استاد علوم ارتباطات: قطع اینترنت نارضایتی اجتماعی را افزایش میدهد | رسانههای مستقل باید دسترسی کافی به اطلاعات و منابع خبری داشته باشند
به گزارش اقتصادنیوز، محمدمهدی فرقانی، استاد ارتباطات و روزنامهنگاری، در بخشی از گفتوگویی تحلیلی با اقتصادنیوز به پیامدهای رسانهای، اجتماعی و اقتصادی قطع اینترنت پرداخته است.
او در رابطه با از دست دادن «روایت اول» و «روایت مستقل و میدانی» در بزنگاه بحرانها گفت: در شرایطی که اعتماد عمومی به رسانههای رسمی و دولتی ضعیف است و مردم روایتهای یکطرفه را باور ندارند، این روایتسازیها به خارج منتقل میشود و البته بین رسانههای دولتی و رسانههای مستقل یا نیمهمستقل بیشتر تبعیض وجود دارد. اگر قرار است مردم روایتهای داخلی را باور کنند، رسانههای مستقل باید دسترسی کافی به اطلاعات و منابع خبری داشته باشند و بتوانند روایتهای مبتنی بر واقعیت تولید و منتشر کنند.
وی گفت: در غیر این صورت، محدود کردن رسانههای مستقل و در عین حال باز گذاشتن نسبی دست رسانههای دولتی و حاکمیتی، عملاً مشکل دسترسی مردم به اطلاعات را حل نمیکند. عدم اعتماد مردم به اینگونه روایتها و نیاز آنها به دانستن واقعیت، با این سیاستها رفع نمیشود. محدود کردن رسانههای مستقل و در مقابل، دسترسی آزاد رسانههای دولتی، به اعتماد عمومی، انسجام اجتماعی و همبستگی ملی لطمه میزند و قدرت روایتسازی را به خارج از کشور منتقل میکند؛ امری که به نفع هیچکس نیست.
میلیونها نفر از امکان تماس با خانواده خود محروم شدند
فرقانی درباره شکل گیری بازار سیاه ارتباطات از فیلترشکن تا استارلینک، سیم کارت های خارجی و ...، گفت: این پدیده نشان میدهد که رسانههای رسمی نتوانستهاند نیاز خبری مردم را تأمین کنند و اعتماد عمومی را جلب کنند. در نتیجه، دور زدن محدودیتها و ممنوعیتها شکل میگیرد و بازار سیاه ایجاد میشود. از این طریق، برخی افراد ممکن است از این دور زدنها سوءاستفاده کنند و حتی روایتهای جعلی تولید کنند. بنابراین پیشنهاد میشود که با توجه به روند اوضاع، هرچه زودتر امکانات ارتباطی نه تنها در اختیار رسانهها، بلکه در اختیار آحاد مردم قرار بگیرد.
او قطع اینترنت را مسئلهای فراتر از رسانه دانست و گفت: دلایل عمدهای وجود دارد، میلیونها نفر در این شرایط از امکان تماس و ارتباط با خانوادهها و بستگان خود در داخل و خارج از کشور محروم میشوند و این موضوع به تشدید عصبانیت اجتماعی منجر میشود؛ بهویژه در میان نسلی که با فضای مجازی بزرگ شده است. نسلهای قدیمیتر شاید بتوانند با این شرایط کنار بیایند، اما نسل جوان که سبک زندگیاش بر پایه ارتباطات دیجیتال شکل گرفته، تحمل قطع ارتباطات را ندارد.
اقتصادنیوز: یک استاد ارتباطات میگوید: در شرایطی که امکانات ارتباطی در داخل محدود میشود، مرجعیت رسانهای به خارج از کشور منتقل میشود و رسانههای برونمرزی میتوانند روایتهای مختلف و گاه دستکاریشده را بهعنوان واقعیت در اختیار مخاطبان قرار دهند.
قطع اینترنت زندگی روزمره را مختل و نارضایتی اجتماعی را افزایش میدهد
او همچنین به آسیبهای اقتصادی اشاره کرد: جمعیت زیادی از مردم از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین امرار معاش میکنند و طولانی شدن قطع اینترنت میتواند زندگی روزمره آنها را بهشدت مختل کند و نارضایتی اجتماعی را افزایش دهد.
فرقانی در بخش دیگری از این گفتوگو در رابطه با ضرورت روایت گری میدانی و مستقل چه برای خبرنگاران داخلی چه خارجی، گفت: جنگ خارجی با بحران داخلی ماهیت متفاوتی دارد. در جنگ خارجی، مردم معمولاً نسبت به عامل تجاوز واکنش منفی دارند. مثلا در جریان جنگ ۱۲ روزه، شاهد بودیم که تعداد زیادی افراد نظامی شهید شدند و گذشته از آن، تعداد قابل توجهی از مردم غیرنظامی نیز جان خود را از دست دادند؛ بسیاری از این افراد را حداقل عموم میشناسند. گزارشهای میدانی در چنین شرایطی کمک میکند تصویر دقیقی از آنچه در ایران اتفاق افتاده، ارائه شود و مانع روایتسازیهای جعلی طرف مقابل شود. اما در مورد بحرانهای داخلی، ماهیت مسئله متفاوت است و حساسیتها نیز متفاوت هستند؛ بنابراین نمیتوان این دو وضعیت را با هم مقایسه کرد و نحوه رفتار و مواجهه رسانهای با هر کدام باید متفاوت باشد.
ارسال نظر