چرا برخی پیشبینیهای بازارهای مالی محقق نمی شوند؟ | عباسی: بازار رمزارزها قابل پیشبینی نیست | اینکه چه کسی شروعکننده معامله است اهمیت دارد
به گزارش اقتصادنیوز، یزدان عباسی، محقق حوزه بلاکچین، در سخنرانی خود درباره بازار رمزارزها در روز دوم همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با اشاره به ریسکهای فعالیت در این بازار گفت: آمارها نشان میدهد حدود ۹۶ درصد معاملهگران خرد در بازار رمزارزها در نهایت بازنده هستند و بر اساس توصیههای مطرحشده از سوی فعالان این حوزه، بهترین استراتژی برای سرمایهگذاری در این بازار، خرید و نگهداری یا «Buy and Hold» بوده است.
او با اشاره به ارائه خود در همایش سال گذشته افزود: در آن ارائه درباره بخشهای ترسناک بازار رمزارزها صحبت کردم و آمار و اطلاعاتی ارائه دادم که تقریباً همه آنها نشان میدادند بهتر است وارد این فضا نشویم.
عباسی با بیان اینکه در ارائه امسال قصد دارد به موضوع پیشبینی بازار رمزارزها بپردازد، اظهار کرد: میخواهم درباره پیشبینی بازار رمزارزها با استفاده از مدلهای شناختهشده صحبت کنم و ببینیم بسیاری از پیشبینیهایی که به نظر میرسد پشتوانه علمی دارند، چرا محقق نمیشوند.
به گفته او، بخشهایی از ارائه به بررسی پیشبینیهایی اختصاص دارد که سال گذشته برای بازار رمزارزها در سال ۲۰۲۶ انجام شده بود.
عباسی گفت: همیشه در این ارائهها از خودم میپرسم چرا پیشبینیهایی که درباره بازار منتشر میشوند، عموماً شباهت زیادی با واقعیت ندارند. آیا کسانی که این گزارشها را منتشر میکنند، اندیکاتورها و تحلیل بازار را نمیشناسند یا مسئله جای دیگری است و حتی با اشراف به همه ابزارها باز هم امکان خطا وجود دارد؟
او ادامه داد: باید ببینیم این خطا، خطایی ذاتی در پیشبینی است یا به خود پیشبینی مربوط میشود. سؤال این است که چرا میتوانیم وضعیت آبوهوا را با دقت بیشتری پیشبینی کنیم، اما پیشبینی بازارهای مالی که آنها هم بر اساس دادهها و روابط ریاضی تحلیل میشوند، تا این اندازه دشوار است.
این محقق حوزه بلاکچین در ادامه به گزارشی اشاره کرد که در سال ۲۰۲۵ درباره پیشبینی بازار رمزارزها در سال ۲۰۲۶ منتشر شده بود و گفت: در این گزارش، ۱۰ حوزه از بازار رمزارزها و کسبوکارهای مرتبط با این بازار مورد بررسی و پیشبینی قرار گرفته بود.
عباسی درباره یکی از این پیشبینیها توضیح داد: بر اساس دادههای تاریخی، پیشبینی شده بود که پس از هاوینگ پنجم بیتکوین، یعنی نصف شدن پاداش استخراج، روند تاریخی بازار تکرار نخواهد شد؛ به این معنا که رشد قیمت چندان شدید نخواهد بود و پس از آن نیز سقوط شدیدی رخ نمیدهد.
او افزود: این پیشبینی از این منطق برخوردار بود که تنها بخش کوچکی از مجموع ۲۱ میلیون واحد بیتکوین باقی مانده و بنابراین، نصف شدن پاداش استخراج نمیتواند مانند گذشته شوک قابل توجهی به بازار وارد کند. با این حال، دادهها نشان دادند این پیشبینی اشتباه بوده است. بیتکوین پس از هاوینگ تا سقف قیمتی ۱۲۶ هزار دلار رشد کرد و سپس سقوطی ۵۰ درصدی را تجربه کرد.
عباسی با اشاره به اینکه بیتکوین در گذشته سابقه ریزشهای ۸۰ درصدی نیز داشته است، گفت: پیشبینی شده بود که چنین اتفاقی دوباره رخ نخواهد داد، اما در عمل شاهد ریزش قابل توجه قیمت بودیم.
او در ادامه به یکی دیگر از پیشبینیهای این گزارش اشاره کرد و گفت: پیشبینی شده بود حجم کل داراییهای مرتبط با حوزه کریپتو که در بازارهای سرمایه عرضه میشوند، در سال ۲۰۲۶ به ۴۰۰ میلیارد دلار برسد. با این حال، تا این مقطع این پیشبینی محقق نشده و این بازار به حدود ۱۴۰ میلیارد دلار رسیده است.
به گفته عباسی، پیشبینی دیگر این گزارش درباره حجم بازار استیبلکوینها بود. بر اساس این پیشبینی، ارزش بازار استیبلکوینها در پایان سال ۲۰۲۶ باید به یک تریلیون دلار میرسید، اما در حال حاضر این رقم حدود ۳۲۰ میلیارد دلار است.
او همچنین با اشاره به پیشبینی انجامشده درباره ارزش کل داراییهای قفلشده در حوزه دیفای اظهار کرد: پیشبینی شده بود مجموع داراییهای قفلشده در خدمات مالی غیرمتمرکز یا دیفای به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد، اما این پیشبینی نیز محقق نشده است.
عباسی در ادامه به پیشبینی مربوط به خزانه شرکتهای فعال در حوزه داراییهای رمزارزی اشاره کرد و گفت: پیشبینی شده بود مجموع سرمایهگذاری شرکتهای فعال در این حوزه به ۲۵۰ میلیارد دلار برسد. همچنین برآورد شده بود حدود ۸۰ میلیارد دلار بیتکوین و ۲۰ میلیارد دلار اتریوم در سال ۲۰۲۵ به سمت این شرکتها وارد شود، اما در عمل این ارقام محقق نشد و میزان سرمایهگذاری حدود ۱۰۰ میلیارد دلار بوده است.
او افزود: پیشبینی دیگر درباره بازارهای پیشبینی و شرطبندی بود که برآورد شده بود در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برسد، اما حجم این بازار در حال حاضر حدود ۵۷ میلیارد دلار است.
به گفته عباسی، پیشبینیهایی درباره رشد شبکههای اتریوم و همچنین توکنیزه کردن داراییهای دنیای واقعی نیز انجام شده بود که این پیشبینیها نیز محقق نشدهاند.
مشکل پیشبینی بازارهای مالی کجاست؟
این محقق حوزه بلاکچین با طرح این پرسش که چرا چنین پیشبینیهایی محقق نمیشوند، گفت: مسئله از اینجا مطرح میشود که آیا عدم قطعیت در پیشبینی بازارهای مالی ناشی از ناآگاهی تیمهای تحلیلگر است یا اینکه اساساً این فضا به گونهای است که نمیتوان آن را با دقت پیشبینی کرد.
او با اشاره به تجربه شخصی خود در بازار رمزارزها گفت: من از سال ۱۳۹۴ وارد فضای رمزارز شدهام و در تمام این سالها تلاش کردهام در ارائهها صرفاً گوینده اعداد و نمودارها نباشم و نکاتی را مطرح کنم که یا در منابع اینترنتی بهسادگی پیدا نمیشوند یا تحلیلی از خودم به آنها اضافه شده است.
عباسی ادامه داد: با این حال، باید بپذیریم که ممکن است تحلیلها اشتباه باشند. من هم در این بازار با سرمایه شخصی خودم تحلیل کردهام و در مقطعی حدود ۹ دهم بیتکوین را از دست دادم؛ داراییای که در آن زمان ارزشی نزدیک به ۱۰ میلیارد تومان داشت. بعد از این اتفاق و با مراجعه به دادههای اینترنتی متوجه شدم تنها نیستم و حدود ۹۵ درصد بازار نیز دارایی خود را از دست میدهند. بنابراین این سؤال مطرح میشود که مشکل دقیقاً کجاست؟
او با مقایسه پیشبینی بازارهای مالی با پیشبینی آبوهوا گفت: ما میتوانیم وضعیت آبوهوا را برای چند روز آینده با احتمال نسبتاً خوبی پیشبینی کنیم و هرچه زمان میگذرد، دقت این پیشبینیها نیز بیشتر میشود. اما در مقابل، مؤسسات بزرگ نیز در پیشبینی بازارهای مالی گاهی با خطاهای بسیار زیادی مواجه میشوند.
تفاوت بازارهای مالی با پیشبینی آبوهوا
عباسی در ادامه اظهار کرد: برای پیشبینی آبوهوا باید شاخصهای تأثیرگذار و ارتباط میان آنها را بشناسیم؛ اینکه در چه ماه و فصلی قرار داریم، آیا یک توده کمفشار در حال ورود است یا نه و این توده معمولاً چه تأثیری بر شرایط جوی دارد. با شناخت این متغیرها و روابط میان آنها میتوان وضعیت آبوهوا را پیشبینی کرد.
او افزود: وقتی هواشناسی به شما میگوید فردا باران میبارد، شما بر اساس احتمال تصمیم میگیرید. اینجا با یک سیستم پیچیده مواجهیم؛ سیستمی که متغیرهای متعدد و روابط مختلفی میان این متغیرها دارد. در چنین شرایطی، هرچه متغیرهای بیشتری را بشناسیم و روابط میان آنها را بهتر درک کنیم، امکان پیشبینی نیز بیشتر میشود.
این محقق حوزه بلاکچین در ادامه به «مسئله سه جسم» اشاره کرد و گفت: در بازارهای مالی با مسئلهای مواجهیم که در پیشبینی آبوهوا به این شکل وجود ندارد. برای درک این موضوع میتوان مسئله سه جسم را بررسی کرد.
او توضیح داد: فرض کنید در فضای سهبعدی، سه جرم با وزن برابر داریم که با فاصلههای مشخصی از یکدیگر قرار گرفتهاند. اگر این اجرام را رها کنیم، برخلاف تصور اولیه نمیتوان با قطعیت مسیر حرکت آنها را برای مدت طولانی پیشبینی کرد.
عباسی در پایان این بخش از سخنان خود گفت: در مسئله سه جسم، نکتهای وجود دارد که در پیشبینی آبوهوا به این شکل با آن مواجه نیستیم؛ نیرویی که هر جسم بر دیگری وارد میکند، خود تحت تأثیر سایر اجزای مجموعه قرار دارد و در نهایت هر کنش میتواند بر کل سیستم اثر بگذارد.
یزدان عباسی، محقق حوزه بلاکچین، در ادامه سخنان خود با اشاره به مدلسازی رفتار معاملهگران گفت: ممکن است برای هر استراتژی اتفاقاتی رخ دهد که در سناریوهای بعدی بتوان آنها را پیشبینی کرد، اما اگر مدل را با این فرض آغاز کنیم که صرفاً یک تریدر شروعکننده معامله باشد، در نهایت ممکن است پس از چند مرحله، دارایی او از ۱۰۰ دلار اولیه به ۱۰۵ دلار برسد.
او افزود: حالا اگر صرفاً شرایط شروع را تغییر دهیم و فرض کنیم تریدر دیگری آغازکننده باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود. در بازارهای مالی، اینکه چه کسی شروعکننده معامله است اهمیت دارد، زیرا ما از الگوی رفتاری فردی که معامله را آغاز میکند، اطلاعات کاملی نداریم.
عباسی با طرح سناریوی دیگری ادامه داد: فرض کنید سرمایه یکی از تریدرها سه برابر دو تریدر دیگر باشد و آنها با سرمایههای متفاوتی وارد بازار شوند. پس از چند سال، وقتی قیمت را با سناریوی قبلی مقایسه میکنیم، میبینیم تغییرات قابل توجهی رخ داده است.
این محقق حوزه بلاکچین با اشاره به تأثیر عوامل مختلف بر رفتار معاملهگران گفت: فرض کنید یک تریدر برای دو معامله خواب بماند. ما نمیدانیم چه کسی با چه میزان سرمایه و چه پشتوانهای معامله میکند. نمیدانیم میزان استرس او چقدر است، با چه میزان پول وارد بازار شده، چرا تصمیم گرفته آن روز معامله نکند، چه اتفاقی در زندگی شخصی او رخ داده، اینترنتش در آن لحظه قطع شده یا قرار است چه خبری منتشر شود.
او تأکید کرد: وقتی تنها دو یا سه عامل را در این مدل تغییر میدهیم، مثلاً سرمایه یک تریدر را از هزار دلار به سه هزار دلار افزایش میدهیم یا یکی از آنها تنها دو بار معامله میکند، قیمت و نتیجه نهایی تغییر میکند. این ویژگی ذات سیستمهای پیچیده است؛ سیستمهایی که بهشدت به شرایط اولیه وابستهاند.
عباسی ادامه داد: در بازارهای مالی، شرایط اولیه شامل دارایی افراد، سیاست سرمایهگذاری، استراتژی معاملاتی و عوامل متعدد دیگری است که ما از آنها اطلاع نداریم. بنابراین، چگونه میتوانیم درباره آینده بازار با قطعیت پیشبینی کنیم؟
بازار رمزارزها قابل پیشبینی نیست
او در ادامه با طرح این پرسش که آیا میتوان در بازارهای مالی نیز مانند برخی مدلهای طبیعی، الگویی پیدا کرد که بتوان از آن برای پیشبینی آینده استفاده کرد، گفت: آیا در بازارهای مالی میتوان یک «خورشید» پیدا کرد که بتوانیم از آن الگو بگیریم و بر اساس عملکرد آن تصمیم بگیریم؟
عباسی افزود: آیا میتوان بهعنوان مثال، بزرگان بازار را دنبال کرد و هر زمان که آنها تصمیمی گرفتند، همان کار را انجام داد؟ این در حالی است که پیشبینی خود میتواند باعث ایجاد اختلال در بازار شود.
این محقق حوزه بلاکچین با اشاره به پیشبینیهای مختلف درباره قیمت رمزارزها تا پایان سال ۲۰۲۶ گفت: سه پیشبینی از سوی مؤسسات مختلف درباره بازار رمزارزها تا پایان سال ۲۰۲۶ ارائه شده که همه آنها صعودی هستند.
او با تأکید بر اینکه بازار رمزارزها قابل پیشبینی نیست، گفت: به نظر من بهتر است از این تصور که بازار قابل پیشبینی است فاصله بگیریم. استراتژی در این بازار باید این باشد که خرید انجام دهید، برای خودتان هدف قیمتی تعیین کنید و تا زمانی که قیمت به آن هدف نرسیده، کاری انجام ندهید.
عباسی در پایان اظهار کرد: شما نمیدانید چه اتفاقی قرار است رخ دهد. بنابراین توصیه من این است که برای خودتان هدفی تعیین کنید؛ مثلاً ۱۰۰ هزار دلار یا هر هدف دیگری که برای خود در نظر گرفتهاید. تا زمانی که قیمت به آن عدد نرسیده، دائماً بازار را دنبال نکنید و زمانی که به هدف رسید، تصور نکنید که حتماً قیمت بالاتر خواهد رفت؛ در آن نقطه از بازار خارج شوید.
