تدوین سازو کار قانونی شفاف، پیش فرض توسعه بازار اوراق بدهی
شاهین شایان آرانی، ضمن بیاننظارت و قانونگذاری در حوزه اوراق بدهی از مهمترین مسائل پیش روی بازار سرمایه است و مقررات عرضه و تقاضای این اوراق باید بر اساس قوانین اسلامی تدوین و تنظیم شود، در خصوص اهمیت بازار بدهی به گفت: به طور کلی بازارهای مالی به بازار اوراق سهام، بازار اوراق بدهی، مشتقه و بازار کالا تقسیم می شود. بازار سهام عادی مانند بورس لندن، بورس تهران و سایر بورس های جهان است که بر پایه مالکیت سهم قرار دارد.
کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه افزود: همچنین یکی از مهمترین بخش های بازار مالی، بازار اوراق بدهی است. در این بازار دیون افراد منتقل می شود. به عنوان مثال فرد بدهکار سندی مدت دار در اختیار فرد بستانکار قرار داده و بستانکار سند مذکور را به فروش می رساند و وجه آن را از شخص ثالث دریافت می کند. البته بازار مشتقه هم که از فرایند پیچیده تری برخوردار است و بر پایه قرار دادهای آتی تنظیم شده است، در قالب بازار بدهی قرار دارد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بازار سوم دیگر بازار کالا است. مانند بازار فلزات و کشاورزی و امثال آن که کالای فیزیکی در آن معامله نمی‌شود و در واقع اسناد آن نقل و انتقال می‌شود.
شاهین شایان‌آرانی با بیان اینکه چهار نوع اوراق کلیدی در دنیا عرضه می‌شود، افزود: با این تعریف و قبول تفاوت های اوراق بدهی و اوراق مشتقه می‌توان گفت چهار نوع اوراق کلیدی در دنیا عرضه می شود که در دو نوع بازار معامله می‌شود.
وی ادامه داد: این بازار ها و انواع اوراق قابل معامله در آنها، ذاتا با هم متفاوت هستند و قوانین و مقررات مربوطه آنها هم خاص و ویژه است.
این کارشناس بازارهای مالی ادامه داد: این چهار نوع اوراق در واقع مالکیت را انتقال می‌دهند. در بورس عادی یا سهام عادی مالکیت شرکت انتقال پیدا می کند، در اوراق بدهی مالکیت در قالب حق انتقال پیدا می کند، در اوراق مشتقه مالکیت به صورت دریافت سود منتقل می‌شود و در نهایت در بورس کالا، حق مالکیت به شکل فیزیکی منتقل می‌شود.
شایان‌آرانی با اشاره به وجود دو بازار سرمایه برای معامله اوراق بهادار اصلی گفت: این اوراق یا در بازارهای رسمی و قانونمند نظارت شده و متمرکز مانند بورس یا در بازاری خارج از این فضا مانند فرا بورس معامله می‌شوند.
وی افزود: این به معنی غیر قانونی بودن یا غیر رسمی بودن بازار دوم نیست. در واقع اوراقی که از شاخص های استاندارد خاصی پیروی می کنند در بازار اول و سایر اوراق که باید ویژگی های اختصاصی برای آنها تعریف کرد، در فرابورس معامله می شود. به بیان دیگر آنهایی که حالت خاص پیدا می کنند در فرابورس و آنهایی که استاندارد هستند در بورس معامله می شوند.
این کارشناس بازارهای مالی افزود: غالب اوراق بدهی به دلیل ماهیت خاص و ویژگی‌های متعدد در OTC معامله می شود.
شایان‌آرانی با ذکر اهمیت گسترش بازار اوراق بدهی ابراز کرد: نظارت و قانونگذاری در حوزه اوراق بدهی از مهمترین مسائل پیش روی بازار سرمایه است و مقررات عرضه و تقاضای این اوراق باید بر اساس قوانین اسلامی تدوین و تنظیم شود، برای مثال صکوک یکی از بهترین ابزارهای عرضه اوراق بدهی است و نتیجه انتشار آن مثبت بوده است.
وی افزود: عرضه اوراق بدهی مانند اوراق قرضه یا اسناد خزانه اسلامی با دو رویکرد بلند مدت و کوتاه مدت سیاستگذاری می شود. اوراقی که دولت ها منتشر میکنند به دلیل نرخ سودی که برای این اوراق تعیین می شود از حساسیت بالایی برخوردار است. نرخ اعلام شده به نحوی از انحا، یک نرخ پایه و مبنا می شود و تاثیر‌گذاری آن در اقتصاد بسیار بالاست.
این کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه در پایان تصریح کرد: در صورتی که استاندارد های لازم و قانونی برای عرضه اوراق بدهی تعریف شود، می‌توان چشم انداز روشنی برای آن متصور شد.
منبع: سنا
