شیب افزایش قیمت دلار مبادلاتی تند‌تر از دلار آزاد
به گزارش اقتصادنیوز، بنابر پیشنهادی در برنامه پنجم توسعه مقرر شده دولت هرساله می‌تواند نرخ دلار را در بودجه خود را به میزان فاصله تورم جهانی و تورم داخلی افزایش دهد، این جمله نشان از آن دارد که نرخ دلار ثابت نبوده و نمی‌توان آن را ثابت نگهداشت اما از طریق مدیریت صحیح می‌توان نرخ دلار آمریکا را به صورت آهسته و با توجه به شرایط مدیریت شده اقتصاد افزایش داد.
در چند سال اخیر که تورم کشور روند صعودی قابل توجهی به خود دیده بود و دولت با حرکت غیر اصولی خود ارزش دلار را ثابت نگه داشته بود، ارزش فنر دلار به یکباره رها شد و نرخ‌های غیرپیش بینی شده‌ای را در بازار به جای گذاشت.
یا تغییر دولت در سال 1392 و منطقی شدن قتصاد نرخ دلار نیز ریوه منطقی به خود گرفت و بانک مرکزی به عنوان متولی اصلی بازار ارز با شناخت صحیح رویه عرضه و تقاضا و عدم دخالت در این بازار عدم پیش بینی فعالان بازار، خریدهای سودجویانه و سرمایه‌گذاری همراه با سوداگری را از این بازار دور کرد.
در سالجاری که دولت دومین سال فعالیت خود به پایان برد بازار ارز و طلا آنچنان شاهد نوسانات شدید نبود و تنها در برهه‌ای از زمان نرخ دلار روند صعودی به خود گرفت که بعد از کمتر از یکماه ارزش دلار از کانال ارزشی 3400 تومان وارد کانال ارزشی 3600 تومان شد.
بررسی یکماهه یا فصلی بازار دلار نشان می‌دهد که این افزایش ارزش بسیار سریع رخ داده و افزایش 200 تومانی دلار شاید تا حدودی زیاد به نظر برسد اما اگر بازار دلار طی 9 ماهه سالجاری بررسی شود می‌توان گفت که بازه نوسان دلار آنچنان زیاد نبوده و دلار رویه منطقی خود را طی کرده است.
اما در کنار بازار، دیدی مبنی بر ارزانی وجود داشت و دارد و با عدم دستیابی به ارزانی و گرانی 200 تومانی در کمتر از یکماه همگان بازار را غیرواقعی و خارج از عرف آن دانستند.
در پی مذاکرات هسته‌ای و دستیابی به توافق افراد پیش بینی می‌کردند که نرخ انواع ارز به ویژه دلار روند نزولی به خود بگیرد اما نرخ‌های پایان سال 93 و نرخ‌های روزجاری نشان از آ دارد که دلار رویه افزایشی سال گذشته خود را رها کرده و نتیجه مذاکرات در کنار شرایط عقلانی اقتصاد عامل اصلی این موضوع بوده است.
لازم به ذکر است که شرایط سالجاری در بازار نفا به مراتب سخت‌تر از سال گذشته بوده است و این موضوع عاملی شده تا دولت در تحقق بودجه ریالی خود از محل فروش نفت با مشکل مواجه شود، زیرا قیمت فروش نفت کاهش یافته و درآمد فروش نفت به ریال نیست از این رو دولت در صورت عدم خواست خود باید بازار ارز به ویژه نرخ‌های یورو و آسیایی را به سمت افزایش سوق دهد که افزایش این نرخ‌ها با توجه به برابری آن‌ها با دلار و تعیین قیمت در بازار توسط دلار، نرخ دلار را افزایش می‌دهد.
با توجه به قیمت ثبت شده دلار در آخرین روز اسفندماه سال گذشته و نرخ تثبیت شده 21 آذرماه سالجاری می‌توان گفت دلار آمریکا در بازار آزاد تنها 7.29 درصد رشد داشته که این میزان معادل 248 تومان است، از سوی دیگر دلار در مدت مشابه در بازار بین بانکی رشد 7.54 درصدی را به ثبت رسانده که ارزش آن در حدود 2هزار و 111 ریال است.
بررسی این دو نرخ در ظاهر نشان از آن دارد که رشد دلار آزاد بیش از دلار مبادلاتی بوده است اما درصد تغییرات چیز دیگری را نشان می‌دهد و بیانگر آن است که شیب رشد دلار بین بانکی تا حدودی بیشتر از دلار آزاد است.
تصور قدیمی و بدون علم در ذهن مردم آن است که میزان تغییرات را به صورت ریالی بررسی کنند اما این موضوع کاملا غلط است و افراد باید درصد تغییرات را برای نرخ ارز به ویيه دلار در نظر بگیرند.
در کنار بازار ارز بازار جهانی طلا نیز تغییراتی را در چند ماه اخیر به ثبت رسانده است و فعالیت این دو بازار به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر یکدیگر تاثیرگذار است، در بازارهای جهانی طلا با رشد ارزش دلار، میزان سرمایه‌گذاری بر طلا کاهش می‌یابد که عاملی می‌شود تا ارزش اونس جهانی کاهش یابد.
در معاملات اونس جهانی در 28 اسفندماه سال گذشته ارزش اونس جهانی 1165 دلار و 30 سنت به ثبت رسیده که این نرخ در 21 ماه‌جاری به ارزش 1075 دلار و 20 سنت کاهش یافته است که در مجموع 8.3 درصد رشد منفی را به دنبال داشته است.
در کنار اونس جهانی هر گرم طلای خام 18 عیار نیز در آخرین روز فعالیت بازار در سال گذشته 96 هزار و 289 تومان قیمت‌گذاری شده است که با گذشته حدود 9 ماه از این تاریخ کاهش 2 هزار و 539 را شاهد هستیم، کاهشی که عاملی بر تغییر 2.708 درصدی ارزش هر گرم طلا در طی 9 ماه اخیر بوده است.
فاصله 6 درصدی ارزش هر اونس جهانی و و گرم در بازار داخلی در پی عدم کاهش ارزش دلار آمریکا در بازار آزاد و میزان تقاضا برای طلا در این مدت بوده است، البته کاهش ارزش 2.708 درصدی طلا نشان می‌دهد که قدرت کاهش ارزش اونس جهانی طلا بر میزان رشد دلار و تقاضا در بازار داخلی چربش داشته است.
