اجماع کارشناسان بر احتیاط در بازگشایی بازار سهام؛ در شرایط جنگی ضرورتی ندارد
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکوایران، با پایان تعطیلی هفتروزه بازار سرمایه، معاملات صندوقهای درآمد ثابت از سر گرفته شد؛ اقدامی که با هدف تأمین نقدینگی سرمایهگذاران و حفظ ویژگی نقدشوندگی این ابزارها انجام شد. با این حال، همزمان با بازگشایی این بخش از بازار، بحث درباره زمان بازگشایی بازار سهام نیز در میان فعالان و تحلیلگران شدت گرفته است. بررسی دیدگاه کارشناسان نشان میدهد در شرایط فعلی و با توجه به تداوم ابهامات سیاسی و ریسکهای ناشی از جنگ، بیشتر کارشناسان بازار سرمایه معتقدند بازگشایی معاملات سهام باید فعلاً به تعویق بیفتد تا شرایط شفافتری برای تصمیمگیری فراهم شود.
منصور اصغری: بازگشایی درآمد ثابتها ضروری بود، اما سهام بهتر است فعلاً بسته بماند
منصور اصغری، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به ازسرگیری معاملات صندوقهای درآمد ثابت میگوید بازگشایی این صندوقها پس از تعطیلی هفتروزه اقدامی مهم برای پاسخ به نیاز نقدینگی سرمایهگذاران است و نشان میدهد نقدشوندگی یکی از ویژگیهای اصلی این ابزارهاست.
به گفته او، در چنین شرایطی انتظار میرود مدیران صندوقها تمهیدات لازم را برای ادامه فعالیت اجرایی این صندوقها فراهم کرده باشند تا حتی در صورت لزوم، امور اجرایی از طریق دورکاری نیز قابل انجام باشد.
اصغری در عین حال معتقد است درباره بازار سهام شرایط متفاوت است. به گفته او، با توجه به ابهام درباره آینده شرکتها و خسارتهای احتمالی ناشی از جنگ، بازگشایی بازار سهام در مقطع فعلی میتواند با صفهای سنگین فروش و فشار عرضه گسترده همراه شود؛ وضعیتی که ممکن است برای روزهای طولانی ادامه پیدا کند.
او تأکید میکند بسیاری از سرمایهگذارانی که پیش از شروع درگیریها سهام خریداری کردهاند، با دید بلندمدت وارد بازار شدهاند و از ریسک چنین شرایطی آگاه بودهاند. به گفته اصغری، در میان فعالان بازار نیز تمایل قابل توجهی برای ادامه بسته بودن معاملات سهام در شرایط فعلی وجود دارد.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین پیشنهاد میدهد با توجه به تعطیلی غیرقابل پیشبینی بازار در پی شرایط جنگی، تعداد روزهای تعطیلی به زمان سررسید اوراق مشتقه اضافه شود تا سرمایهگذاران در این ابزارها دچار زیان ناخواسته نشوند.
هومن عمیدی: در شرایط جنگی ضرورتی برای بازگشایی بازار سهام وجود ندارد
هومن عمیدی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، نیز دیدگاهی مشابه دارد. به گفته او در شرایط فعلی بهتر است تنها بخشهایی از بازار که ریسک کمتری دارند فعال باشند.
او معتقد است در حال حاضر فعال بودن صندوقهای درآمد ثابت و بازار کالا کفایت میکند و ضرورتی برای بازگشایی فوری بازار سهام وجود ندارد. به گفته عمیدی، چند روز فعالیت صندوقهای درآمد ثابت میتواند رفتار نقدینگی در بازار را مشخص کند و پس از آن درباره بازگشایی سایر بخشها تصمیمگیری شود.
به اعتقاد این کارشناس، در شرایطی که کشور عملاً در میانه یک بحران و فضای جنگی قرار دارد، بازگشایی شتابزده بازار سهام میتواند هیجانات را تشدید کند.
آراد پورکار: بازگشایی بازار میتواند قبل از عید و با منابع حمایتی انجام شود
در مقابل، برخی کارشناسان معتقدند بازار سهام میتواند در صورت فراهم شدن شرایط خاص، در روزهای آینده بازگشایی شود.
آراد پورکار، کارشناس بازار سرمایه، بر این باور است که هفته پایانی اسفند میتواند زمان مناسبی برای بازگشایی بازار باشد، البته به شرط آنکه منابع حمایتی کافی برای مدیریت هیجانات اولیه تأمین شود.
به گفته او، تجربههای گذشته نشان میدهد برای کنترل فشار فروش در روزهای ابتدایی بازگشایی، حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان منابع حمایتی لازم است. در چنین شرایطی بازار میتواند تا پیش از تعطیلات نوروزی بازگشایی شود و پس از تعطیلات و با روشنتر شدن ابعاد تحولات سیاسی، خود را با شرایط جدید تطبیق دهد.
پورکار همچنین معتقد است تصمیم بهتر این بود که صندوقهای طلا همزمان با صندوقهای درآمد ثابت بازگشایی شوند. به گفته او، بسته بودن صندوقهای طلا عملاً کارایی این ابزارها را کاهش میدهد و ممکن است بخشی از سرمایهها را به سمت خرید فیزیکی طلا در بازار آزاد هدایت کند.
علیرضا خانمحمدی: نبود برنامه مشخص برای مدیریت بحران در بازار سرمایه
در این میان، علیرضا خانمحمدی، کارشناس بازار سرمایه، با انتقاد از نحوه مدیریت بحران در بازار سرمایه معتقد است بیبرنامگی در مواجهه با بحرانها به یک رویه در سازمان بورس تبدیل شده است.
او میگوید در حالی که بازار سرمایه همواره در معرض ریسکهای مختلف از جمله تنشهای ژئوپلیتیک، جنگ و شوکهای اقتصادی قرار دارد، به نظر میرسد برنامه مشخصی برای مدیریت این بحرانها در سازمان بورس وجود ندارد و حتی در زمان بروز بحران نیز تصمیمگیریها با تأخیر و بدون نقشه راه روشن انجام میشود.
خانمحمدی یکی از نمونههای این وضعیت را در نحوه تصمیمگیری درباره بازگشایی بازار میداند. به گفته او، ابتدا مقامات اقتصادی درباره باز یا بسته بودن بازار اظهار نظر میکنند و سپس سازمان بورس به فکر ارائه طرحی برای بازگشایی میافتد؛ در حالی که در شرایطی که ریسکهای سیاسی و امنیتی در حال افزایش است، باید از قبل سناریوهای مشخصی برای چنین موقعیتهایی طراحی شده باشد.
او همچنین معتقد است بازگشایی صندوقهای درآمد ثابت بدون طراحی سازوکارهای مکمل میتواند باعث خروج گسترده نقدینگی از بازار سرمایه و حرکت آن به سمت بازارهای موازی مانند ارز و طلا شود. به گفته خانمحمدی، در چنین شرایطی بهتر بود ابزارهای جایگزینی مانند صندوقهای طلا یا گواهیهای مبتنی بر طلا نیز همزمان فعال میشدند تا بخشی از این نقدینگی در داخل بازار سرمایه باقی بماند.
محمد ناطقی: بازار سهام فعلاً بهتر است بسته بماند
محمد ناطقی، کارشناس اقتصادی، نیز در ارزیابی شرایط فعلی بازار سرمایه معتقد است در چنین موقعیتهایی بهترین راهنما، توجه به تجربههای جهانی است.
به گفته او، این روزها یکی از مهمترین پرسشهای فعالان بازار سرمایه این است که توقف معاملات بازار سهام تا چه زمانی باید ادامه پیدا کند. ناطقی معتقد است در چنین شرایطی باید میان بخشهای مختلف بازار سرمایه تفکیک قائل شد.
او تأکید میکند دولت باید هرچه سریعتر معاملات در بورس کالا، بورس انرژی، اوراق بدهی و صندوقهای درآمد ثابت را فعال نگه دارد تا اقتصاد کشور حتی برای لحظهای معطل بروکراسیها نشود؛ اما درباره بازار سهام همچنان تردیدهایی وجود دارد.
ناطقی میگوید تجربه جهانی نشان میدهد در شرایط جنگی، به دلیل هیجانات شدید و افزایش ریسکها، بازار سهام در روزهای ابتدایی درگیریها معمولاً بسته میماند. به گفته او، تجربه جنگ روسیه و اوکراین نیز نشان داد که بازگشایی بازار سهام بهتر است پس از کاهش نسبی التهابات و روشنتر شدن شرایط انجام شود.
این کارشناس اقتصادی با اشارهای استعاری به وضعیت فعلی بازار سرمایه میافزاید: همانطور که در بورس گاهی نماد شرکتها به دلیل افشای اطلاعات بااهمیت (افشای الف) متوقف میشوند، اکنون میتوان گفت کل بازار سرمایه درگیر یک «افشای الف» شده است و بنابراین منطقیتر آن است که تا بهبود نسبی شرایط، بازار سهام بسته بماند و در صورت تداوم درگیریها نیز بهصورت مرحلهای بازگشایی شود.
ناطقی در عین حال یادآور میشود که در شرایط عادی، بازار سرمایه ایران بهطور معمول با ابزارهای کنترلی مانند دامنه نوسان و حجم مبنا مدیریت میشود و بسیاری از کارشناسان نیز خواستار حذف این محدودیتها هستند. با این حال، به گفته او، تلاش برای آزادسازی کامل معاملات در شرایطی که کشور درگیر یک بحران جنگی ـ هرچند احتمالاً موقت ـ است، محل پرسش است.
او در نهایت تأکید میکند که در چنین شرایطی تنها بخش کوچکی از بازار سرمایه میتواند برای مدت محدودی متوقف بماند و این توقف موقت در بازار سهام، در مقایسه با سایر بخشهای اقتصاد، تصمیم قابل دفاعی است.
اجماع کارشناسان بر احتیاط در بازگشایی بازار
مجموع دیدگاههای مطرحشده نشان میدهد اگرچه بازگشایی صندوقهای درآمد ثابت اقدامی ضروری برای پاسخ به نیاز نقدینگی سرمایهگذاران بوده، اما بیشتر کارشناسان بازار سرمایه معتقدند در شرایط فعلی بازگشایی معاملات سهام تصمیم مناسبی نیست. به باور آنها تا زمانی که ابهامات سیاسی و اقتصادی کاهش نیابد و برنامه مشخصی برای مدیریت هیجانات بازار ارائه نشود، ادامه توقف معاملات سهام میتواند گزینه کمریسکتری برای بازار سرمایه باشد.
