بهزاد بهمننژاد: در حالی وارد دومین روز معاملاتی در نخستین هفته کامل تیرماه میشویم که شاهد افت شدید قیمتها در این بازار بودیم. به این ترتیب، دماسنج بورس تهران با افت 511 واحدی (معادل 0.8 درصد) همراه و در رقم 64 هزار و 301 واحدی ایستاد.
همانطور که اشاره شده بود، با نزدیک شدن به مهلت توافق احتمالی هستهای و ادامه مذاکرات در فضای بیخبری، نگرانی در میان سهامداران افزایش مییابد که موجب رفتارهای هیجانی میشود. در حالی حدود دو روز تا ضربالاجل بیانیه لوزان باقی مانده است که دیپلماتها هنوز بر رفع نشدن اختلافها تاکید میکنند. در این میان، فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه، دسترسی به سایتهای هستهای کشورمان و در صورت لزوم تاسیسات نظامی، محدودیت تحقیق و توسعه کشورمان برای مدت طولانی، و امکان بازگشت خودکار تحریمهای بینالمللی در صورت پایبند نبودن کشورمان به تعهداتش را سه شرط اصلی دستیابی به توافق نهایی عنوان کرده است. این در حالی است که پیش از این برخی خط قرمزها درباره امکان دسترسی به اماکن نظامی در کشورمان کشیده شده بود.
این نگرانیها در کنار نزدیک شدن به ضربالاجل تعیینشده مهمترین عواملی بودند که بار دیگر سهامداران شروع به خروج از این بازار کنند. همانطور که پیشتر نیز اشاره شده بود، عمده سهامدارانی که در دو هفته اخیر وارد بازار شده بودند، نوسانگیر بوده و در پی نگرانی از وضعیت آینده به سرعت از بازار خارج میشوند. با این حال ممکن است مجددا در معاملات این روزها، قیمتهای مناسب سهام از بازار حمایت کنند. در سمت خوشبینی به مذاکرات هستهای نیز میتوان به حضور وزرای خارجه کشورها اشاره کرد که میتواند نشانه جدی بودن بحثها و پیشرفتهای نامحسوس است.
از سوی دیگر، بازار ارز با رشد قابل توجه قیمتها در دو روز اخیر همراه بوده و بار دیگر وارد کانال 3300 تومان شده است. این موضوع نشان میدهد بار دیگر بازارها وارد فضای هیجانی، این بار در جهت معکوس شدهاند که تحرکات قیمتی را سبب شده است. تجربههای تلخ یکی، دو سال اخیر ناشی از حرکات هیجانی قیمتها پیش از دور مهمی از مذاکرات هستهای و بازگشت به سطوح قبلی باعث شده است که در شرایط فعلی سهامداران بورس و معاملهگران ارز، هراس بیشتری از تکرار این سیکل معیوب داشته باشند. بر این اساس، افت اخیر بازار سهام و در مقابل رشد دلار میتواند به علت رفتار هیجانی در جهت معکوس معاملهگران است.
قرمزپوشی دستهجمعی صنایع
نکته قابل توجه در معاملات امروز، فروش هیجانی معاملهگران بود که اثر خود را بر افت دستهجمعی صنایع بورسی گذاشت. بررسی «اقتصادنیوز» نشان میدهد در میان 37 گروه بورسی، فقط 3 صنعت با رشد شاخص همراه شدند که این رشد نیز کمتر از 0.6 درصد بوده است. به این ترتیب، سه گروه قند و شکر، استخراج نفت و گاز، و استخراج زغال سنگ که در مجموع کمتر از 0.01 درصد ارزش کل بازار را در اختیار دارند تنها گروههای مثبت معاملات امروز بودند.
از سوی دیگر، گروههایی مثل خودرو، فرآوردههای نفتی، لیزینگها و بانکها از جمله منفیترین صنایع بورسی در معاملات امروز بودند. دقیقا مشابه شرایط خوشبینی در دو هفته گذشته که گروههای مزبور با خوشبینی سهامداران همراه بودند، در وضعیت نگرانی، همین صنایع بیشترین زیان را متحمل میشوند. به عبارت دقیقتر، ریسک سرمایهگذاری در این گروهها که به شدت متاثر از ریسک سیستماتیک بازار (یعنی مذاکرات هستهای) هستند به مراتب بالاتر از سایر صنایع است.