بن‌بست مالی پروژه‌های نیمه‌تمام ناشی از چیست؟
به گزارش «اقتصاد نیوز»، پروژه‌های نیمه‌تمام هر بار که نزدیک به فصل بودجه‌ریزی می‌رسد به دغدغه اصلی مسوولان دولتی تبدیل می‌شود. بار سنگین مالی که در این سال‌ها نیمه‌تمام‌ها بر دوش اقتصاد ایران گذاشته‌اند موضوعی نیست که به سادگی بتوان از کنار آن گذشت. اما مساله اصلی چیست؟ این موضوعی است که بهاءالدین حسینی‌هاشمی مدیری که سال‌هاست در عرصه بانکی کشور فعالیت و سابقه مدیریت در بانک‌های صادرات، سرمایه و بانک تات سابق را دارد به آن پاسخ می‌دهد که چرا پروژه‌ها و طرح‌های بزرگ کشور در کمند تنگنای مالی و ضعف مدیریت در تامین مالی به گل می‌نشینند و به ایستگاه آخر یعنی بهره‌برداری نمی‌رسند.
حسینی هاشمی با تاکید بر اینکه تامین مالی برای هر پروژه‌ای که قرار است ساخته شود مهم‌ترین مساله است، به «اقتصادنیوز» می گوید: اگر تمام اجزا و شرایط برای انجام کار یا پروژه‌ای فراهم باشد اما مدل تامین مالی نداشته باشیم که چگونه هزینه‌های آن پروژه یا طرح تامین شود طبیعی است که با مشکل برخورد می‌کنیم.
او ادامه می دهد: اگر هزاران پروژه نیمه‌تمام داریم علت بخش بزرگی از به بهره‌برداری نرسیدن آنها نبود بودجه و پول است. متاسفانه بارها شاهد بودیم که طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ آن هم در سطح ملی با هیجان و آرمان‌خواهی کلنگ زده می‌شوند اما دقت کافی برای تامین مالی برای دوره تعریف‌شده مثلاً در پنج یا 10 سال وجود ندارد.
این کارشناس امور بانکی تاکید می کند: اغلب طرح‌های بزرگ کشور فقط به خاطر نبود مدل تامین مالی حساب‌شده و دقیق نیمه‌کاره سال‌ها مانده‌اند و البته بعدها برخی از آنها با بازنگری‌هایی که انجام شده به ثمر رسیده‌اند اما برخی از آنها همچنان به علت کمبود مالی به بن‌بست برخورد کرده‌اند.
او در ادامه می افزاید: این پروژه‌ها عمدتاً در بخش عمرانی چون راه‌ها و راه‌آهن‌ها و سدسازی‌ها وجود دارند که متاسفانه با توجه به اینکه در دوره پیش‌بینی‌شده به سرانجام نمی‌رسند با مساله تغییر دولت مواجه می‌شوند که در نتیجه مشکل بزرگ دیگری به مشکلات مالی آن پروژه افزوده می‌شود.
حسینی هاشمی تصریح می کند: وقتی در دولتی پروژه‌ای تعریف می‌شود اما در زمان مقرر به سرانجام نمی‌رسد، طبیعی است که در دولت بعد با توجه به تغییر سیاست‌ها و سلایق مدیران با مشکل مواجه می‌شود. ممکن است مدیران دولت بعدی در آن بخش مربوطه انجام آن پروژه را آن‌طور که دولت قبلی بر آن تاکید داشت در اولویت ندانند و بخواهند پروژه دیگری را تعریف کنند تا به سیاست‌های خودشان نزدیک‌تر باشد.
او می افزید: نمونه آن طرح‌های ملی بود که در بخش مسکن در هر یک از دولت‌ها اجرایی و هزینه‌های هنگفتی صرف آن طرح‌ها شد اما چون در دوره دولت مربوطه به سرانجام نرسید به علت تغییر سیاست‌های دولت و نیاز به هزینه‌های مالی بالا از اولویت خارج شد و به طور کلی پروژه شکست‌خورده قلمداد شد.
این کارشناس امور بانکی تصریح می کند: البته برخی از طرح‌ها نیز وجود دارند که هریک از دولت‌ها بر اهمیت و به سرانجام رسیدن آن واقف هستند اما به علت هزینه‌زا شدن آن طرح ترجیح می‌دهند دوباره آن طرح را بازنگری کنند تا شاید راهی برای سرانجام رسیدن آن پیدا کنند. نمونه بزرگ آن پروژه آزادراه تهران-شمال است. این پروژه نیمه‌تمام که قدمت طولانی دارد خود گویای ناکامی‌ها دولت در تامین مالی این پروژه است.
حسینی هاشمی بیان می کند: اگر دولت یازدهم عزم خود را جزم کرده که پروژه‌های نیمه‌تمام به سرانجام برسند باید مدل یا برنامه مهندسی مالی این پروژه‌ها را تغییر دهد. دولت نمی‌تواند با تکیه بر بودجه سالانه این پروژه‌ها را به سرانجام برساند. به ویژه که در شرایط فعلی با مساله کمبود درآمد و تحریم‌ها و کاهش قیمت نفت مواجه هستیم. اکنون به خودی خود دولت با کسری بودجه مواجه است آن وقت چگونه می‌تواند هزینه هزاران پروژه نیمه‌تمام را تامین کند؟
او تصریح می کند: حتی اگر اولویت‌بندی هم انجام دهد باز هم در این شرایط نمی‌تواند انتظارات مالی این پروژه‌ها را تامین کند بنابراین لازم است که تغییر اساسی و ریشه‌ای در مدل تامین مالی خود بدهد.
