داده‌های بورس کالا می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری در بازارها باشد
مدیرعامل بورس کالای ایران، با بیان مطلب فوق، امکانات این بازار را پاسخگوی نیاز طیف های مختلف خریداران و مصرف کنندگان محصولات پتروشیمی دانست و گفت: بورس کالا برای تامین مالی و پوشش ریسک صنعت پتروشیمی کشور آمادگی کامل دارد.
حامد سلطانی‌نژاد، به مصوبه اخیر شورای رقابت مبنی بر ادامه عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا اشاره کرد و گفت: دیدگاه شورای رقابت عموما بر مبنای انحصارشکنی است و در صورت اجرای رای اخیر، انحصارها در بازار معاملات پتروشیمی تا حد زیادی شکسته خواهد شد.
وی با تاکید بر مرجعیت آماری بورس کالا و نقش محوری اطلاعات در تصمیم‌گیری‌های آن گفت: کار ما شفاف‌سازی است؛ ما می‌خواهیم مرجعیت آماری جاری در بورس، مبنای تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری برای همه محصولات از جمله محصولات پتروشیمی قرار بگیرد .
سلطانی‌نژاد افزود: وقتی یک بخش از این محصولات در بیرون معامله شود، عموما آمار دقیقی از آن وجود ندارد و معلوم نیست سیستم توزیع آن چطور است یا مدل قیمت‌گذاری آن چگونه بوده است؛ بنابراین در نهایت، تصمیم‌گیری‌ها نیز بر مبنای داده‌های صحیحی نخواهد بود.
مدیرعامل بورس کالای ایران همچنین از طراحی ابزارهای جدید از جمله قراردادهای بلندمدت برای انجام معاملات پتروشیمی خبر داد و گفت: در نظر داریم ابزارهایی طراحی کنیم که خریداران بتوانند از طریق آن، فقط با پرداخت بخشی از وجه معاملات، محصول مورد نیاز خود را تهیه کنند.
وی سپس در پاسخ به این سوال که آیا قراردادهای بلند مدت به تازگی طراحی شده یا از قبل موجود بوده است، گفت: سازوکار قراردادهای بلند مدت از قبل هم در بورس کالا طراحی شده بود اما مورد استفاده قرار نمی‌گرفت.
سلطانی‌نژاد اظهار داشت: هم اکنون در بورس کالا، از کل معاملاتی که در حوزه پتروشیمی انجام می‌شود ۳۵ درصد آن به صورت سلف انجام می‌شود.
مدیرعامل بورس کالای ایران، این اظهارات را زمانی بیان کرد که نقد کارفرمایان پتروشیمی مبنی بر اینکه شیوه معاملات شرکت‌های پتروشیمی در خارج از بورس از تنوع بیشتری برخوردار است و داد وستدها از طریق چک یا تهاتر دست خریداران را باز می‌گذارد، به او منعکس شد.
سلطانی‌نژاد افزود: بخش قابل توجهی از دادو ستدها هم در قالب معاملات اعتباری یا نسیه‌ای انجام می‌شود؛ لذا این مسائل بیشتر با این انگیزه مطرح می‌شود که بگویند این امکانات در بورس وجود ندارد؛ در حالی که سابقه معاملات تاریخی نشان می‌دهد همه این امکانات در بورس کالا شکل گرفته و از آن استفاده می‌شود.
وی ادامه داد: بعد از آنکه در چند ماه اخیر بر این رویکرد تبیینی تمرکز کردیم، هم خریدار و هم فروشنده دیدند که خواص زیادی در آن هست و نیازهایشان را برآورده می‌کند؛ ضمن اینکه گاهی نفع بیشتری هم برایشان فراهم می‌کند.
سلطانی‌نژاد افزود: هم خریدار و هم فروشنده می‌توانند مطمئن باشند که در قراردادهای آتی با قیمت بورس می‌توانند خرید کنند یا بفروشند و لازم نیست این قراردادها را با یک قیمت ثابت ببندند؛ لذا از این جهت خیلی هم استقبال کردند و الان نیز در محصولات مختلف از روش قراردادهای بلند مدت استفاده می‌شود.
مدیرعامل بورس کالای ایران همچنین از آمادگی کامل برای برای تامین مالی و پوشش ریسک صنعت پتروشیمی کشور خبر داد و گفت: می‌توان برای عمده محصولات پایین دستی و بالا دستی پتروشیمی، بازار مالی تشکیل داد و معامله را با اوراق بهادار صورت داد که البته این اقدام، نیازمند تعامل و همکاری دوجانبه میان بورس و صنایع پتروشیمی است.
پیش از این دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی اعلام کرده بود:مصوبه تنظیم بازار محصولات پتروشیمی از سوی شورای رقابت با اشکال و ایرادهای اساسی مواجه بوده و مواردی که به‌عنوان عرضه مجاز مواد پتروشیمی در بازار خارج از بورس کالا عنوان شده، قابلیت اتکا ندارد.
وی افزوده بود: محصولات پتروشیمی، نخود و لوبیا نیست که افراد به طور موردی خرید کنند. خریدار محصولات پلیمری، کارخانه است، تولید کننده است و کسی است که می‌خواهد یک محصول ثانویه را تولید کند.
به گفته احمد مهدوی ابهری، از جمله مواردی که به عنوان عرضه خارج از بورس کالا مجاز شمرده شده، انتقال محصولات پتروشیمی بین مجتمعی از طریق لوله بین دو مجتمع پتروشیمی است، در حالی که خوراک بین مجتمعی همواره و صرفاً از طریق خط لوله منتقل نمی‌شود.
وی افزوده بود: محصولاتی همچون نفتا همواره با تانکر بین مجتمع‌ها حمل می‌شود یا اتفاق افتاده که یک واحد پتروشیمی مستقر در تبریز برای دریافت خوراک و مواد مورد نیاز خود اقدام به حمل مواد با تانکر از مجتمع های مستقر در اراک می‌کند.
در ادامه سلطانی‌نژاد در واکنش به این سخنان اعلام کرد: مواردی را که بورسی نیست عموما مواردی شبیه همین مثال خط لوله است؛ و اگر غیر از این موارد بخواهیم موارد دیگر را هم استثنا کنیم، این طیف دیگر پایان ندارد. مثلا فرض کنید یک محصولی عنوان می شود که مشتری خاص دارد و بایستی این خارج از بورس معامله شود در حالی که اگر بخواهیم این را باز بگذاریم خیلی از محصولاتی که گریدهایشان با هم تفاوت‌های اندکی دارند، می‌توانند به اسم آن محصول در خارج از بورس معامله بشوند.
وی ادامه داد: ممکن است با محصولی مواجه باشیم که صرفا چون رنگش با محصول دیگر فرق می‌کند محصول خاص تلقی شود، در حالی که غالبا این گونه نیست و حتی اگر آن محصول، خاص باشد، بورس کالا یک خاصیت شفاف‌سازی دارد و این افراد می‌توانند بیایند و از آن ساز و کار شفاف استفاده کنند .
سلطانی‌نژاد با بیان اینکه اگر به سایت بهین‌یاب به عنوان مرجع نگاه کنیم هیچ محصولی نیست که برای آن تنها یک مشتری وجود داشته باشد، افزود: همه محصولات طبق جوازی که وزارت صنعت داده است عموما بیشتر از ۱۰ یا ۲۰ مصرف‌کننده دارند؛ در بعضی محصولات هم این رقم به چند صد مصرف‌کننده می‌رسد بنابراین از سمت خرید هم محدودیتی وجود ندارد و می‌تواند ساز و کار رقابتی در آن شکل بگیرد.
مدیرعامل بورس کالای ایران در خصوص محصولاتی هم که همواره با تانکر بین مجتمع‌ها حمل می‌شود، گفت: این موضوع در قالب قراردادهای بلندمدت می‌تواند در بورس کالا منعقد شود و هیچ نگرانی بابت تامین کالا وجود ندارد؛ ضمن آنکه فروشنده هم نگرانی بابت پول خود ندارد و وقتی قرارداد بلند مدت می‌بندد می‌تواند با قیمت‌های روز بورس کالا، محصولش را مورد مبادله قرار دهد.
خاطرنشان می‌شود: شورای رقابت در نشست اخیر خود در ۲۹ شهریور تاکید کرد که نظر قاطع این شورا ادامه عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا است.
منبع: سنا
