کدخبر: ۳۶۶۸۰۶ لینک کوتاه
لینک کوتاه کپی شد

افزایش ۱۰ برابری روزهای گردوغباری در ایران

اقتصادنیوز : طبق بررسی ها تعداد وقوع روزهای گردوغباری طی سال های اخیر ۱۰ برابر شده است. مدیریت جامع حوزه آبخیز از راهکارهای اصلی مقابله با این پدیده است.

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از تسنیم؛ بر اساس گزارش کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل متحد، هر ساله تحت تأثیر طوفان های گردوغبار سالانه بالغ بر 2000 تا 3000 میلیون تن خاک در سطح جهان منتشر و جابجا می شود. این پدیده اتمسفری در هر منطقه دارای فرایند خاص خود بوده ولی در طول دهه های اخیر در اغلب نقاط جهان روند افزایشی داشته است. گزارشات حاصل از مطالعات و تحقیقات انجام شده اخیر حاکی از آن است که افزایش طوفان های گردوغبار می تواند ناشی از روند تغییرات اقلیم و کاهش شدید بارش در مناطق خاصی از کره خاکی باشد. نکته در خور تأمل در دهه اخیر افزایش تعداد وقوع روزهای گردوغبار و شدت طوفان های گردوغبار است که در 20 سال اخیر بشدت افزایش یافته به نحوی که فراوانی آنها در کشور ایران تنها در طول سه سال اخیر 10 برابر شده است.

«معجزه آبخیزداری»|افزایش 10 برابری روزهای گردوغباری در ایران؛ راه حل چیست؟

 از بین رفتن منابع زیست انسانی در مناطق تحت تاثیر، مهاجرت جوامع روستایی و شهری، افزایش میزان خسارات و حوادث جاده ای و بروز اختلال در شبکه حمل و نقل، افزایش آلودگی هوای شهرها و گسترش شیوع بیماری های قلبی تنفسی و نیز بیماری های چشمی تنها بخشی از پیامدهای مخرب این پدیده است که سلامت جوامع زیست انسانی را مورد تهدید قرار داده است. به همین دلیل در سال های اخیر به عنوان یکی از بلایای طبیعی مطرح شده است. از سویی دیگر، تخریب خاک و افت حاصلخیزی اراضی در مناطق برداشت و متاثر از این پدیده، عامل بروز تخریب سرزمین، فقر پوشش گیاهی خاک و در نتیجه بیابانزایی بوده است.

غرب آسیا با دارا بودن اقلیم خشک و نیمه خشک از دیرباز همیشه تحت تاثیر طوفان های گردوغبار قرار داشته است.  در غرب آسیا طوفان های گردوغبار جزو شراط ذاتی اقلیم منطقه بوده است، ولی در دو دهه اخیر، از لحاظ شدت، وسعت و تکرار در منطقه افزایش چشمگیری داشته که بر غرب، جنوب و مرکز کشور ایران تاثیرات منفی داشته است. به منظور علل تشدید این پدیده در دهه اخیر، تحولات منطقه باید مورد واکاوی قرار گیرد.

شاید اولین تظاهر وقوع خشکسالی های بلندمدت، از بین رفتن منابع آب سطحی، کاهش پوشش گیاهی و وقوع طوفان های گردوغبار باشد. این پدیده بیشتر از دو دهه منطقه غرب آسیا را درگیر کرده است. علاوه بر تأثیر خشکسالی بر تشدید گردوغبار، نقش مدیریت ناصحیح منابع آب حوزه های مستعد را باید به آن اضافه نمود. به طوری که این مساله سبب اختلال در چرخه طبیعی آب شده و زمینه خشکیدگی تالاب ها و کاهش رطوبت پایین دست و نهایتا ایجاد کانون های گردوغبار را فراهم آورده است. تغییر کاربری اراضی و کنترل آب در سرشاخه های حوزه های مرزی و مشترک نیز مزید بر علت بوده است.

مدیریت آب در سرشاخه های حوزه آبخیز هامون و کنترل آب در سرشاخه های رودخانه های دجله و فرات به وسیله کشورهای همسایه ایران و عراق بدون توجه به حقابه های پایین دست از مصادیق بارز این گونه مدیریت یک سویه است. به طوری که اثرات این سوء مدیریت، امروزه به صورت بحران های عظیم بروز طوفان های گردوغبار در مناطق غرب و شرق کشور ایران بروز کرده است. بررسی ها نشان می دهد میزان غلظت بیشینه طوفان های گردوغبار در مقاطع زمانی متفاوت بوده و برای اولین بار در سال 2006 به بالاتر از 8000 میکروگرم بر متر مکعب رسیده و در ادامه در سال های 2009، 2010، 2015، 2016 و 2017 به حد بیشینه یعنی 10000 میکروگرم بر متر مکعب رسیده است.

این مطلب برایم مفید است
0 نفر این پست را پسندیده اند