عباس شهرابی - یک دولت خود‌خوانده رقیب، با کنترل پایتخت لیبی، هفته گذشته سیاست‌های نفتی خود را اعلام کرد و سخنان نخست‌وزیر، عبدالله الثینی را مبنی بر این‌که عواید نفتی همچنان در اختیار دولت منتخب قرار خواهد گرفت، رد کردند. با تشدید آشوبی که این تولیدکننده عمده نفت را گرفته، روز جمعه، 17 اکتبر، هفده نفر در مهم‌ترین شهر شرقی لیبی، بنغازی، کشته شدند. در بنغازی، نیروهای دولتی با حمایت نیروهای محلی در حال مبارزه با اسلام‌گرایان افراطی هستند. به گفته شاهدان عینی و درمانگران،سه نفر بر اثر یک بمبگذاری انتحاری در این شهر کشته شدند.
پس از تصرف طرابلس توسط نیروهای مسلح شهر غربی مصراته، در ماه آگوست طی عملیات موسوم به «طلوع» و عقب‌نشینی دولت ثینی به سمت شرق لیبی، این تولیدکننده بزرگ نفت درگیر نزاع میان دو دولت است. نیروهای مصراته از آن زمان تاکنون پارلمان و دولت خود را که بر چندین وزارتخانه چیره شده و عملاً بخش‌هایی از غرب و مرکز لیبی را در کنترل دارد، تشکیل داده‌اند.
در این میان، آنچه باعث نگرانی بازرگانان نفت می‌شود عدم‌قطعیتی است که از این نزاع ناشی می‌شود. اکنون بازرگانان نمی‌دانند، پس از این‌که گروه مصراته وزیر نفت خودش را منصوب کرد و وب‌سایت رسمی شرکت دولت «سازمان نفت ملی» لیبی را در اختیار گرفت، چه‌کسی مسئول ذخایر نفتی عظیم نفتی است. جنگ قدرت بر عدم‌قطعیت پیرامون صنعت نفت نیز می‌افزاید. این صنعت پس از موفقیت اولیه ثینی برای پایان‌دادن به تعطیلی بنادر عمده در شرق لیبی به‌خاطر ادعای خودمختاری گروهی از شورشیان، تازه آغاز کرده بود به نشان‌دادن علائم بهبود. وزیر جدید نفت، ماشالله الضاوی، در مصاحبه با خبرگزاری محلی Press Solidarity گفت که وزارتخانه در حال برنامه‌ریزی برای حل اعتراضات در میدان‌های نفتی و بحث درباره انجام بازنشستگی‌های پیش‌ازموعد برای استخدام کارکنان جدید است.
هم‌اکنون چه‌کسی مسئول است؟
ثینی، که جامعه بین‌الملل دولت‌اش را به رسمیت شناخته است، از شهرستانی در شرق بنغازی، که دولت او در آن قرار دارد و می‌کوشد با وزرایی که هزار کیلومتر آنسوتر در طرابلس هستند رابطه بگیرد، در پیغام فرستاد. او گفت عواید نفتی دولت عضو اوپک همچنان باید به یک بانک لیبیایی و از آن طریق به بانک مرکزی لیبی برسد. او با اشاره به نمایندگان انتخابی مجلس که به توبروک، در نزدیکی مرز مصر، نقل مکان کردند، گفت:«عواید نفتی به حکومت لیبی و دولت مورد تأیید مجلس تعلق دارند». وزیر نفت کنونی لیبی، مصطفی صنع‌الله، که از زمان انتصابش در یک ماه پیش توسط دولت ثینی هیچ اظهارنظری نکرده، رئیس «سازمان ملی نفت» نیز هست. ثینی و الضاوی هر دو رقمی حدود 800هزار بشکه در روز را برای تولید نفت لیبی، سه سال پس از سقوط حکومت قذافی، ذکر کرده‌اند. این رقم در میانه سال 2013، پیش از آنکه موجی از اعتراضات در قرارگاه‌های نفتی آغاز شود، 1.4 بشکه در روز بود. ضاوی می‌گوید عواید نفت، تنها منبع درآمد لیبی در حال حاضر، تنها یک‌پنجم میزان سال قبل بود. علت این امر موج اعتراضات در قرارگاه‌ها نفتی و بنادر بوده است. بازده ملی در هفته اخیر تا 900هزار بشکه در روز افزایش یافت، اما اخیراً به خاطر اعتراضی در قرارگاه‌های شرقی به دوباره کاهش پیدا کرد.
دسته‌های نظامی در کشور اغلب میادین نفتی یا پایانه‌های صادراتی را تسخیر می‌کنند تا سیاستمداران به پذیرش مطالبات سیاسی یا مالی خود مجبور کنند. قدرت‌های غربی نگران این هستند که تنش میان دولت‌های مستقر در بنغازی و طرابلس، به جنگی داخلی بینجامد و ارتش دولت منتخب برای مقابله با گروه‌های شورشی توان کافی نداشته باشد.
منبع: رویترز
