا» هشدار داده است. در صورت درگیری بر سر تایوان، چین نگران است آمریکا و متحدانش بتوانند با ایجاد محدودیت در این مسیر، دسترسی چین به منابع انرژی را مختل کنند. چین برای کاهش این آسیبپذیری به دنبال مسیرهای جایگزین، از جمله پروژه لندبریج تایلند و استفاده بیشتر از بنادر پاکستان است.
در شمال اروپا، تنگههای دانمارک تنها مسیر دریایی میان دریای شمال و بالتیک هستند و برای صادرات نفت روسیه اهمیت دارند. روسیه برای دور زدن تحریمها از «ناوگان سایه» استفاده میکند؛ نفتکشهایی که برخی از آنها قدیمی، فاقد ثبت یا بیمه مناسب و گاه مجهز به سامانههای خاموش ردیابی هستند. در صورت تشدید نظارت اروپا، این مسیر میتواند به نقطه فشار مهمی بر صادرات روسیه تبدیل شود.
در سوی دیگر، کانال پاناما نمونهای متفاوت است. این کانال تحت اداره جمهوری پاناماست، اما به دلیل نقش آن در تجارت آمریکا، حضور شرکتهای هنگکنگی در بنادر دو سوی کانال و نگرانیهای واشنگتن درباره نفوذ چین، اهمیت ژئوپلیتیکی یافته است. علاوه بر مسائل امنیتی، کاهش سطح آب نیز در سالهای اخیر باعث محدودیت و تأخیر در عبور کشتیها شده است.
در نهایت، قدرتهای بزرگ سه رویکرد اصلی در برابر گلوگاهها دارند: افزایش حضور و اعمال قدرت، پنهانسازی و دور زدن محدودیتها یا ساخت مسیرهای جایگزین؛ اما هیچ گلوگاهی را نمیتوان جدا از دیگر مسیرهای دریایی دید. اختلال در یک نقطه میتواند فشار را به نقطهای دیگر منتقل کند. گلوگاهها فقط نوارهای باریک آبی نیستند، بلکه شریانهای تجارت، کانون برنامهریزی نظامی و عاملی مهم در شکلدهی به سیاست خارجی قدرتهای بزرگاند.
پایگاه خبری دویچهوله این برنامه را تهیه کرده است و اکوایران آن را همراه با زیرنویس فارسی ارائه میدهد.
