بازدهی بورس در سال وقوع دو جنگ تمام عیار | بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ هم بازنده بود و از تورم جا ماند | شاخص هم‌وزن؛ نشان‌دهنده عمق فاجعه در بورس

به گزارش اقتصادنیوز، سال 1404 در حالی برای بورس تهران به پایان رسید که بازدهی این بازار حتی به اندازه تورم هم نبود. در حالی که تا چند سال قبل همیشه گفته می‌شد بورس در بلند مدت بیشتر از تمام بازارها بازدهی می‌دهد و واقعا هم همین طور بود، اما امسال بازار سهام حتی به اندازه تورم هم رشد نکرد و از تورم جا ماند. 

در شرایطی که تورم نقطه به نقطه بهمن ماه ۶۲.۲ درصد اعلام شده، شاخص کل بورس تهران به عنوان معیار و متر اصلی برای سنجش عملکرد بازار سهام، تنها 37 درصد رشد کرد. این در حالی است که فعالان بورس سال‌هاست اعلام می‌کنند، شاخص کل نمی‌تواند معیار خوبی برای سنجش عملکرد بازار سهام باشد، چراکه عمق وضعیت بد موجود در بورس را نمایش نمی‌دهد.

اگر این سخن بورسی‌ها را در نظر بگیریم و شاخص هم‌وزن بورس را به جای شاخص کل، معیار وضعیت کلی بازار بدانیم، به این نتیجه می‌رسیم که وضعیت بازار سهام از این هم بدتر بوده است. چراکه شاخص کل در سال جاری 37 درصد رشد کرده، اما شاخص هم‌وزن تنها حدود 20 درصد بازدهی داشته است.

شاخص کل یک میلیون واحد بالا رفت

شاخص کل بورس تهران 28 اسفند 1403 در ارتفاع 2.708.411 واحد قرار داشت و در روز چهارشنبه 6 اسفند 1404 که آخرین روز معاملاتی سال بود، در ارتفاع 3.713.955 واحد بسته شد. با این حساب، شاخص کل بورس در سال 1404 به اندازه 1.005.544 واحد معادل 37.13 درصد رشد کرد.

در سال 1404 تعداد روزهای معاملاتی 218 روز بود. یعنی از 365 روز فقط 218 روز معامله انجام شد که البته یک روز هم شنبه نهم اسفندماه بود که معاملات برقرار بود و حدودا یک ساعت هم از معاملات گذشت که با اعلام رسمی اسرائیل مبنی بر آغاز جنگ با ایران، معاملات متوقف شده و تمام معاملات آن روز هم ابطال شد. به این ترتیب معاملات 9 اسفند در تاریخ معاملات بورس ایران محسوب نشد. پس از آن هم معاملات بازار سهام به مدت 3 هفته متوقف شد تا در نتیجه، روز چهارشنبه 6 اسفند ماه به عنوان آخرین روز معاملاتی سال 1404 محسوب شود.

در خرداد ماه هم یک بار دیگر بورس به دلیل وقوع جنگ، تعطیل شده بود. در آن زمان، با شروع جنگ در تاریخ 23 خرداد ماه، معاملات از روز شنبه 24 خرداد متوقف شد و به مدت دو هفته متوقف ماند. سرانجام در روز شنبه 7 تیرماه، معاملات بازار سهام از سر گرفته شد. بورس پس از بازگشایی جنگ اول، در 43 روز معاملاتی حدود 20 درصد سقوط کرد و از ارتفاع 2.984.605 واحد به کف 2.395.694 واحد رسید.

این افت 20 درصدی در شرایطی ثبت شد که پیش از وقوع جنگ هم شاخص کل حدود 8 درصد از سقف 3.252.219 واحدی که در تاریخ 28 اردیبهشت ماه به ثبت رسیده بود، کاهش یافت.

4 موج بزرگ در سال 1404

در مجموع در سال 1404 برای شاخص کل می توان 4 حرکت بزرگ را ترسیم کرد. ابتدا رشد 20 درصدی شاخص کل از ارتفاع 2.708.411 واحد تا 2.353.219 واحد که در روز یکشنبه 28 اردیبهشت 1404 این حرکت صعودی به پایان رسید. پس از آن افت 26 درصدی از ارتفاع 3.252.219 واحد تا 2.395.527 واحد که در روز شنبه 8 شهریور این حرکت نزولی تمام شد.

سومین حرکت بزرگ بورس در سال 1404 رشد شاخص کل از کف 2.395.527 واحد تا ارتفاع 4.544.875 واحد بود که در این موج صعودی، شاخص کل حدود 90 درصد رشد را ثبت کرد. ارتفاع 4.544.875 واحد سقف تاریخی شاخص کل بورس تهران محسوب می‌شود. این موج صعودی پس از 94 روز معاملاتی، در روز سه شنبه 23 دی ماه به پایان رسید و پس از آن شاخص کل دیگر نتوانست رشد کند.

چهارمین حرکت بزرگ بورس در سال 1404 هم موج نزولی پس از ثبت سقف تاریخی بود. در این موج نزولی، شاخص کل از ارتفاع 4.544.875 واحد، بیش از 18 درصد افت کرد و در نهایت در ارتفاع 3.713.955 واحد قرار گرفت تا سال 1404 را با این عدد به پایان برساند. این موج نزولی 28 روز معاملاتی ادامه یافت.

شاخص هم‌وزن؛ نشان‌دهنده عمق فاجعه در بورس

شاخص هم‌وزن در سال 1404 نسبت به شاخص کل وضعیت بدتری داشت و رشد کمتری نسبت به این شاخص را به ثبت رساند. به عبارتی این شاخص به وضوح، وضعیت بد بازار سهام را نشان داد.

شاخص هم‌وزن سال 1403 را با عدد 795.277 واحد به پایان رساند و در آخرین روز معاملاتی سال 1404 در ارتفاع 952.681 واحد قرار گرفت. با این حساب، شاخص هم‌وزن حدود 20 درصد رشد را در سال 1404 به ثبت رساند که از این جهت، نسبت به شاخص کل عقب افتاد.

در موج صعودی قوی بازار سهام که از اوایل شهریور آغاز شد و تا اوایل دی ماه ادامه داشت، شاخص هم‌وزن کمتر از 53 درصد رشد کرد. این در حالی بود که در همین مدت، شاخص کل بورس رشد 90 درصدی را به ثبت رساند.

شاخص فرابورس هم عقب افتاد

شاخص کل فرابورس حتی نسبت به شاخص هم‌وزن بورس هم وضعیت بدتری داشت. در سال 1404 شاخص کل فرابورس کمی کمتر از 17 درصد رشد را ثبت کرد. این شاخص، سال 1403 را با عدد 24.314 واحد به پایان رساند و در پایان سال 1404 هم در ارتفاع 28.392 واحد قرار گرفت. با این حساب، شاخص کل فرابورس با رشد 17 درصدی، حتی نسبت به شاخص هم وزن بورس هم عقب ماند.

در موج صعودی بزرگ سال 1404، شاخص کل فرابورس 52 درصد رشد کرد که از این نظر، عملکردی شبیه شاخص کل هم وزن داشت و از شاخص کل بورس حدود 38 درصد عقب ماند.