بیگدلی: راهی جز مذاکره نمانده، جامعه ایران تحمل بار سنگین جنگ را ندارد | ایران و آمریکا هر دو به توافق نیاز دارند
به گزارش اقتصادنیوز، ایران و آمریکا در مرحله تفاهم اولیه توقف جنگ و ورود به مرحله مذاکرات 60 روزه برای توافق نهایی هستند. تفاهمی که در ساعات ابتدایی امروز دوشنبه انجام شد و بنا بر اخبار منتشر شده، در این مرحله محاصره دریایی رفع شده و عبور و مرور در تنگه هرمز به حالت قبل باز می گردد. تهران و واشنگتن نیز در بازه زمانی 60 روزه پیرامون مسائل مهم مرتبط با پرونده هسته ای ایران و تحریم ها رایزنی و مذاکره خواهند کرد.
اقتصادنیوز: جزئیات تفاهم ایران و آمریکا هنوز بهطور رسمی تأیید نشده است، اما رئیسجمهور آمریکا طبق معمول، مشتاق است تا نتیجه را یک پیروزی بزرگ جلوه دهد. او عجله داشت تا این تفاهم را در روز تولد خود نهایی کند، اما ایرانیها اعلام کردند که نمایندهای را روز جمعه به نشستی در سوئیس اعزام خواهند کرد.
به گفته علی بیگدلی، کارشناس و تحلیگر سیاست خارجی، در میانه فشارهای داخلی، محاسبات انتخاباتی در آمریکا و نگرانیهای اقتصادی در ایران، بیش از هر زمان دیگری «مذاکره» اهمیت دارد و میتواند تعیینکننده روابط دو طرف در آینده باشد.
گفتوگوی اقتصادنیوز با علی بیگدلی، کارشناس مسائل ایالات متحده را در ادامه بخوانید.
****
آقای بیگدلی! با توجه به متن تفاهم و تجربه مذاکرات گذشته، محتملترین سناریو در این ۶۰ روز را چه میدانید؛ رسیدن به توافق نهایی، یا تمدید آتشبس یا جنگ؟
در مصاحبهها به کرات گفته ام هیچ راهی جز مذاکره باقی نمانده است. با توجه به اینکه ترامپ تحت فشار شدید کنگره و آمریکا است دیگر راهی نمانده است. ما هم مشکل داریم، مشکل اقتصادی و اجتماعی بسیار زیاد داریم. بیکاری بسیار بالا رفته، روحیه مردم وارد یک کسالت عمیقی شده است. راهی وجود ندارد باید مذاکره کنیم.
دیروز هم که حرف از تلافی حملات اسرائیل شد من گفتم که به گمانم تلافی برای بحث لبنان انجام نشود چون به نفع اسرائیل تمام میشد، هرچه آشفتگی به وجود بیاید به نفع اسرائیل هست و الحمدالله هم این کار انجام نشد. این فضا نشان دهنده این است که ما مصمم هستیم که مشکلاتمان از طریق مذاکره حل شود.
در این بخش برای پیششرط تفاهمنامه جلو رفتیم، آنها هم محاصره اقتصادی را بر می دارند، در مرحله دوم سراغ هستهای و غنیسازی می رویم. در مورد زمان توقف فعالیتهای هستهای گفته شده برای ۱۲ سال آمادگی داریم که این کار را انجام بدهیم، ولی من فکر میکنم حالا بتوانیم در بازه 15 ساله به توافق برسیم چون این آمادگی را داریم.
اینها موضوعاتی هستند که تقریباً با تفاهم و امیدواری میتوانند در عرض ۶۰ روز آینده حل شوند. ولی جامعه ما دیگر تحمل بار سنگین جنگ را ندارد. ما زیرساختهای بسیاری را از دست دادیم و راهی غیر از این باقی نمانده است. حالا این گروههایی که مخالفت میکنند هم باید بدانند راهی جز این نیست، شاید هم مخالفتها ساختگی باشد که طرف مقابل را بیشتر به مذاکره تشویق کنند. به هر حال ما در زمان حیات رهبری هم مستقیم با آمریکا مذاکره انجام دادیم و خیلی هم مورد تشویق ایشان قرار گرفت.
راهی جز مذاکره نیست
*برخی معتقدند توافقهای موقت در سالهای اخیر بیشتر برای کنترل تنش بودهاند تا حل اختلافات. آیا تفاهم فعلی ظرفیت ایجاد یک نظم جدید در روابط ایران و آمریکا را دارد یا صرفاً دورهای از تنفس و کاهش تنش است؟
قرار بر این بود که ما دیروز به تفاهم نامه جواب بدهیم اما به خاطر تولد ترامپ این کار را نکردیم، همچنین به خاطر بمبارانی که اسرائیل در جنوب لبنان انجام داد این کار را کمی عقب انداختیم، تا در نهایت بتوانیم در روز جمعه تفاهم را نهایی کنیم، اما باید بپذیریم که همه راهها مسدود شده است و راه مذاکره باید با دقت انجام شود.
*با توجه به شخصیت غیرقابل پیشبینی ترامپ و سابقه تصمیمات ناگهانی او، آیا سیگنالهای مثبتی که امروز از واشنگتن دریافت میشود قابل اتکا هستند یا باید آنها را صرفاً بخشی از تاکتیک مذاکراتی دانست؟
ما باید تلاش کنیم که این قرارداد به تأیید کنگره، به تأیید شورای عالی امنیت و شورای امنیت سازمان ملل برسد. در آن صورت است که اگر رئیسجمهور بعدی آمریکا هم بیاید، این قرارداد جنبه بینالمللی پیدا کرده است و قابل لغو نیست.
شاید درباره زمان توقف فعالیت های هسته ای اختلافی باشد اما...
*براساس آنچه اعلام شده در مذاکرات 60 روزه قرار است بر مسائل مهمی چون اورانیوم غنی شده، برنامه هسته ای ایران، رفع تحریم ها، مدیریت تنگه هرمز و ...بحث و تبادل نظر شود، هرکدام از این مسائل چقدر قابلیت حل و فصل شدن یا تبدیل شدن به یک گره در روند مذاکرات را دارد؟
در مورد چهار موردی که در تفاهم قرار است درباره آن صحبت شود، نگرانی خاصی نیست، اما به این فکر میکنم که زمان توقف فعالیتهای هستهای احتمالا حاشیه ای داشته باشد. چیزی که ترامپ گفته توافق در موضوع توقف فعالیت های هسته ای به عدد ۲۵ سال رسیده، حالا ممکن است طی مذاکره به ۱۵ سال برسد که اختلاف ۷-۸ ساله این وسط است، اما از نگاه من این اختلاف هم قابل حل است همانطور که گفتم نهایتا توقف در حوالی 15 سال توافق میشود.
اصل مسئله این است که این قضیه سر و سامان پیدا کند. در داخل آمریکا هم ترامپ نمیتواند دست خالی پیش برود. این گلاویز شدن نتانیاهو و ترامپ هم کاملاً به نفع ماست، نشان میدهد ترامپ جای حرکت زیادی ندارد و مسئله جنگ عملاً منتفی است و باید به توافق برسد. ایران تا امروز خیلی خوب بازی کرده است و امیدواریم در ادامه نیز همین روند را در پیش بگیرد.
میانجیها، تیم مذاکره و نقش بازیگران منطقهای | شهباز شریف میانجی موفقی بود
*کدامیک از میانجی گرانی که تا کنون نقش داشته اند می توانند در روند مذاکرات 60 روزه اثرگذار باشند خصوصا با تمجید و تعریفی که ترامپ از شی و پوتین برای حل و فصل پرونده داشت؟
ببینید پوتین دخالت مستقیم نداشته برای اینکه چهره مطلوبی در غرب ندارد، اروپایی ها هم به هیچ وجه نخواستند دخالت کنند. در این ۶۰ روز کشورهای دیگر هم واسطه میشوند. کشورهایی مثل پاکستان و عربستان خیلی فعال هستند، واسطههای مستقیم هستند و موفق هم عمل کردند. نخستوزیر پاکستان این روند را با مهارت پیش برده و هر دو طرف راضی بودند که به توافق برسند. من نقش شهباز شریف را به شدت موفق می بینم.
اقتصادنیوز:داراییهای طبقه متوسط ایران در سالهای اخیر چند برابر شده، اما توان نگهداری همان داراییها آب رفته است؛ خانههای میلیاردی، خودروهای میلیاردی و وسایل دیجیتال گرانقیمتی که صاحبانشان دیگر توان تعمیرشان را ندارند.
تیم مذاکرهکننده، مخالفان داخلی و آینده توافق
*از نگاه شما تیم مذاکرهکننده فعلی قدرت چانهزنی لازم برای مرحله حساس ۶۰ روزه را دارد؟
تیم مذاکرهکننده در فضای عالی جریان را پیش برده است و بله تا همینجا هم این تیم عملکرد خوبی داشته و اساسا توانسته کار را به نتیجه فعلی برساند.
*همزمان با این تفاهم فضای تندی در داخل و در خارج از سوی اسرائیل شاهد بودیم، هر دو اینها چه خطری برای از بین بردن تفاهم و روند مذاکرات خواهند داشت با توجه به تجربهای که در گذشته در ماجرای برجام یا مذاکرات اخیر داشتیم؟
در خیابان و فضای عمومی بعضی صحبتها مطرح میشود که خیلی اهمیت ندارد و مهم نیست. آمریکا هم مخالف دارد ترامپ هم مخالف دارد. موضوع این است که این افراد هیچ کاری نمیتوانند بکنند، برای اینکه هزینه و وضعیت را باید مقایسه کنیم. ما هم تاب ادامه جنگ را نداریم.
اقتصادنیوز:عباس نعیمی جورشری، مدیر گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعهشناسی ایران معتقد است:«طبقه متوسط ایران در آستانه فرسایش است؛ سبک زندگی، امید اجتماعی و امنیت روانیمان در حال از دست رفتناند.»
وضعیت اسرائیل و نتانیاهو متفاوت است؛ اسرائیل حیات سیاسیاش در گرو ادامه جنگ است. اگر جنگ را رها کند باید به خانه برگردد و با توجه به انتخابات آینده و پروندههای قضایی، شرایطش پیچیده میشود. گروههای دیگر هم به دنبال ادامه درگیری هستند. این حملات و زخمها در جنوب لبنان هم برای بقای سیاسی است. این روند رو به پایان است و ما باید به سمت توافق رفت.
این چنین مخالفتهایی هیچکدام عملاً اثرگذار نیستند. ما و آمریکا هر دو در شرایطی هستیم که ادامه مسیر بدون مذاکره برایمان ممکن نیست. راهی جز توافق وجود ندارد و فضا به سمتی میرود که توافق، تنها گزینه واقعی باقی مانده است.
ارسال نظر