دختری در «قلبِ قدرت» بزرگترین دیکتاتوری جهان | نشانههای اعلام غیرمستقیم جانشین کیم جونگ اون در رأس هرم کره شمالی
به گزارش اقتصادنیوز، در اول هر سال نو میلادی، حاکمان و مقامات سیاسی کره شمالی در مقبره کومسوسان خورشید، گرد هم میآیند تا به اجساد مومیاییشده کیم ایل سونگ و کیم جونگ ایل، نخستین رهبران این کشور مخفی، ادای احترام کنند. در مرکز این آیین کیم جونگ اون ایستاده است.
این مراسمها که با حضور مقامات ارشد و اعضای خانواده کیم برگزار میشود، بهدقت طراحی و صحنهپردازی شدهاند و از مهمترین رویدادهای تقویم تنها دولت کمونیستی موروثی جهان به شمار میروند. اما مراسم امسال یک تفاوت کوچک با سال گذشته داشت. در تصاویر منتشرشده، دختر رهبر کره شمالی، کیم جو آ، دقیقا در مرکز قرار داشت؛ ایستاده میان پدر و مادر خود.
جانشین احتمالی کیم مشخص شد؟
فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: به نظر میرسد که قرار گرفتن کیم جوآ در مرکز خانواده، اولین قدم های روند معرفی او بهعنوان یک وارث احتمالی برای مردم کره شمالی و جهان باشد.
اقتصادنیوز: به گفته جورجی تولورایا، دیپلمات سابق روسیه، در حالی که روسیه نقش آمبولانس در مواقع اضطراری را برای کرهشمالی دارد، چین برای این کشور به مانند پزشکی است که هر روز بیمار خود را درمان میکند! چنین تشبیهی نشان میدهد که نقش پکن در معادله کره شمالی، بسیار عمیقتر و پایدارتر از مسکو است.
کیم جو آ که حدودا ۱۳ یا ۱۴ سال دارد، در رویدادهای اخیر متعددی حضور داشته است؛ از آزمایشهای موشکهای بالستیک قارهپیما گرفته تا رژههای نظامی و بازدید از کارخانهها. او حتی سوار تانک شده و با اسلحه شلیک کرده است؛ در این میان ژنرالهای ارشد در برابر او برای ارائه گزارشات خود، زانو زدند.
رِچل مینیونگ لی از مرکز استیمسون در واشنگتن میگوید این حضورهای مداوم و تغییر تدریجی تصویر عمومی او، احتمالا بخشی از یک برنامه بلندمدت برای آمادهسازی جامعه کره شمالی برای جانشینی نسل چهارم است.
کیم در حال تکرار تجربه پیشین خود
بسیاری از کارشناسان کره شمالی، از جمله سرویس اطلاعات ملی کره جنوبی، اکنون بر این باورند که کیم جونگ اون در حال آمادهسازی دخترش برای رهبری است. او هنوز در دهه چهارم زندگی خود است، اما این اقدام زودهنگام احتمالا ریشه در تجربه شخصی او از انتقال قدرت دارد؛ انتقالی سریع و خونین در اواخر دهه ۲۰۰۰ و اوایل ۲۰۱۰.
کیم جونگ اون سومین پسر کیم جونگ ایل بود و بخشی از کودکی خود را در یک مدرسه بینالمللی در سوئیس گذراند. اگرچه پدرش او را دارای ویژگیهای رهبری میدانست، اما در داخل کره شمالی فردی کاملا ناشناخته بود؛ تا زمانی که کیم جونگ ایل در سال ۲۰۰۸ دچار سکته شد و روند جانشینی بهسرعت آغاز شد.
چونگ سونگچانگ از مؤسسه سجونگ در سئول میگوید: «کیم جونگ اون فقط سه سال فرصت داشت تا آموزش فشرده ببیند و شبکه قدرت خود بسازد. او به همین دلیل با مشکلات زیادی روبهرو شد و حتی برخی اطرافیانش او را جدی نمیگرفتند.»
دوران تثبیت قدرت؛ از سایهها تا سرکوب
در سالهای ابتدایی حکومت او، عمویش جانگ سونگ تائک اغلب بهعنوان قدرت واقعی پشت پرده شناخته میشد. اما کیم بهتدریج کنترل کامل را از طریق چیزی که برخی آن را «حکومت وحشت» مینامند، به دست گرفت.
این روند شامل اعدام جانگ در سال ۲۰۱۳ به اتهام توطئه کودتا و همچنین ترور جنجالی برادر ناتنیاش، کیم جونگ نام، در فرودگاه کوالالامپور در سال ۲۰۱۷ بود.
ویکتور چا از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) میگوید: «او تلاش میکند انتقال قدرت خودش را بهتر از گذشته مدیریت کند؛ انتقالی که بههیچوجه روان نبود. نمایش دادن کیم جو آ واضحترین نشانه از اضطرابهای کیم در زمان به قدرت رسیدن است.»
اولین نشانهها ظاهر شدند
جهان نخستینبار در سال ۲۰۱3 از وجود کیم جو آ مطلع شد؛ زمانی که بسکتبالیست آمریکایی، دنیس رادمن، گفت او را در سفرش به کره شمالی در آغوش گرفته است. رادمن کیم جونگ اون را «پدری خوب با خانوادهای زیبا» توصیف کرد.
از آن زمان، کیم جو آ بهتدریج در رسانههای دولتی ظاهر شد. بر اساس پژوهشهای مؤسسه سجونگ، او بین سالهای ۲۰۲۲ تا پایان ۲۰۲۵، ۴۹ بار در رویدادهای عمومی دیده شده است.
بیشتر این حضورها در ابتدا نظامی بودند تا تصویری از یک رهبر قدرتمند زن ساخته شود، اما در سال ۲۰۲۵ این الگو تغییر کرد و حضورهای غیرنظامی نیز افزایش یافت؛ نشانهای از تلاش برای گستردهتر کردن تصویر او در جامعه.
از استراتژی پوشش تا تقلید از پدر
او اغلب با کت چرمی مشکی دکمهدار دیده شده است؛ لباسی که به گفته یک مشاور تصویر در سئول، بخشی از استراتژی رنگی برای القای تصویر یک رهبر قدرتمند سیاسی است.
همچنین او در صحنههایی دیده شده که کارهایی مشابه پدرش انجام میدهد؛ مانند شلیک با سلاح که به گفته کارشناسان، برای تقویت جایگاه او طراحی شده است.
زبان رسانههای دولتی نیز این روند را تقویت میکند. او اغلب دختر محبوب یا دختر محترم رهبر7 خطاب میشود. در سال ۲۰۲۴ حتی روزنامه رسمی رودونگ سینمون او و پدرش را رهبران بزرگ نامید؛ عبارتی که معمولا برای خاندان حاکم در کره شمالی استفاده میشود.
جایگاه زنان در ساختار قدرت کره
کیم یو جونگ، خواهر کیم جونگ اون، در مقایسه بیشتر نقش دستیارگونه دارد و معمولا در کنار برادرش دیده میشود. تحلیلگران احتمال قدرت گرفتن او را کم میدانند، مگر در صورت مرگ زودهنگام رهبر فعلی.
اما درباره کیم جو آ، یک چالش مهم وجود دارد: جنسیت او. برخی کارشناسان معتقدند که جامعه سنتی و کنفوسیوسی کره شمالی هنوز برای پذیرش یک رهبر زن آماده نیست.
با این حال، برخی دیگر تأکید میکنند که این کشور نیز در حال تغییر است و دستگاه تبلیغاتی قدرتمند حکومت میتواند افکار عمومی را برای چنین سناریویی آماده کند.
جانشینی یا نمایش سیاسی؟
برخی تحلیلگران در این باره محتاط هستند. لی وو-یونگ از دانشگاه کیونگنام، کیم جوآ را صرفا پدیدهای تبلیغاتی توصیف میکند و میگوید: «برای نتیجهگیری قطعی، او باید یک مقام رسمی داشته باشد.»
در تاریخ کره شمالی نیز کیم جونگ اون تنها یک سال قبل از مرگ پدرش عنوان رسمی گرفت. این نشان میدهد که روند جانشینی میتواند بسیار سریع و غیرقابل پیشبینی باشد.
ابهام بخشی از سیاست کره شمالی است
شاید همین ابهام بخشی از یک استراتژی بزرگ تر باشد؛ یعنی ما هیچوقت قرار نیست تا یک اعلام قطعی را شاهد باشیم، چون در آن صورت رهبر عملا به یک چهره موقت تبدیل میشود.
