چرا قیمت جهانی نفت کاهش یافت؟

با تصمیم اخیر اوپک برای حفظ سقف تولید، قیمت نفت در بازارهای جهانی با کاهش جدی مواجه شد به نحوی که در لحظه تنظیم این گزارش هر بشکه نفت برنت به 71 دلار و 86 سنت و هر بشکه نفت سبک آمریکا(WTI) به 68 دلار و 63 سنت رسیده است.
از طرف دیگر قیمت هر بشکه سبد نفتی اوپک در آخرین معاملات روز گذشته به 70 دلار و 80 سنت رسیده است که نسبت به روز قبل آن کاهشی در حدود سه دلار داشته است.
نشست اخیر اوپک و تصمیم آن برای تثبیت سقف تولید روزانه 30 میلیون بشکه نفت در روز در حالی اتفاق افتاده است که بسیاری از کارشناسان داخلی و بین المللی معتقد بودند احتمال کاهش عرضه نفت از سوی اوپک وجود دارد. این احتمال بر این اساس داده می شد که با کاهش عرضه نفت احتمال کنترل قیمت جهانی نفت وجود داشت و این کاهش عرضه ممکن بود روند نزولی قیمت نفت را کنترل کند. اما بطور کلی عوامل متعددی می تواند بر این تصمیم اوپک تاثیر گذار باشد که در نهایت تعیین کننده قیمت جهانی نفت خواهد بود.

عقب نشینی از کنترل بازار؟
پس از تصمیم اخیر اوپک بسیاری از کارشناسان بر این عقیده هستند که اوپک از نقش تعیین کننده خود برای کنترل قیمت جهانی نفت عقب نشینی کرده است. اما واقعیت این است که اگر اوپک عرضه را کاهش می داد ممکن بود در کوتاه مدت به افزایش قیمت نفت یا حداقل جلوگیری از سقوط نفت بیانجامد اما در بلند مدت این نفت شیل آمریکا بود که بازار را در دست می گرفت. لذا این تصمیم اوپک باعث شد تا کاهش قیمت در کوتاه مدت را تحمل کرده اما در عوض سهم بازار خود را حفظ کند.

حفظ سهم 40 درصدی
در حال حاضر اوپک نقش 40 درصدی در تامین نفت خام مورد نیاز جهان را دارد و از طرف دیگر نفت شیل آمریکا به بالاترین میزان در سه دهه اخیر رسیده است.
وزارت انرژی ایالات متحده در گزارش هفتگی خود، خبر داده بود تولید نفت ایالات متحده به بیش از 9 میلیون بشکه در روز رسیده است که بالاترین حد در 29 سال گذشته محسوب می شود. برای اینکه دقیقا متوجه شوید این رقم چه معنی دارد : در حال حاضر ایالات متحده از نظر تولید نفت تنها یک قدم با عربستانی فاصله دارد که روزی 9.6 میلیون بشکه نفت تولید می کند .
لذا می توان اینگونه تحلیل کرد که تصمیم فعلی اوپک در شرایطی اتخاذ شده است که علی رغم پذیرش نزول قیمت ها اما اجازه ندهد تا نفت شیل آمریکا جایگزین نفت اوپک شود. از طرف دیگر این تصمیم اوپک به معنای آغاز یک جنگ قیمتی با نفت شیل است. لذا زیان کوتاه مدت اعضای اوپک به معنای ان است که این کشورها در بلند مدت بازار خود را از دست نمی دهند.

نقش عربستان
اما عربستان این روزها نقش پر رنگی در معادلات منطقه دارد. از حضور سر زده سعود الفیصل وزیر خارجه این کشور در نشست اخیر وین و تاثیر آن بر تصمیم نهایی مذاکرات هسته ای که این روزها به شدت مورد بحث و تحلیل است گرفته تا اولتیماتوم علی النعیمی، وزیر نفت این کشور که با قاطعیت اعلام کرد هیچ کشوری از اعضای اوپک حق کاهش عرضه نفت را ندارد. این برخورد عربستان در حوزه اوپک می تواند دو تحلیل را در بر داشته باشد نخست آنکه عربستان بدنبال سیاست حفظ بازار و خارج کردن نفت شیل امریکا از گردونه رقایت قیمتی بازار نفت است چرا که سهم بازار برای عربستان فاکتوری مهمتری از قیمت است. مقامات عربستان اعتقاد دارند با هزینه اندک تولیدی که با آن روبرو هستند می توانند رقبائی را که هزینه تولید بالاتری دارند از میدان خارج کنند. لذا می توان تحلیل دوم را اینگونه بیان کرد که عربستان بدنبال خروج برخی از اعضای اوپک است که نفت را با هزینه بالا استخراج می کنند و کاهش قیمت نفت آنها را از گردونه خارج می کند. خروج هر عضو اوپک از عرضه نفت با قیمت پایین به معنای آن است که سهم عربستان افزایش پیدا می کند.