اقتصادنیوز: تغیرات اقلیمی موجب شد تا بحثهایی در باب گذار از انژریهای تجدیدپذیر به تجدیدناپذیر مطرح شود. با این همه، فعل و انفعالهای سیاسی موجب شده تا این گذار با چالشهایی روبرو شود و از همین رو بسیاری بر این باورند که گذار انرژی در گرو شکل اقتصاد جهانی است.
اقتصادنیوز: به باور تحلیلگران، برخلاف ادعاهای لفظی درباره همصدایی چین با روسیه و کره شمالی، پکن در عمل تلاش دارد تا استراتژی مستقی از دو بازیگر اتخاذ کند؛ چرا که از رویارویی با آمریکا و هزینههای حاصل از آن واهمه دارد. از همین رو، در عمل شاهد آن هستیم که پیونگ یانگ مستقل از چین با روسیه همصدا شده و حتی در جنگ روسیه علیه اوکراین نقش فعالتری ایفا کرده است.
اقتصادنیوز: امروز بحران داخلی و بشردوستانه سودان حاشیه ساز شده است؛ بحرانی که ماحصل رویارویی و جبهه قدرت است؛ دو جبههای که پشت پرده از حمایتهای مصر و امارات برخودار هستند و روابط دو بازیگر را به اشکال منفی تحت تاثیر قرار داده است. ناظران به تلاشهای جهانی اشاره دارند تا بستر را برای سازش میان امارات و مصر هموار سازند؛ تلاشهایی که به واسطه جاهطلبیهای ابوظبی در شاخ آفریقا و یمن فعلا بینتیجه بوده و سودان را در آستانه بحرانهای عمیقتری قرار داده است.
اقتصادنیوز: به ادعای ناظران، دونالد ترامپ در دوره دوم ریاست خود هنوز نتوانسته واقعیتهای میدانی را به خوبی درک کند. از همین رو، همصدایی تهران، مسکو و پکن را دست کم گرفته است. با این همه، به نظر میرسد رویکرد روسیه و چین و هشدارهای این دو بازیگر موجب شده تا رئیس جمهوری آمریکا لحن خود را در برابر ایران تغییر دهد؛ هرچند این تغییر میتواند تاکتیکی موقت باشد، اما واقعیت حاکم این است که امروز ایالات متحده در برابر مثلثی قرار گرفته که پیشتر همصدایی اضلاعش را دست کم گرفته بود.
اقتصادنیوز: همزمان با انتشار گزارش ادعایی رویترز در باب خلع سلاح گروههای مسلح در عراق، کتائب حزبالله عراق ضمن تکذیب متن این گزارش، محتوایش را دروغ خواند؛ گزارهای که موجب شد تا بار دیگر ساختار سیاسی عراق درگیر تنشهای جدی شود؛ رخدادی که میتواند شانس السودانی را برای تصدی دوباره پست نخست وزیری به شکلی منفی تحت تاثیر قرار دهد.
اقتصادنیوز: در شرایطی که نظم جهانی تغییر کرده و زمینه را برای گذار به نظم چند قطبی هموار شده است؛ هند تلاش کرده تا با هدف مدرنسازی ارتش خود و همچنین نقشآفرینی برجسته در منطقه اقیانوسیه، به لحاظ نظامی و دسترسی به تجهیزات دفاعی با تمامی کشورها فارغ از اختلافهایی که دارند همصدا شود؛ استراتژی که برای این کشور چالشهایی را به همراه داشته و موجب خواهد شد تا دهلی نو در نهایت ناچار به انتخاب میان یک از دو بلوک شرق یا غرب شود.
اقتصادنیوز: در شرایطی که ایران و آمریکا قرار است روز شنبه رایزنیهای دیپلماتیک خود را در عمان آغاز کنند، گمانهزنیها در باب به نتیجه رسیدن یا نرسیدن آن بسیار است. به ادعای گروهی، زمان محدود است و اگر تهران با خواستههای حداکثری رئیس جمهوری آمریکا موافقت نکند، زمینه برای پیچیدهتر شدن معادلات هموار خواهد شد.
اقتصادنیوز: به ادعای گروهی از ناظران، اسرائیل در تلاش است تا پروژه کریدور داوود را اجرایی کند؛ کریدوری که ایدهای خیال پردازانه است.
اقتصادنیوز: فارغ از این که چین تلاش داشته و دارد تا در باب تحولات سوریه رویکردی منفعلانه داشته باشد، اما فعل و انفعالهای سازمان رادیکال ترکستان، متشکل از اویغورهای رادیکال دغدغههای امنیتی پکن را افزایش داده؛ گزارهای که از یک طرف میتواند روابط این کشور با طالبان و ترکیه را متاثر کند و از طرفی دیگر منافع اقصادی و سرمایهگذاریهای بلند مدت چین در خاورمیانه را به شکلی منفی تحت تاثیر قرار دهد.
اقتصادنیوز: به ادعای ناظران ترامپ فارغ از وعدههای انتخاباتیاش، فعلا نتوانسته از غزه تا لبنان صلح را برقرار کند. همزمان خاورمیانه به واسطه رویکرد رئیس جمهوری آمریکا آرایش نظامی به خود گرفته و رویارویی میان تهران با تلآویو و واشنگتن، به یکی از احتمالات تبدیل شده است. از همین رو گروهی بر این باورند که ترامپ نه ناجی صلح و نه حتی دلال صلح، بلکه بسترساز صلحی شکننده شده است.
اقتصادنیوز: قطر در دهههای گذشته با اتخاذ راهبردی متفاوت نسبت به همسایگان خود، روابط نزدیکی با گروهها و جریانهای اسلامگرا از جمله حماس، طالبان و اخوانالمسلمین برقرار کرده و از این طریق توانسته است نفوذی چشمگیر در تحولات منطقهای کسب کند. این رویکرد که بر قدرت نرم استوار است، به دوحه امکان داده در غیاب قدرت نظامی یا اقتصادی همتراز با عربستان یا امارات، نقش میانجیگری مؤثری ایفا کند و خود را به عنوان بازیگری مستقل در عرصه ژئوپلیتیک تثبیت نماید.
اقتصادنیوز: دونالد ترامپ در اقدامی غیرمعمول و در حضور نتانیاهو از رایزنیها با ایران گفت و همزمان مدعی شد که امید دارد گفتوگوها نتیجه بخش باشد. این در حالی است که تا پیش از این در باب مستقیم یا غیرمستقیم بودن رایزنیها گمانهزنیها بسیار بود و حالا روزنهای برای کاهش تنش هموار شده است.
اقتصادنیوز: به ادعای ناظران رایزنی مستقیم میان ایران و آمریکا -ادعایی که ترامپ در کنفرانس خبریاش با «بی بی» بر آن تاکید داشت- چیزی نبود که نتانیاهو خواهانش باشد. هرچند به ادعای گروهی دیگر، ماحصل گفتوگوها میتواند مسیر تنش میان تهران-واشنگتن و معادلات خاورمیانه را تحت تاثیر قرار دهد.
اقتصادنیوز: یارگیری عربستان و امارات در سودان بستر را برای شکاف میان دو قدرت منطقهای هموار کرده؛ دو قدرتی که به نظر میرسد رقابتشان در یمن کلید خورد و حالا ابعاد وسیعتری یافته و موجب شده تا مانور ابوظبی به تهدیدی علیه چشمانداز ۲۰۳۰ ریاض تبدیل شود.
اقتصادنیوز: گروهی از ناظران ضمن اشاره به روابط نزدیک چین و روسیه بر این باورند که رویکرد متفاوت دو بازیگر در قاره سیاه میتواند بستر را برای رویارویی میان آنها هموار سازد هرچند هر دو بازیگر از منظر ایدئولوژیکی همصدا هستند و همین همصدایی میتواند زمینه را برای خویشتن داری هموار سازد.
اقتصادنیوز: حضور اویغورها در صفوف تحریرالشام که زمینه را برای پایان دولت بشار اسد فراهم کردند، به تهدیدی جدی برای چین تبدیل شده است؛ بالاخص آن که این گروه پس از تحولات اخیر در شام به این نتیجه رسیدهاند که قادرند با اعلام استقلال رویاروی پکن قرار بگیرند. این همان گزارهای است که میتواند بستر را برای افزایش تنشهای داخلی و افراطی گرایی هموار سازد.
اقتصادنیوز: دادهها نشان میدهد که عربستان بدهیاش به آمریکا که به بازه زمانی جنگ یمن باز میگردد را پس نداده است؛ مبلغی که از جیب مالیات دهندگان آمریکایی برای سوخت جتهای عربستان هزینه شده اما هنوز بازگشت داده نشده است.
اقتصادنیوز: رفتار متناقض ترامپ در ارتباط با ایران به گمانهزنیها درباره رویکرد احتمالیاش دامن زده است. رئیس جمهوری آمریکا از توافق و صلح با ایران میگوید و همزمان با ارسال تجهیزات نظامی به خاورمیانه به این منطقه رنگ و بوی نظامی داده است. به ادعای ناظران، سیاست یک بام و دو هوای رئیس جمهوری آمریکا که توسط نتانیاهو و سایر راست گرایان اسرائیلی حمایت میشود میتواند برای منطقه و جهان پرهزینه باشد.
اقتصادنیوز: فارغ از این که روابط اقتصادی و تجاری چین و سوریه در طول این سالها قابل اعتنا نبود، اما عبور بخشی از طرح ابتکاری کمربند و جاده از شام میتواند در شرایط کنونی روابط پکن و آنکارا را برجستهتر سازد؛ بالاخص آن که ترکیه در جریان تحولات اخیر سوریه، دست بالا را دارد و پیشتر هم توافقی دوجانبه با چین امضا کرده و میخواهد نقش فعالی در پروژه کمربند و جاده داشته باشد.
اقتصادنیوز: بازگشت مصطفی الکاظمی از تبعید به گمانهزنیها درباره ماموریت او دامن زده است. گروهی میگویند که کاظمی بازگشته که به گسلهای ساختار سیاسی حاکم و زورآزمایی متحدان ایران و آمریکا پایان دهد؛ گروهی دیگر ادعای متفاوتی دارند و براین باورند که کاظمی خود ممکن است قربانی رقابتها شود.
اقتصادنیوز: کشورهای حاشیه خلیح فارس بالاخص عربستان و امارات برای سرمایهگذاری در حوزه انرژی منطقه قفقاز خیزی جدی برداشتهاند؛ گزارهای که بستر را برای یارگیری در این جغرافیا هموار کرده و موجب شده تا ترکیه و آذربایجان برای یافتن نقشی برجستهتر به تکاپو بیافتند.
اقتصادنیوز: با سقوط دولت اسد در سوریه، چین هم درگیر پیامدهایی خواهد شد؛ پیامدهایی چون تبدیل شدن گروهی از گروههای رادیکال به تهدیدی بالقوه برای اژدهای زرد. با این همه، به باور ناظران پکن در طول سالها تلاش داشته تا با استناد به دکترین مائو در ارتباط با منطقه از رویکردی محتاطانه پیروی کرده و خود را درگیر معادلات پرهزینه نکند.
اقتصادنیوز: در شرایطی که ترامپ در باب توافق احتمالی با تهران سیگنالهای ضد و نقیضی ارسال میکند، گمانهزنیها در باب رویکرد احتمالی رئیس جمهوری آمریکا بالا گرفته است.
اقتصادنیوز، در شرایطی که ژئوپلتیک جهانی درگیر رویارویی کریدورهاست؛ بازیگران و قدرتهای جهانی هر کدام در صدد هستند تا با توسل به ابتکار عملهای تازه و همچنین سرمایهگذاری بر کریدورهای استراتژیک بستر را برای تامین منافع لجستیکیشان هموار سازند. چین هم از این قاعده مستثی نیست؛ پکن با نفوذ خزنده در قلب آسیا تلاش دارد تا با بازتعریف کریدور میانی راه را برای ارسال کالاها و محمولههایش به اروپا هموار سازد؛ هرچند کریدور میانی صرفا میدان را برای بازی چین هموار نمیکند، بلکه بسترساز مانور ترکیه، آذربایجان و بخش عمده بازیگران آسیای میانه خواهد بود.
اقتصادنیوز: دونالد ترامپ همصدایی با هند را بخشی از استراتژیاش جهت رویارویی با چین تعریف کرده است؛ آن هم در شرایطی که ظاهرا دهلی نو تلاش دارد تا با توسل به رویکردی بیطرفانه در برابر دو بلوک شرق و غرب نفوذش را از طریق بریکس در جنوب جهانی افزایش داده و بدین طریق زمینه را برای تحقق جاهطلبیهایش هموار سازد؛ گزارهای که طبیعتا روابط دهلی نو و واشنگتن را به اشکال منفی تحت تاثیر قرار خواهد داد.
اقتصادنیوز: گروهی از ناظران با استناد به فعل و انفعالهای چین در میانمار، براین باورند که پکن با هدف گسترش دامنه کریدور اقتصادی چین و میانمار و همچنین اجرایی کردن بخشهایی از پروژه کمربند و جاده تلاش دارد تا در قاب شرکت خصوصی و شراکتهای مالی، جای پای خود را در میانمار تقویت کرده و با تسلیح کردن این بازیگر بستر را برای ایمن سازی پرورههایش هموار سازد؛ گزارهای که میتواند تهدیدی جدی برای مخالفان حکوت نظامی حاکم بر برمه قلمداد شده و بستر ساز تنشهای بیشتر شود.
اقتصادنیوز: به باور ناظران، مقوله ادعایی انحلال یا ادغام واحدهای بسیج مردمی به یکی از چالشهای دولت عراق تبدیل شده است و در شرایط کنونی مجلس عراق و به طور مشخص چارچوب هماهنگی شیعیان در باب قانون مرتبط با سن بازنشستگی این گروه، درگیر شکاف و چندصدایی شده است.
اقتصادنیوز: سال ۲۰۰۷ انفجارهای مهیبی در غرب بغداد تعداد زیادی قربانی برجای گذاشت، حالا ناظران با استناد به منابع محلی این ادعا را مطرح میکنند که پیشمرگهها در این انفجارها دست داشتند؛ چرا که نمیخواستند ایزدیها زیر چتر حمایتی دولت مرکزی باشند، دلیلی برای اثبات ادعایشان در دست نیست؛ با این همه، شواهد نشان میدهد اقلیم کردستان در این ماجرا بیتقصیر نبوده است.
اقتصادنیوز: سودان در حال حاضر درگیر جنگ داخلی است که به یک جنگ نیابتی با دخالت قدرتهای خارجی تبدیل شده است. نیروهای مسلح سودان (SAF) و نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) با حمایت کشورهای مختلف در حال نبرد هستند. در حالی که امارات، چاد، لیبی از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت میکنند، کشورهای نظیر مصر، عربستان سعودی، ترکیه، اوکراین، ایران و اخیراً روسیه حامی ارتش سودان هستند. در این میان، ایران به دلیل موقعیت استراتژیک سودان در دریای سرخ و نزدیکی این کشور به اسرائیل و یمن، در کنار ارتش قرار گرفته؛ همین گزاره بستر را برای رویارویی پنهان تهران و ابوظبی فراهم و در نهایت میتواند ضمن افزایش نفوذ ایران در قاره سیاه، تحولات غرب آسیا را به نفع ایران تغییر دهد.
اقتصادنیوز: دروزیها در سوریه در شرایطی پیچیده قرار دارند که در آن منافع منطقهای و تحولات سیاسی تأثیر زیادی بر موقعیت آنها داشته است. در گذشته، دروزیها در برابر نیروهای مختلف خارجی از جمله اسرائیل مقاومت کردهاند و اکنون هم با چالشهای جدیدی روبهرو هستند. اسرائیل در تلاش است تا از تشکیل "محور مقاومت" جدیدی در میان دروزیها جلوگیری کند و همزمان به دنبال ایجاد روابط با برخی گروههای دروزی است. در سوی دیگر، نیروهای کرد سوریه که تحت حمایت ایالات متحده هستند، به مسئله دروزیها علاقهمند شدهاند و احتمالاً بهدنبال ائتلافهای سیاسی با آنها هستند. همچنین، شورای نظامی سویداء که با حمایتهای خارجی روبهرو است، بهدنبال حفاظت از خود و تضمین خودمختاری بیشتر است. در این میان، دروزیها همچنان بر بقای خود و خودمختاری تأکید دارند و برابر هرگونه دخالت خارجی مقاومت میکنند. اما تهدیدات خارجی، مانند فشارهای اسرائیل، گروههای تندرو و همچنین رقابتهای داخلی بین گروههای مختلف دروزی، پیچیدگیهای بیشتری را به وضعیت کنونی اضافه کرده است. آینده دروزیها در سوریه همچنان بهطور گستردهای تحت تأثیر تحولات منطقهای و جهانی خواهد بود.