انجماد در تالار شیشه ای/هراس سفته بازان در بازار ارز

به گزارش اقتصادنیوز، امروز (دوشنبه) بازار سهام وضعیت کم رمق خود را ادامه داد و شاخص کل رشد اندک 9 واحد (معادل 0.01 درصد) را تجربه کرد. این در حالی بود که شاخص کل هم وزن با افت 0.07 درصدی مواجه شد.

 این امر نشان می دهد بازار سهام در حجم کم معاملات، عموما تحت تاثیر نمادهای بزرگ، نوسانات محدودی را تجربه می کند. در واقع، نمادهای بزرگ بورسی که اثر ویژه ای بر شاخص کل دارند با حمایت برخی سهامداران حقوقی در لحظات پایانی موجب مثبت ماندن شاخص کل می شوند. این نوسانات محدود بیش از 30 روز معاملاتی است که در بازار سهام قابل رصد است که ناشی از تقابل دو نوع دیدگاه است.

 گروهی که به آینده رفع تحریم ها و سیاست های انبساطی دولت امیدوار هستند و دسته ای دیگر که همچنان نگران قیمت های پایین کالاها در بازار جهانی و بازارهای جذاب و کم ریسک رقیب بورس، نظیر بازار پول و بدهی هستند. با این حال، آنچه تا کنون اثبات شده آن است که وقایع منفی تا حدود زیادی در قیمت سهام لحاظ شده اند و همین عامل، یعنی قرار داشتن قیمت ها در کف مانع افت بیشتر شاخص بورس شده است.

نیم نگاه بورس به «اسکناس سبز»
در این میان، نکته قابل توجه رشد نرخ دلار در بازار آزاد است؛ به طوری که از اواخر تابستان دلار که مدت ها در کانال 3300 تومانی نوسان کرده بود، توانست وارد محدود 3400 تومانی شود. در ادامه این روند، کانال های بعدی 3500 و 3600 تومانی نیز شکسته شدند. این مساله با توجه به حضور شرکت های صادراتی در بورس تهران (حدودی نیمی از شرکت های بورسی به نرخ جهانی کالاها که به نرخ تبدیل ارز نیز مربوط است وابسته اند) توجه برخی سهامداران را به خود جلب کرد. به طوری که به ویژه در گروه پتروشیمی، قیمت سهام با رشد نسبی در روزهای اخیر مواجه شد. علت امر آن است که این شرکت ها، عموما در بودجه خود نرخ ارز را 3300 تومان در نظر گرفته اند و این اختلاف بیش از 300 تومانی می تواند شرایط سودآوری آنها را بهبود بخشد.

با این حال، تک نرخی شدن ارز می تواند واردکنندگان مواد اولیه و همچنین آنهایی که نظیر پتروشیمی ها از خوراک گازی با نرخ ارز مبادله ای استفاده می کنند را تحت فشار قرار دهد. بنابراین، هرچند در شرایط کنونی رشد نرخ ارز در بازار آزاد در مجموع به نفع شرکت های بورسی است، اما تک نرخی شدن ارز می تواند اثرات کوتاه مدت منفی برای برخی شرکت های دارای «رانت ارزی» داشته باشد.

ترمز نرخ ارز با عقب نشینی سفته بازان
همان طور که اشاره شد نرخ ارز توانسته طی یکی، دو ماه گذشته مسیر صعودی ممتدی را تجربه کند. بخشی از این مساله مربوط به بازگشت تقاضا است که در نیمه نخست سال به علت انتظار برای گشایش‌های هسته ای از خرید امتناع کرده بودند. بخش دیگر نیز به تقاضای مقطعی با نزدیک شدن به انتهای سال میلادی بر می گردد. آخرین موضوع که شاید از نظر بنیادی مهم تر از دیگر مسائل باشد، بحث بی منطق بودن تقویت ارزش ریال در برابر دلار طی یکی، دو سال اخیر است.

 به عبارت دقیق تر، در شرایطی که نرخ تورم بیش از 30 درصد از ابتدای انتخاب دولت یازدهم بوده و ارزش دلار آمریکا در بازار جهانی نیز بیش از 20 درصد افزایش داشته است، نرخ دلار در بازار تهران پس از 30 ماه، به نرخ های بیش از 3600 تومان بازگشته است. این موضوع در شرایطی است که افت شدید قیمت نفت به طور طبیعی نخستین اثری که بر اقتصادهای مبتنی بر نفت می گذارد کاهش ارزش پول آنها است. به عنوان مثال، روبل روسیه از اواسط سال 2014 تا کنون حدود 50 درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است.

بنابراین، رشد نرخ دلار به عنوان یک نگاه کلی طبیعی ارزیابی می شود. با این حال، طی چند روز گذشته به نظر می رسد این افزایش نرخ توسط سفته بازان یا دلالان ارزی تشدید شده است. این موضوع در شرایطی اتفاق افتاد که بانک مرکزی مدت ها است از اعتقاد خود به استفاده از سیستم نرخ شناور کنترل شده برای بازار ارز دفاع کرده است. بنابراین، انتظاری که شکل گرفت و اظهارات مقامات بانک مرکزی نیز نشان می داد، آن بود که تداوم رشد پرشتاب نرخ ارز با دخالت بازارسازها مواجه شده و مسیر کاهشی در پیش گرفته می شود. همین مساله باعث شد تا سفته بازان احتیاط بیشتری به خرج داده و نرخ دلار در معاملات امروز مسیر کاهشی پیدا کند.

بازار آرام سکه
در سمت دیگر، بازار سکه قرار دارد که به علت قرار داشتن در ایام عزاداری و نزدیک شدن به اربعین با کاهش تقاضا مواجه است. بازار جهانی طلا نیز به شدت وضعیت نامطلوبی را سپری می کند و در کمترین قیمت های خود در 6 سال گذشته است. تمام این مسائل سبب شده است که این بازار وضعیت خنثی و بی تحرکی را تجربه کند و حتی رشد نرخ ارز نیز اثر چندانی بر قیمت آن نداشته باشد. با این حال، افت بیشتر در این بازار به علت نزدیک شدن سکه طرح جدید به سطح 900 هزار تومانی با مقاومت جدی مواجه است. بنابراین، روند قیمت ها در بازار سکه متعادل و با نوسانات محدود ارزیابی می شود.

وضعیت بازارها در معاملات روز دوشنبه