شرکتهای بورسی صادرات محور زیر ضرب جنگ | سناریوهای پیشروی معاملهگران بازار سهام در صورت توافق یا عدم توافق
به گزارش اقتصادنیوز، ادامه نااطمینانیهای اقتصادی و فضای اقتصادی مبهم ناشی از جنگ، نگاهها را دوباره به سمت بازار سرمایه برگردانده است. سوال این است که ک«دام صنایع و شرکتهای بورسی بیشترین آسیب را متحمل شدهاند و این تحولات چه اثری بر زنجیره تولید، صادرات و سودآوری بنگاهها خواهد گذاشته است؟» از سوی دیگر، «سناریوهای پیشروی بازار در صورت توافق یا عدم توافق» نیز به یکی از محورهای مهم تحلیلها تبدیل شده است.
انتشار قطره چکانی اطلاعات مربوط به خسارات شرکت های بورسی در جنگ
در همین رابطه، جواد فلاحیان، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با اقتصادنیوز به بررسی اثرات جنگ اخیر بر شرکتهای بورسی پرداخت و اظهار کرد: تاکنون داده دقیق و رسمی از میزان خسارت واردشده به شرکتهای بورسی و فرابورسی در سامانه کدال منتشر نشده و به نظر میرسد به دلیل ملاحظات امنیتی، این اطلاعات فعلاً بهصورت عمومی ارائه نمیشود.
اقتصادنیوز: خروج بیش از 12.4 همت پول از صندوق های درآمد ثابت در کنار ورود حدود 7.5 همت به صندوق های طلا و نزدیک به 1.9 همت به صندوق های نقره، نشان می دهد که بخشی از سرمایه گذاران از موقعیت های کم ریسک فاصله گرفته و به سمت دارایی های پرنوسان تر حرکت کرده اند.
به گفته او، در چنین شرایطی انتشار اطلاعات بهصورت قطرهچکانی و محدود امری طبیعی است، چرا که بسیاری از این دادهها در زمره اطلاعات حساس قرار میگیرند. با این حال، بر اساس برآوردهای غیررسمی و تحلیلهای موجود، میتوان تصویر کلی از میزان آسیبها و صنایع درگیر ترسیم کرد.
فولاد مبارکه؛ بزرگترین قربانی جنگ
وی با اشاره به مهمترین نقاط آسیبدیده افزود: در میان شرکتهای بزرگ، فولاد مبارکه بهعنوان یکی از ستونهای اصلی صنعت فولاد کشور بیشترین آسیب را متحمل شده است.
فلاحیان در ادمه تصریح کرد: این شرکت در دو مرحله هدف حمله قرار گرفته که در مرحله نخست نیروگاههای آن دچار آسیب شده و در مرحله دوم، بخشهایی از کورهها و خطوط فولادسازی با خسارت مواجه شدهاند.
او تأکید کرد که این بخشها از جمله زیرساختهای حیاتی تولید محسوب میشوند و بازسازی آنها معمولاً زمانبر و پرهزینه است، بنابراین میتواند در کوتاهمدت بر سطح تولید و عرضه محصولات فولادی اثر مستقیم بگذارد.
این کارشناس بازار سهام ادامه داد: علاوه بر فولاد مبارکه، برخی از مخازن نفتی پالایشگاه تهران نیز دچار آسیب شدهاند، هرچند خود پالایشگاه آسیب جدی ندیده و همچنان در مدار فعالیت قرار دارد. همچنین نیروگاه فجر در منطقه ماهشهر که نقش کلیدی در تأمین برق صنایع پتروشیمی ایفا میکند، آسیب دیده و همین موضوع موجب اختلال در فعالیت برخی واحدهای پتروشیمی در این منطقه شده است.
اختلال در انرژی و پتروشیمی؛ اثر دومینویی در صنعت
فلاحیان همچنین به برخی گزارشهای غیررسمی درباره آسیبدیدگی محدود در واحدهایی از پتروشیمیهای عسلویه از جمله پتروشیمی زاگرس اشاره کرد و گفت: بر اساس شنیدهها، این آسیبها جدی نبوده، اما همین میزان اختلال نیز حکایت از حساسیت بالای این صنعت به تحولات ژئوپلیتیکی دارد. با این حال، در مجموع به نظر میرسد صنعت پتروشیمی نسبت به سایر صنایع زیرساختی آسیب کمتری را تجربه کرده و بخش عمده خسارتها متوجه حوزه فولاد و انرژی بوده است.
وی با تأکید بر نبود آمار دقیق درباره میزان خسارتها گفت: در شرایط فعلی که آتشبس برقرار است، طبیعی است که اطلاعات بهصورت کنترلشده منتشر شود و به همین دلیل، برآورد دقیقی از درصد شرکتهای آسیبدیده یا حجم کلی خسارتها در دسترس نیست. با این حال، شواهد موجود نشان میدهد که صنایع زیرساختی از جمله فولاد، انرژی و تا حدودی پتروشیمی بیشترین میزان درگیری را داشتهاند.
زنجیره تولید زیر فشار؛ از خودرو تا لوازم خانگی
فلاحیان در ادامه به تبعات زنجیرهای این آسیبها اشاره کرد و گفت: فولاد مبارکه بهتنهایی حدود ۵۰ درصد ورق فولادی کشور را تأمین میکند و فولاد خوزستان نیز سهمی بین ۲۰ تا ۲۵ درصد دارد. بنابراین هرگونه اختلال در تولید این شرکتها میتواند طیف گستردهای از صنایع پاییندستی از جمله خودروسازی، تولید لوازم خانگی، صنایع بستهبندی و حتی برخی صنایع غذایی را با مشکل مواجه کند.
به گفته او، این موضوع در روزهای اخیر نیز خود را در قالب افزایش قیمت در بازار فیزیکی فولاد نشان داده، هرچند با عرضههایی که در بورس کالا انجام شده، بخشی از این هیجانات قیمتی تا حدودی کنترل شده است.
او اضافه کرد: در کنار این اقدامات، سیاستگذار نیز با اعمال برخی محدودیتها از جمله ممنوعیت صادرات برخی محصولات فولادی و تسهیل واردات مواد اولیه تلاش کرده تا از تشدید کمبودها در بازار داخلی جلوگیری کند.
سناریوهای پیش روی بورس
فلاحیان با اشاره به تحولات حوزه تجارت خارجی نیز اظهار کرد: محدودیتهای ایجادشده در حملونقل و تجارت، بهویژه در حوزه دریایی، میتواند اثر قابل توجهی بر عملکرد شرکتهای صادراتمحور و وارداتمحور داشته باشد. برآوردها نشان میدهد که در جریان این جنگ، بین ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار از ظرفیت صادراتی کشور دچار اختلال شده است. این موضوع نهتنها بر درآمد شرکتها اثر میگذارد، بلکه از طریق کاهش ارزآوری میتواند به افزایش نرخ ارز نیز منجر شود.
وی افزود: در چنین شرایطی ممکن است سودآوری واقعی شرکتها تحت فشار قرار گیرد و همزمان، به دلیل انتظارات تورمی، نسبتهای ارزشگذاری در بازار تغییر کند.
این کارشناس بازار سرمایه درباره پیش بینی زمان بازسازی خطوط تولید نیز گفت: اطلاعات دقیقی در این خصوص وجود ندارد، اما با توجه به ماهیت زیرساختهای آسیبدیده، بازسازی برخی واحدها میتواند زمانبر باشد.
او در پایان تأکید کرد: در صورت تحقق یک توافق واقعی، بازار سرمایه بیشترین بهره را خواهد برد و میتواند پیشتاز رشد در میان بازارها باشد. در مقابل، در صورت تداوم شرایط مبهم، سرمایهها به سمت بازارهایی مانند طلا و ارز حرکت خواهند کرد.
