مولفههای انتخاب رهبری جدید از نگاه یک نماینده مجلس
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، شهادت رهبر معظم انقلاب، تشکیل شورای موقت رهبری و انتخاب رهبر جدید به یکی از حساسترین نقاط عطف تاریخ جمهوری اسلامی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، انتخاب رهبر جدید صرفا یک جابهجایی در راس هرم قدرت نیست، بلکه تعیینکننده مسیر ثبات و آینده نظام سیاسی کشور است. چهارمین جلسه شورای موقت رهبری روز جمعه ۱۴ اسفند برگزار شد.
این جلسه با حضور مسعود پزشکیان رئیسجمهور، حجتالاسلاموالمسلمین محسنیاژهای، رئیس قوهقضائیه و حجتالاسلاموالمسلمین علیرضا اعرافی، عضو فقیه شورای نگهبان برگزار شد. در این نشست اعضای شورا با حمایت جدی از نیروهای مسلح در این نبرد، برای تقویت نیروهای مسلح تصمیمگیری کردند. همچنین برای تشکیل مجلس خبرگان رهبری و معرفی رهبر آینده برنامهریزی شد. متعاقب شرایط، دولت مامور اجرای تصمیمهای شورای رهبری برای تامین نیازهای اساسی کشور به ویژه کالاهای اساسی و دارو شد. در این نشست علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی از آخرین وضع جنگ گزارش داد. پیشتر رئیسجمهور روز یکشنبه در تشریح جزئیات جلسات این شورا گفت: شورای موقت رهبری کار خود را از یکشنبه ۱۰ اسفند شروع کرده است.
در ساختار جمهوری اسلامی ایران، رهبر عالیترین مقام تصمیمگیر در حوزههای کلیدی از جمله سیاست خارجی، دفاعی و امنیتی است. در وضعیت جنگی این نقش چند برابر میشود. بنابراین انتخاب رهبر جدید مستقیما بر ادامه یا توقف جنگ اثر میگذارد. جهتگیری آینده از حیث آتشبس یا تشدید پاسخ متقابل را تعیین میکند، بر انسجام نیروهای مسلح و ساختارهای امنیتی تاثیر فوری دارد و پیام روشنی به بازیگران منطقهای و جهانی مخابره میکند.
از این منظر تحلیلگران و فعالان سیاسی ضمن تاکید بر ضرورت انتخاب رهبر جدید البته ناظر بر شرایط و وضعیت کنونی، معتقدند که این انتخاب علاوه بر اینکه باید تداوم ساختارهای موجود و تقویتکننده آن باشد، اما همزمان باید اجماع عمومی را نیز به خود معطوف سازد و همزمان با شناخت وضعیت کنونی ایران، پیام قاطعی را به خارج از ایران منتقل کند. به گزارش ایلنا، محمود واعظی، قائممقام و رئیس دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه، در تحلیل خود از این فضا، بر عنصر عقلانیت و رضایت عمومی تاکید ویژهای دارد. او معتقد است که انتخاب رهبر نباید صرفا یک جابهجایی در ساختار قدرت تلقی شود، بلکه باید پاسخی به نیازهای روز جامعه باشد.
در شرایط بحران، این انتخاب باید بر پایه توافق گسترده درون نخبگان قدرت صورت بگیرد و همزمان اقبال عمومی را با خود همراه سازد. بنابراین تقویت انسجام داخلی در زمان جنگ، پرکردن شکافهای سیاسی و اجتماعی و تابآوری بیشتر در برابر فشارهای خارجی سه ضرورت مهم این شرایط است. بنابراین چهرهای که اجماع ملی را نمایندگی کند میتواند سرمایه اجتماعی لازم برای تصمیمهای سخت(جنگ یا صلح) را فراهم کند، مردم را در تحمل فشارهای اقتصادی و امنیتی همراه کند، از تبدیل بحران خارجی به بحران داخلی جلوگیری کند. شاخصه دیگری که کارشناسان در این شرایط مطرح میکنند شناخت از شرایط منطقه و نظام بینالملل است. ایران امروز در محیطی بسیار پیچیده عمل میکند؛ رقابت قدرتهای بزرگ(آمریکا، چین، روسیه)، تنشهای مزمن منطقهای، اقتصاد درگیر تحریم و مساله افکار عمومی و نسل جوان همه به عنوان مسائل پیشرو مطرح است. بنابراین درک دقیق از توازن قوا در منطقه، چگونگی تحقق بازدارندگی، تنشزدایی، پاسخ قاطع و انعطافپذیری بهنگام از جمله فاکتورهایی است که باید بتواند بین اصول و منافع توازن برقرار کند. بنابراین قدرت تصمیمگیری سریع اما مبتنی بر تحلیل در شرایط و زمانبندیهای مختلف به ویژه در مدیریت جنگ، میتواند کشور را از ورود به چرخه فرسایش دور کند و همزمان به تقویت ظرفیتها منجر شود.
بنابراین ضرورت توان حلوفصل چالشهای سیاست خارجی یکی از مولفههایی است که کارشناسان معتقدند باید در انتخاب پیشرو مورد توجه دقیق باشد. واقعیت این است که ایران با مجموعهای از پروندههای پیچیده روبهروست: از مساله جنگ و تنش با آمریکا و اسرائیل تا روابط با همسایگان و مساله تحریمها، اقتصاد جهانی و نقش ایران در محورهای منطقهای. هموار کردن مسیر کاهش تحریمها، مدیریت تنشهای منطقهای، ایجاد کانالهای دیپلماتیک موثر و تقویت قدرت تابآوری و ظرفیتسازی برای مواجهه با فشارهای اقتصادی و اجتماعی در این شرایط یک مساله مهم و تعیینکننده است.
در شرایط جنگی کشور بیش از هر چیز به شخصیتی نیاز دارد که از مقبولیت عمومی برخوردار باشد؛ بتواند اجماع درون حاکمیت ایجاد کند؛ شناخت عمیقی از منطقه و نظام بینالملل داشته باشد؛ قدرت تصمیمگیری سریع، اما مبتنی بر محاسبه هزینه–فایده داشته باشد و اولویت را به حفظ منافع ملی و کاهش هزینههای بلندمدت بدهد. در چنین بزنگاهی، انتخاب رهبر نه فقط تعیین یک فرد، بلکه تعیین مسیر تاریخی کشور است.
در همین خصوص رضا سپهوند، نماینده خرمآباد و رئیس فراکسیون توسعه، در گفتوگوی اختصاصی با «دنیای اقتصاد»، بر لزوم نگاهی ملی و مقتدرانه در این انتخاب تاکید میکند. او معتقد است که رهبر آینده باید معمارِ گذار ایران به یک قدرت تراز اول باشد. سپهوند در این باره میگوید: «فرآیند انتخاب رهبری توسط خبرگان ملت انجام میپذیرد و بیتردید ویژگیهای لازم برای این مسوولیت خطیر، توسط این نهاد مورد سنجش و گزینش قرار خواهد گرفت. با این حال، از دیدگاه بنده، فردی که به عنوان رهبر انتخاب میشود، باید منافع ملی را بر هر امر دیگری ارجح دانسته و تمام تلاش خود را به کار بندد تا مسیر کشور در جهت تبدیل شدن به یک قدرت مستقل و اثرگذار تداوم یابد. امید است ایران در آیندهای نزدیک، هم در حوزههای نظامی و هم در زیرساختهای اقتصادی، به یکی از قدرتهای تراز اول جهانی بدل شود.»
این نماینده مجلس با اشاره به چالشهای پیچیده دیپلماتیک و نظامی، بر عنصر تجربه به عنوان کلیدیترین ابزار رهبری تاکید کرده و در پاسخ به این پرسش که چقدر ضرورت دارد رهبر آینده ایران شناختی دقیق از فضای بینالمللی داشته باشد، گفت: «فرد منتخب باید از تجارب لازم در برهههای مختلف و حوزههای گوناگون برخوردار باشد. انشاءالله با آگاهی همهجانبه نسبت به مسائل کار خود را آغاز کند و برنامههای کلان کشور در ابعاد اقتصادی، نظامی، اجتماعی و سیاسی با صلابت پیش برود.»
