راز نفت‌های گمشده در هرمز؛ یک‌سوم نفت خلیج فارس مفقود است | «محموله‌های مخفیانه» بخشی از جریان صادرات نفت شده‌اند

به گزارش اقتصادنیوز، وقتی یک مسیر حیاتی در تجارت انرژی با محدودیت مواجه می‌شود، بازار تنها با کاهش عرضه روبه‌رو نیست؛ بلکه با یک مسئله مهم‌تر یعنی ابهام درباره میزان واقعی جریان کالا مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، آمارهای رسمی، داده‌های ردیابی کشتی‌ها و برآوردهای شرکت‌های تحلیلی ممکن است تصویرهای متفاوتی از آنچه در مسیرهای تجاری می‌گذرد ارائه دهند.

تنگه هرمز نیز در چنین شرایطی به نقطه‌ای تبدیل شده که رصد جریان نفت از آن، به اندازه خود حجم صادرات اهمیت پیدا کرده است. خاموش شدن فرستنده‌های نفتکش‌ها، استفاده از مسیرهای جایگزین و تفاوت میان صادرات روزانه و جریان پایدار، محاسبه حجم واقعی نفتی را که از خلیج فارس به بازارهای جهانی می‌رسد، دشوارتر کرده است.

به گزارش رویترز، برآوردها از جریان نفت خام خاورمیانه از زمانی که نفتکش‌ها عبورهای «مخفیانه» از تنگه هرمز را آغاز کرده‌اند، تفاوت‌های چشمگیری داشته است؛ در این نوع عبور، نفتکش‌ها برای جلوگیری از حملات، سیگنال‌های فرستنده خود را خاموش می‌کنند.

این محموله‌های مخفیانه به‌طور قابل‌توجهی عرضه نفت را افزایش داده‌اند، اما ابهام درباره حجم واقعی این محموله‌ها، ریسک موجود در قیمت‌های جهانی نفت را نیز افزایش داده است.

روز چهارشنبه، قراردادهای آتی نفت برنت برای نخستین بار از ژوئیه به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه صعود کرد. قیمت گازوئیل آمریکا نیز هفته گذشته به رکورد تاریخی رسید.

هفته گذشته، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرد حجم محموله‌های نفتی تقریباً به سطح پیش از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه بازگشته است؛ حملاتی که جنگی را آغاز کرد و جریان انرژی در منطقه را به‌شدت مختل ساخت.

با این حال، داده‌های بررسی‌شده توسط رویترز نشان می‌دهد برآورد غالب در صنعت نفت به رقمی نزدیک‌تر به حدود دو سوم حجم صادرات پیش از جنگ اشاره دارد.

این برآورد شامل ارزیابی میزان نفتی است که توسط نفتکش‌هایی منتقل شده که فرستنده‌های سیستم شناسایی خودکار (AIS) را خاموش کرده‌اند. ردیاب‌های کشتی، تحلیلگران و منابع تجاری این عملیات را بزرگ‌ترین عملیات مخفیانه انتقال نفتکش‌ها در جهان توصیف کرده‌اند؛ عملیاتی که با حمایت نظامی آمریکا سازماندهی شده است.

تحلیلگران گلدمن ساکس در یادداشتی در ۲ سپتامبر برآورد کردند مجموع صادرات نفت خلیج فارس، با احتساب «عبورهای مخفیانه»، حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که تقریباً دو سوم سطح پیش از جنگ محسوب می‌شود.

نمودار ۲: برآورد ما از مجموع صادرات اخیر نفت از کشورهای حاشیه خلیج فارس؛ روزانه ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه، با استفاده از دو روش مستقل

نفت شامل نفت خام، فرآورده‌های پالایش‌شده و LPG است. در مورد جریان‌های Kpler، با فرض اینکه ارقام فعلی بدون اصلاح باقی بمانند، صادرات خلیج فارس به‌عنوان مجموع جریان‌های عبوری از تنگه هرمز، ینبع، فجیره، خلیج عمان و بندر سیهان تعریف شده است. در روش اصلاحات، تراز نفت خام و صادرات فرآورده‌های Kpler، صادرات خلیج فارس به‌عنوان مجموع صادرات عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ایران، عراق، قطر و کویت در نظر گرفته شده است.

منبع: منابع ثانویه اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، Kpler، PetroLogistics و واحد تحقیقات سرمایه‌گذاری جهانی گلدمن ساکس

صادرات نفت خلیج فارس هنوز ۱۰ میلیون بشکه کمتر از قبل از جنگ است

شرکت تحلیلی Vortexa مستقر در لندن برآورد کرده است مجموع صادرات نفت از منطقه خلیج فارس در ماه اوت به ۱۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ با این حال، این رقم همچنان ۱۰ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بوده است.

این شرکت اعلام کرد حجم نفت خام و فرآورده‌های نفتی عبوری از تنگه هرمز بر مبنای میانگین متحرک هفت‌روزه، حدود ۸ میلیون بشکه در روز بوده است.

پاملا مانگر، تحلیلگر Vortexa، گفت: «عبورهای روزانه به‌شدت نوسان دارد و جهش‌ها و افت‌های قابل‌توجهی در آن مشاهده می‌شود.»

نمودار سمت چپ: صادرات دریایی نفت خام/میعانات گازی خاورمیانه به بازارهای خارج از خاورمیانه، به تفکیک کشور مبدأ (میلیون بشکه در روز)

نمودار سمت راست: صادرات دریایی فرآورده‌های نفتی خاورمیانه به بازارهای خارج از خاورمیانه، به تفکیک کشور مبدأ (میلیون بشکه در روز)

یک‌سوم صادرات نفت خام (بیش از ۶ میلیون بشکه در روز) و نیمی از صادرات فرآورده‌های نفتی (نزدیک به ۴ میلیون بشکه در روز) همچنان از خاورمیانه مفقود است

توضیح: ارقام بر حسب هزار بشکه در روز است؛ صادرات شامل جریان نفت از بنادر ینبع عربستان سعودی و فجیره امارات متحده عربی نیز می‌شود. ارقام ماه سپتامبر بر اساس داده‌های اولیه Kpler و اطلاعات یک منبع صنعتی، برآوردی است.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز یکشنبه در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز درباره رقم ۱۷ تا ۱۸ میلیون بشکه در روز توضیح داد که رقم ۱۸ میلیون بشکه در روز مربوط به یک دوره ۲۴ ساعته در هفته گذشته بوده است.

رایت گفت میانگین جاری صادرات از طریق تمام «مسیرهای آبی» ۹ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که بسیار به اجماع موجود در صنعت نفت نزدیک‌تر است.

تحلیلگران همچنین میان جریان‌های اوج روزانه و صادرات پایدار تفاوت قائل هستند.

بر اساس داده‌های Kpler و یک منبع صنعتی، صادرات نفت خام خلیج فارس در برخی روزهای اوایل سپتامبر به ۱۴ میلیون بشکه در روز نیز رسیده است. این رقم شامل جریان نفتکش‌های مخفیانه و صادرات نفت عربستان از طریق دریای سرخ است که بدون عبور از تنگه هرمز انجام می‌شود.

نفت مخفیانه عراق، کویت و عربستان راهی بازار جهانی شد

بسته به شدت حملات ایران به نفتکش‌ها، حجم صادرات در برخی روزها بسیار پایین‌تر بوده است.

با این حال، محموله‌های مخفیانه به بخشی دائمی از جریان صادرات تبدیل شده‌اند و به نفت خام عراق، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی اجازه داده‌اند همچنان به بازارهای جهانی برسد.

محاسبات رویترز بر اساس میانگین قیمت ۸۰ دلار برای هر بشکه نفت و با فرضی محافظه‌کارانه از انتقال روزانه ۶ میلیون بشکه، معادل شش نفتکش بزرگ، طی ۹۰ روز گذشته نشان می‌دهد حجم محموله‌های مخفیانه در فاصله ژوئن تا اوت دست‌کم به ۵۰۰ میلیون بشکه رسیده است.

ارزش این حجم از نفت بر اساس فرض قیمت ۸۰ دلار برای هر بشکه، دست‌کم ۴۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.