نشانه‌های خوشبینی در بورس تهران/ تلاش برای تعدیل نرخ ارز/ تداوم فشار اونس بر سکه
شاخص کل بورس تهران با رشد اندک 17 واحدی در 62 هزار و 233 واحد متوقف شد. در دو روز ابتدایی هفته، شاخص کل با فشار افت قیمت نفت روند نزولی را در پیش گرفت. روز گذشته نیز نفت به روند نزولی خود ادامه داد. قیمت سبد نفتی اوپک به کمترین مقدار خود در 11 سال اخیر افت پیدا کرده است. در این میان، عدم حصول توافق در تعیین سقف تولیدات در نشست پیشین اوپک عاملی برای شروع روند نزولی قیمت نفت بود.
به گزارش اقتصادنیوز، روز گذشته نیز انتظار برای افزایش مقدار تولیدات این سازمان در سال 2016 و همچنین تقویت ورود نفت ایران به بازارهای جهانی پس از رفع تحریم‌های بین‌المللی فشار را بر قیمت نفت افزایش داد.
در این خصوص، موسسه مرگان استنلی پیش‌بینی کرده است که مقدار تولیدات اوپک در سال آینده میلادی به میزان یک میلیون بشکه در روز افزایش یابد. این موضوع نگرانی‌ها از ادامه مازاد عرضه در شرایط ضعف کنونی اقتصاد جهانی به وجود آورده است و تداوم روند نزولی نفت را رقم زده است. انعکاس افت قیمت نفت در روزهای اخیر افت شاخص را رقم زد.
امروز اما، خوشبینی‌ها به رفع تحریم‌های بین‌المللی در آینده‌ای نزدیک افزایش یافته است. اخبار حاکی از شروع نشست شورای حکام آژانس انرژی اتمی به منظور بررسی قطعنامه‌ای در خصوص بستن پرونده موضوعات باقی مانده حال و گذشته هسته‌ای ایران موسوم به PMD است. در روزهای اخیر شاهد اتفاق نظر موجود در خصوص تصویب این قطعنامه بودیم.
در صورت تصویب این قطعنامه، انتظار می‌رود در هفته‌های آتی تحریم‌ها به طور کامل حذف شود و توافق هسته‌ای برجام پس از ماراتن بیش از دو‌ساله سرانجام وارد فاز اجرایی شود (احتمال لغو کامل تحریم‌ها از هفته نخست ژانویه 2015). در هفته‌های اخیر، به احتمال لغو تحریم‌های شبکه جهانی بانکی سوئیفت حتی پس از تایید برنامه هسته‌ای ایران توسط آژانس انرژی اتمی اشاره شده بود.
در معاملات امروز نیز امیدواری‌های حاصل شده با وجود فشار قیمت نفت رشد اندک قیمت سهام را رقم زد. با این حال، در ساعات پایانی معاملات بار دیگر فشار فروش در بازار رشد شاخص بازار سهام را تعدیل کرد. شاخص کل هم‌وزن (وزن یکسان نمادها در محاسبه این شاخص) در ساعات ابتدایی معاملات رشد 0.3درصدی را تجربه کرد، در ادامه اما شاهد تعدیل رشد این نماگر و ثبت رشد 0.15درصدی بودیم. افت قیمت جهانی کالا به خصوص نفت و همچنین رکود موجود در صنایع داخلی همچنان نگرانی سهام‌داران را نسبت به روند آتی سودآوری شرکت‌ها، نگه داشته است.
در این خصوص شاخص کالایی بلومبرگ همچنان در نزدیکی کمترین مقدار از سال 1999 میلادی قرار گرفته است. در صورت ادامه افت بازارهای کالایی می‌توان انتظار داشت که این شاخص از کف 76 واحدی (کمترین مقدار در 30 سال اخیر) عبور کند. این موضوع کاملا به وضعیت نامناسب بازارهای کالایی اشاره دارد که می‌تواند اثر منفی خود را بر سودآوری شرکت‌های کالایی بازار سهام ( بیش از نیمی از بورس تهران) بگذارد.
در شرایط کنونی نشست دو روزه فدرال‌رزرو آمریکا که از امروز شروع به کار می‌کند، نگاه‌ها در بازارهای جهانی را به خود جلب کرده است. کارشناسان به اتفاق به افزایش نرخ بهره آمریکا (نخستین بار از سال 2006 میلادی) معتقدند. در هفته‌های اخیر شاخص دلار آمریکا در بازارهای جهانی با اطمینان حاصل‌شده از افزایش نرخ بهره در نشست کنونی فدرال‌رزرو، با جهش مواجه شد(رشد شاخص دلار به بیش از 100 واحد، بیشترین مقدار در 13 سال اخیر). افزایش ارزش دلار در بازارهای جهانی بر بازارهای کالایی فشار وارد کرد (عاملی برای افت شاخص‌های کالایی).
در شرایط کنونی انتظار برای افزایش نرخ بهره در نشست فعلی بانک مرکزی آمریکا، شاخص دلار را همچنان در سطوح بالا نگه داشته است. گرچه به نظر می‌رسد اثر افزایش نرخ بهره در هفته‌های اخیر در بازارهای جهانی تا حدود زیادی پیش‌خور شده است، اما همچنان می‌توان انتظار رشد دوباره شاخص دلار آمریکا با انتشار نتیجه نشست فدرال‌رزرو را داشت. این موضوع نیز می‌تواند فشار بر بازارهای کالایی بار دیگر افزایش دهد.
از سوی دیگر، بر اساس نظرات کارشناسان افزایش نرخ بهره می‌تواند صنایعی که به پول ارزان در این کشور عادت کرده‌اند را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کند. کارشناسان به این موضوع اشاره دارند که با توجه به اینکه بیشتر این صنایع در زمینه نفت و سایر مواد خام فعال هستند، حذف منابع ارزان می‌تواند اثر عمده‌ای را بر کاهش ظرفیت‌های تولید در این صنایع به دنبال داشته باشد. در این شرایط، انتظار برای نتیجه نشست فدرال و واکنش‌های بازارهای جهانی مشاهده می‌شود. حرکت بازارهای جهانی و کالا می‌تواند اثرات خود را بر بورس تهران نیز بگذارد.
افت دلار در شرایط مبهم
هر دلار آمریکا با افت 10 تومانی به نرخ 3625 تومان معامله شد. در روزهای اخیر تلاش برای سفته‌بازی از بازار ارز و برخورد جدی با دلالان در این بازار تا حدودی آرامش نسبی را بر بازار حاکم کرده است. مسوولان اقتصادی کشور در هفته‌های اخیر به افت نرخ ارز پس از حذف تقاضای زوار تاکید کردند. حرکت نرخ دلار بر خلاف انتظارات موجود، باعث شد که برخورد جدی با دلالان ارزی در دستور کار قرار گیرد.
تلاش برای کاهش سفته‌بازی در این بازار در کنار عوامل دیگر مانند انتظار برای یکسان‌سازی نرخ ارز در ماه‌های آتی و پس از رفع تحریم‌های بین‌المللی عاملی برای افزایش عرضه بود. به این ترتیب، کاهش امید نسبت رشد نرخ دلار باعث تخلیه اندوخته ارز از سوی معامله‌گران در این بازار شده است. با این حال، همچنان انتظار افزایش تقاضا با توجه به قرار گرفتن در ماه پایانی میلادی (تقاضای فصلی دلار) وجود دارد. از طرفی انتظار افزایش تقاضا در قیمت‌های پایین و از سوی دیگر، حضور عوامل فشار تا حدودی روند قیمتی دلار را مبهم ساخته است.
کاهش خوشبینی‌ها نسبت به اونس
هر سکه طرح جدید با افت 9 هزار تومانی به قیمت 910 هزار تومان معامله شد. فشار افت نرخ دلار و اونس طلای جهانی عاملی بر افت قیمت سکه بود. با وجود انتظار برای رونق نسبی بازر سکه با پایان یافتن ماه‌های محرم و صفر (کاهش تقاضای فصلی) همچنان حضور عوامل فشار مانع از رشد قیمت در این بازار شده است. علاوه بر افت نرخ دلار، احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا در نشست دو روزه فدرال‌رزرو (از امروز آغاز می‌شود) همچنان فشار را بر طلا نگه داشته است.
این موضوع باعث شده که معامله‌گران بازار سکه نیز نسبت به روند قیمت طلا بدبین باشند. در نتیجه این موضوع، شاهد رشد مقدار حباب منفی سکه (کمتر بودن قیمت بازاری از ارزش ذاتی) هستیم. در شرایط کنونی، نزدیک شدن به کف روانی 900 هزار تومانی می‌تواند مانع از افت بیشتر قیمت سکه شود. انتظار برای واکنش طلا نسبت به نتیجه نشست فدرال‌رزرو وجود دارد، نوسانات شدید نرخ طلا می‌تواند قیمت سکه را با خود همراه سازد. از طرفی رونق نسبی بازار نیز می‌تواند به رشد قیمتی سکه کمک کند.
