طلای گران، خریداران را فراری داد؟ | سرمایه‌گذاری جای تقاضای مصرفی را می‌گیرد | رشد قیمت طلا چگونه بازار جواهرات، شمش و سکه را تغییر می‌دهد؟

به گزارش اقتصادنیوز، هرچه طلا گران‌تر می‌شود، رابطه سنتی مصرف‌کنندگان با این فلز نیز تغییر می‌کند. خریدارانی که تا پیش از این طلا را در قالب زیورآلات و مصنوعات وارد سبد خود می‌کردند، حالا بیش از گذشته به وزن، هزینه ساخت و بازده سرمایه‌گذاری توجه دارند. نتیجه این تغییر رفتار، کوچک‌تر شدن خریدهای زینتی و پررنگ‌تر شدن تقاضا برای شکل‌های مستقیم‌تر سرمایه‌گذاری در طلاست؛ روندی که می‌تواند ترکیب تقاضای جهانی این فلز را به‌طور جدی تغییر دهد.

به گزارش کیتکونیوز، تقاضای سرمایه‌گذاری در سال‌های اخیر یکی از ستون‌های اصلی حمایت از بازار طلا بوده است و در حالی که رشد ناپایدار بدهی‌های دولتی در جهان همچنان یکی از محرک‌های کلیدی روند صعودی بلندمدت این فلز گرانبها به شمار می‌رود، یک موسسه تحقیقاتی به سرمایه‌گذاران هشدار داده است که ستون دیگری از تقاضای طلا در حال تضعیف شدن است.

تحلیلگران موسسه «متالز فوکوس» (Metals Focus) در گزارشی تازه هشدار دادند که قیمت‌های بی‌سابقه طلا فشار قابل‌توجهی بر تقاضای جهانی برای مصنوعات و جواهرات طلا وارد کرده است؛ به‌طوری که انتظار می‌رود میزان مصرف در این بخش به پایین‌ترین سطح از زمان همه‌گیری کرونا برسد.

این موسسه تحقیقاتی مستقر در بریتانیا پیش‌بینی کرده است که مصرف جهانی طلا در بخش جواهرات در سال ۲۰۲۶ بیش از یک‌سوم کمتر از سال ۲۰۲۳ باشد. شدت این کاهش به اندازه‌ای است که انتظار می‌رود جواهرات جایگاه خود را به‌عنوان بزرگ‌ترین بخش تقاضای طلا از دست بدهند و سرمایه‌گذاری در شمش و سکه جای آن را بگیرد.

تحلیلگران متالز فوکوس گفتند: «اگرچه قیمت‌های بالا بدون تردید ارزش پیشنهادی جواهرات ساخته‌شده از فلزات گرانبها را تقویت کرده و به افزایش درآمد فروش کمک می‌کند، همین قدرت قیمت‌ها در عین حال تقاضای جواهرات را از نظر وزن خالص فلز کاهش می‌دهد.»

طلای گران، جیب خریداران را خالی نکرد؛ وزن خریدها کمتر شد

اگرچه انتظار می‌رود تقاضای کل کاهش پیدا کند، تحلیلگران تأکید کردند که شکاف میان ارزش و حجم تقاضای جواهرات به عاملی هرچه مهم‌تر تبدیل شده است. مصرف‌کنندگان همچنان مبالغ زیادی برای خرید جواهرات طلا هزینه می‌کنند، اما قیمت‌های بالا باعث شده خریدهای آنها حاوی گرم‌های کمتری از این فلز گرانبها باشد.

در نتیجه، درآمد بالای خرده‌فروشی می‌تواند افت تقاضای فیزیکی در بخش‌های بالاتر زنجیره تأمین را پنهان کند؛ از جمله کاهش فعالیت‌های ساخت مصنوعات و افت حجم فعالیت پالایشگاه‌ها.

این ضعف به‌ویژه در دو بازار بزرگ جواهرات طلای جهان محسوس بوده است.

براساس گزارش متالز فوکوس، مصرف طلای بخش جواهرات در هند طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷ درصد کاهش یافت، در حالی که تقاضای چین ۳۰ درصد سقوط کرد. مصرف در سایر نقاط جهان نیز در مقایسه با نیمه نخست سال ۲۰۲۵، ۱۸ درصد کاهش داشته است.

همزمان، تحلیلگران خاطرنشان کردند که قیمت‌های بالای طلا در حال تغییر رفتار مصرف‌کنندگان است؛ به‌ویژه در جنوب و شرق آسیا و خاورمیانه، مناطقی که جواهرات با عیار بالا در آنها به‌طور سنتی هم جنبه زینتی و هم کارکرد سرمایه‌گذاری داشته‌اند.

متالز فوکوس اعلام کرد برخی مصرف‌کنندگان به‌طور فزاینده‌ای به سمت خرید شمش و سکه حرکت می‌کنند؛ محصولاتی که با هزینه‌های جانبی و حاشیه قیمت کمتر، امکان قرار گرفتن مستقیم‌تر در معرض نوسانات قیمت طلا را فراهم می‌کنند.

این گزارش همچنین اشاره کرد که محصولات روکش‌شده با طلا و مصنوعات دارای لایه طلا نیز با استقبال بیشتری روبه‌رو شده‌اند و تولیدکنندگان به شکل فزاینده‌ای از سنگ‌های قیمتی، الماس و مواد جایگزین استفاده می‌کنند تا میزان فلز گرانبهای مورد نیاز برای تولید هر قطعه را کاهش دهند.

در همین حال، مصرف‌کنندگان دفعات خرید خود را کاهش داده‌اند، خریدهایشان را به تعویق می‌اندازند یا به سراغ محصولات کوچک‌تر می‌روند؛ حتی در شرایطی که مجموع هزینه‌ای که برای خرید اختصاص می‌دهند، تغییر چندانی نکرده است.

عقب‌نشینی جواهرات، بازار صعودی طلا را متوقف نمی‌کند

با وجود ضعف فزاینده بازار جواهرات، متالز فوکوس انتظار ندارد این روند، بازار صعودی گسترده‌تر طلا را در نیمه دوم سال از مسیر خود خارج کند.

این موسسه تحقیقاتی اعلام کرد عوامل بنیادی حمایت‌کننده از طلا در شش ماه آینده همچنان به قوت خود باقی هستند؛ از جمله خرید بانک‌های مرکزی، نگرانی‌ها درباره کاهش ارزش ارزها و پایداری بدهی‌های دولتی، نااطمینانی نسبت به سیاست‌های آمریکا و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به متنوع‌سازی سبد دارایی‌ها.

در چنین شرایطی، متالز فوکوس معتقد است وقوع یک موج صعودی دیگر در قیمت طلا محتمل به نظر می‌رسد. با این حال، افزایش بیشتر قیمت‌ها می‌تواند یک چرخه بازخورد ایجاد کند و فشار بیشتری بر تقاضای جواهرات از نظر وزنی وارد کند.

این شرایط نشان می‌دهد با افزایش قیمت طلا، جواهرات ممکن است به‌تدریج به منبع ضعیف‌تری برای حمایت فیزیکی از بازار تبدیل شوند و در نتیجه، تقاضای سرمایه‌گذاری و خرید بانک‌های مرکزی مسئولیت بیشتری برای جذب عرضه موجود بر عهده بگیرند.

این تغییر ساختاری به دلیل ابعاد بسیار بزرگ بازار جواهرات اهمیت ویژه‌ای دارد. برآورد متالز فوکوس نشان می‌دهد ارزش فلز خام مصرف‌شده در ساخت جواهرات طلای جهان در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸۲ میلیارد دلار بوده است؛ این رقم برای جواهرات نقره حدود ۸ میلیارد دلار و برای جواهرات پلاتین حدود ۳ میلیارد دلار برآورد شده است.

تقاضای جواهرات طلا از نظر وزنی نیز در مجموع به ۵۳ میلیون اونس رسیده است.

تغییر بزرگ در بازار طلا؛ شمش و سکه جای جواهرات را می‌گیرند

متالز فوکوس تأکید کرد که کاهش حجم خرید به معنای از بین رفتن علاقه مصرف‌کنندگان به طلا نیست.

تحلیلگران این موسسه گفتند: «جواهرات ساخته‌شده از فلزات گرانبها همچنان جذابیت فرهنگی، عروسی، هدیه و سرمایه‌گذاری خود را حفظ کرده‌اند.»

آنها افزودند که هزینه‌کرد برای محتوای فلزات گرانبها، حتی همزمان با کاهش حجم خرید، همچنان قدرتمند باقی مانده است.

بنابراین مسئله اصلی کاهش علاقه مردم به طلا نیست؛ بلکه قیمت‌های بالای این فلز در حال تغییر شکل بازار است و مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را به‌طور همزمان وادار می‌کند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.