محسن کیا: افزایش دامنه نوسان در این شرایط خبر مثبتی برای بورس تهران تلقی می‌شود و بدین ترتیب بازار یک قدم دیگر به آزادتر شدن حرکت سهام و روند طبیعی آن و کم شدن محدودیت ها نزدیکتر شد. این دست تغییرات مثبت همواره از مطالبات سهامداران از سازمان بورس بوده است. چراکه حرکت قیمت ها سریع تر شده و بازار با داشتن کارایی لازم می تواند شاهد رسیدن سریعتر به قیمت ذاتی و اعمال سریعتر اخبار مثبت و منفی بر روی قیمت‌ها باشد.
فلسفه وجودی محدویت هایی از قبیل دامنه نوسان و توقف بازار که در بورس های دیگر کشورها هم سابقه داشته و دارد، جلوگیری از تاثیر هیجانات و عوامل غیر منطقی و ناصحیح بر قیمت سهام و روند بازار است. این محدودیت ها معولا توسط نهاد ناظر جهت دفاع از سهامداران خردی که ممکن است در اثر نوسانات شدید زیان غیر قابل جبرانی را متحمل شوند اعمال می گردد. البته این محدودیت خالی از ایراد نیست و می تواند منجر به ایجاد صف های طولانی خرید و فروش، کاهش نقدشوندگی، ایجاد امکان استفاده از رانت اطلاعاتی، کاهش کارایی اطلاعاتی بازار و زمانبر شدن اعمال اخبار و اطلاعات بر قیمت سهام گردد.
دامنه نوسان در بورس تهران از سال 1386 در چهار مقطع تغییر کرده و از 2 درصد، نهایتا به 5 درصد کنونی رسیده است. این محدودیت در دهه های گذشته در بسیاری از بازارهای بورس بزرگ دنیا دیده می شده که سالهاست با رسیدن به زیرساختهای مناسب و بازاری کارا این محدودیت در آنها دیده نمی شود.
انتظار سهامداران در صف های طولانی خرید و فروش را می توان از نتایج دامنه نوسان دانست. در بسیاری موارد نیز هنگام نزدیک شدن قیمت به محدوده نوسان شاهد افزایش سرعت معاملات هستیم و نشان می دهد خود این محدودیت می تواند به غلط یا درست باعث افزایش میزان معاملات گردد.
البته بسیاری اتفاق افتاده که این هجوم بر اساس شایعات و یا اشتباهات تحلیلی صورت گرفته و برای سرمایه گذار زیانبار بوده است. دامنه نوسان از این قبیل تاثیرات نیز بر بازار سهام داشته و می تواند باعث ایجاد استنباط اشتباه در مورد روند حرکتی قیمت سهام داشته باشد. در زمان رونق و یا افت شدید یک سهم نیز دامنه نوسان از سرعت بازار در رسیدن به قیمت ذاتی می کاهد و به نوعی در بسیاری اوقات تعیین برنده به سرعت عمل کارگزار در وارد کردن سفارشات در روزهای آتی برمی‌گردد تا سرعت عمل تحلیلگر.
محدودیت نوسان آثار مثبتی نیز دارد که موجب استفاده آن در زمان های گوناگون در بازار های کشورهای مختلف شده است. بازار هایی که هجم شایعات بالا و اثرگذاری آن بالاست و از نظر کارایی در سطح ضعیف به سر می برد این محدودیت برای حفظ منافع سهامداران خرد، جلوگیری از واکنش بیش ازحد، دقیق تر و منطقی تر کردن بازار و کمک به رسیدن به قیمت ذاتی متوازن با دسترسی همه بازیگران بازار سهام به اطلاعات، بسیار سودمند بوده.
وجود بازار سرمایه با کارایی قوی ملزوماتی همچون شفافیت بالای اطلاعاتی، دسترسی همگان با سرعت یکسان به اطلاعات و عدم وجود رانت اطلاعاتی، زیرساختهای نرم افزار و سخت افزار پیشرفته و دقت و سرعت عمل بالای تحلیلگران و کارشناسان، را به همراه دارد. به نظر می رسد اکنون وجود محدودیت نوسان پنج درصد با تمام ضعف هایش میتواند اقدامی در جهت نزدیک شدن بازار بورس اوراق بهادار تهران به بازاری منصفانه تر باشد.
