چرا یورو نتوانست جای دلار را در ذخایر ارزی جهان بگیرد؟
بهگزارش اقتصادنیوز، وقتی یورو به عرصه مالی جهان وارد شد، بسیاری از تحلیلگران و اقتصاددانان بسیار خوشبینانهتر از آنچه که بهنظر میرسید این واحد پولی را تبلیغ میکردند و از آن با عنوان واحد ارزی بعدی ذخیره جهانی یاد میکردند. البته این پیشبینی آنها با درنظر گرفتن این نکته که اتحاد قدرت مالی کشورهای اروپای غربی در قالب «یورو» آنقدر قدرت دارد تا دلار آمریکا را از موقعیت آن بهعنوان ذخیره ارزی جهان کنار بزند، منطقی بهنظر میرسید. اما تا سال 2015، هنوز هم یورو نتوانسته به امپراتوری دلار در راس قله پولی جهان پایان دهد. در این راه دلایل متعددی وجود دارد که از آن جمله میتوان به نقدینگی، ثبات مالی اتحادیه اروپا، مشکل بدهی مطلق، بحران مالی سال 2008 و برتری سریع «یوآن» چین اشاره کرد.
چه عاملی در ظهور یک ارز ذخیره جهانی مناسب موثر است؟
بهگزارش اینوستوپیدیا، یک واحد پولی برای اینکه نقش واحد ارزی جهان را بازی کند، باید برخی شرایط را داشته باشد. نخست: باید بهعنوان یک واحد پولی قدرتمند برای مبادلات تجاری جهان پذیرفته شود. دوم: باید ازسوی یک اقتصاد و دولت قدرتمند حمایت شود تا اعتماد سرمایهگذاران بینالمللی را جلب کند؛ و در آخر باید این واحد پولی باید ارزش برابری پولی به نسبت متعادل و ثابتی داشته باشد تا خیال بانکهای مرکزی از در اختیار داشتن حجم بالایی از این واحد پولی راحت باشد.
مشکلات نقدینگی
حجم کلی یوروی در گردش توسط سیاستهای سختگیرانه پولی بانک مرکزی اروپا (ECB) و همچنین ادامه مقاومت برخی کشورها در برابر استانداردهای پولی و سرمایهای بانک مرکزی اروپا و نظارتهای جدی مالی ازسوی اتحادیه اروپا محدود شده است. بهطور خلاصه، اعضای اصلی اتحادیه اروپا یعنی آلمان و انگلیس، همچنان تمایلی برای تسلیم کنترل مالی مستقل به بانک مرکزی اروپا ندارند. تا زمانیکه اعضای اصلی اتحادیه اروپا به طور کامل این واحد پولی را نپذیرند، مانع اصلی در مسیر جهانی شدن یورو برداشته نخواهد شد.
ثبات اتحادیه اروپا
مشکل بیثباتی اتحادیه اروپا را باید با مشکل بالا مرتبط دانست که این مشکل ثبات کلی اقتصاد اتحادیه اروپاست. بحران بدهی اتحادیه اروپا به تعویق افتاده، تورم منفی و رشد بسیار اندک اقتصادی منجر به وخامت بیشتر بدهی بسیاری از کشورهای اروپا در مقایسه با تولید ناخالص داخلی آنها شده است. این مشکل از بدترین نقطه یعنی یونان شروع میشود و به بهترین نقطه یعنی آلمان، قدرتمندترین اقتصاد اتحادیه اروپا ختم میشود که این کشور نیز شاهد نرخ رشد درحال تضعیف است. نظام بانکی اروپا همچنان تحت فشار است و بسیاری از بانکهای آن از کمبود سرمایه به شدت رنج میبرند.
بحران مالی 2008 و بحران بدهی اتحادیه اروپا
یورو از زمان معرفی خود یعنی در سال 1999 تا زمان بحران مالی سال 2008، از نظر ارزش برابری با دلار، یک مسیر رو به رشد را طی کرد. اما بحران مالی سال 2008، ترمز رشد یورو را کشید و از آن زمان بهبعد شاهد سقوط ارزش یورو در برابر دلار بودیم و حدود یکسوم ارزش برابری این واحد پولی کاهش یافت. تحلیلگران پیشبینی میکنند ارزش برابری یورو به دلار بازهم افت کند و حتی تا مرز نابودی پیش رود. این ارزش ضعیف و شکننده یورو، درنهایت با بحران بدهی اتحادیه اروپا توام شد که این مساله به تضعیف بیشتر اقتصاد اتحادیه اروپا دامن زد و خصومت میان اعضای مرفهتر اتحادیه اروپا از جمله آلمان را با کشورهایی مانند یونان، اسپانیا و پرتغال افزایش داد.
ظهور چین با «یوآن»
شهاب سنگ قرن 21 یعنی ظهور اقتصاد چین، که توانسته خود را به اقتصاد آمریکا، بهعنوان قدرتمند ترین اقتصاد جهان نیز برساند، تاثیری منفی روی رسیدن یورو به جایگاه و حضوری موثر و ثابت در ذخیره ارزی جهان بگذارد. افزایش حضور چین در اقتصاد جهان با فشار این کشور برای پذیرش یوآن به عنوان جایگزین دلار در صندوق جهانی ذخیره ارزی توام شد. استفاده از یوآن در مبادلات جهانی رو به افزایش است و چین درحال فشار آوردن به صندوق بینالمللی پول (IMF) برای پذیرفتن یوآن در سبد ذخیره ارزی (SDR) است. همچنین، بهتازگی شاهد بودیم که یوآن با پشت سر گذاشتن «ین» ژاپن، به جمع چهار ارز رایج و مورد استفاده جهان پیوست که این مساله زنگ خطر را نیز برای یورو به صدا در آورد.