بازی پرمخاطره ترامپ؛ نفت ۵۰ دلاری و بنزین ۵ دلاری در صورت تقابل مستقیم با ایران/ توان ایران برای بههمریختن اوضاع بسیار بالاست
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از چندثانیه، جوردن بلوم، دبیر انرژی فورچون، از بزرگترین آرایش نظامی ایالات متحده در خاورمیانه از زمان تهاجم ۲۰۰۳ به عراق خبر داده و هشدار میدهد که این تقابل مستقیم با ایران میتواند قیمت متوسط بنزین در آمریکا را یا تا ۲.۵۰ دلار در هر گالن پایین بیاورد یا در سناریوی جنگ، آن را تا مرز ۵ دلار جهش دهد. در مرکز این بازی پرمخاطره، تنگه هرمز قرار دارد؛ گذرگاه ۱۰۴ مایلی که روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت خام، عمدتاً از عربستان سعودی، عراق، ایران، کویت و امارات متحده عربی، از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در آن فوراً به بازار جهانی انرژی سرایت میکند. دان پیکرینگ، پیشبین باسابقه بازار نفت و بنیانگذار شرکت مشاورهای Pickering Energy Partners، با تأکید بر اینکه «سطح ریسک بسیار بالاست» هشدار میدهد اگر ایران «به گوشه رینگ رانده شود و چیزی برای از دستدادن نداشته باشد»، احتمال اقدامهای شدید از سوی تهران بالا میرود.
به نقل از مجله آمریکایی فورچون، این نشریه یادآور میشود که در دو دهه اخیر، الگوی غالب بحرانهای خاورمیانه پرهیز از هدفگرفتن مستقیم زیرساختهای نفتی بوده است؛ حتی در جنگ دوازدهروزه سال گذشته میان اسرائیل و ایران که با بمباران سایتهای هستهای ایران توسط آمریکا پایان یافت، تنگه هرمز مسدود نشد. با این حال مت رید، معاون شرکت مشاوره ژئوپلیتیک و انرژی Foreign Reports، میگوید شرایط امروز «نگرانکنندهتر» از تابستان گذشته است، زیرا واشنگتن و تهران در خصوص هرگونه توافق هستهای جدید فاصله زیادی دارند، ترامپ در سال ۲۰۱۸ از توافق قبلی خارج شده و همزمان حکومت ایران زیر فشار شدید ناآرامیهای داخلی قرار دارد. او هشدار میدهد در وضعیتی که «جمهوری اسلامی در تهران خود را در نبردی هستیشناسانه میبیند»، رهبران ایران ممکن است برای بالا بردن هزینه مداخله آمریکا، تنگه را مینگذاری کنند یا تأسیسات نفتی عربستان و امارات را به عنوان «اهدافی آسان» زیر ضرب ببرند؛ سناریویی که میتواند یک شوک بزرگ نفتی به همه طرفها وارد کند.
در بخش تحلیلی قیمتها، فورچون گزارش میدهد بهای نفت خام شاخص آمریکا تا ۲۰ فوریه به بالای ۶۶ دلار در هر بشکه رسیده که تقریباً ۱۰ دلار آن صرفاً ناشی از تنشهای مربوط به ایران است و از نظر پیکرینگ این یعنی بازار حدود ۲۵ درصد احتمال برای بروز یک درگیری بزرگ در خاورمیانه قائل است. او تأکید میکند با وجود این، هنوز شانس سناریوی بدون جنگ یا درگیری محدود همراه با چند حمله اولیه که به مذاکرات جدیتر منجر شود، بیشتر است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا که در سال انتخابات میاندورهای بر «انرژی مقرونبهصرفه» تمرکز دارد، مدتهاست سطح ۵۰ دلار برای هر بشکه نفت را هدف گرفته؛ قیمتی که پایینتر از حد ۶۰ دلاری مورد نیاز اغلب تولیدکنندگان برای سودآوری است و میتواند متوسط قیمت بنزین را به حدود ۲.۵۰ دلار در هر گالن برساند، در حالیکه میانگین فعلی ۲.۹۳ دلار است و روندی صعودی دارد. به گفته کلودیو گالیمبرتی، اقتصاددان ارشد شرکت تحقیقاتی Rystad Energy، اگر درگیری با ایران «مهار شده» باقی بماند، قیمتها احتمالاً ۱۵ تا ۲۰ دلار دیگر بالا رفته و از ۸۰ دلار عبور میکند، اما هرگونه آسیب به تنگه هرمز نفت را به بالای ۱۰۰ دلار میبرد و بنزین را به سطوح نزدیک ۵ دلار در هر گالن سوق میدهد؛ در مقابل، صلح و لغو تحریمهای نفتی ایران میتواند با افزودن بشکههای جدید به بازاری که هماکنون هم دچار مازاد عرضه است، قیمتها را حتی تا حوالی همان سطح مطلوب ۵۰ دلاری مورد نظر ترامپ پایین بکشد. گالیمبرتی میگوید همه بازیگران جهانی میدانند که مسدود شدن تنگه هرمز باید «به هر قیمتی» اجتناب شود، اما «یک ایرانِ ناامید یا حتی یک بمبِ خطاکار» میتواند همه محاسبات را بر هم بزند؛ هشداری که پیکرینگ آن را اینگونه جمعبندی میکند: «توان ایران برای بههمریختن اوضاع بسیار بالاست، اگر آن قدم بزرگ را بردارد؛ قدمی که یعنی خرس را رسماً سیخ زدهاند».