گتوند تخریب میشود؟
به گزارش اقتصادنیوز، سد گتوند سالهاست که میان بحث و صحبتهای فراوان گیر کرده است. درست مثل زمانی که حتی اجازهای که سازمان حفاظت محیطزیست برایش صادر کرده بود، به بیراهه رفت و تلاشهای این سازمان هم بینتیجه ماند. دولت گذشته سد را احداث کرد و در سایه آن، بسیاری از خانوادهها بیخانمان شدند. هرچند که دولت در آن زمان مدعی بود که این خانوادهها را هم راضی میکند.
نکته مهمتر از اتفاقی که در سایه سد گتوند برای برخی خانوادهها افتاد این بود که با وجود هزینه بسیاری که برای این سد گذاشته شد، چند سال بعد صحبتهایی در خصوص اشتباه بودن اصول ساخت آن مطرح و در نهایت کار به جایی رسید که برخی خبرها حاکی از تصمیمهایی برای تخریب این سد باشد.
این بدان معناست که سدی که با تخریب برخی خانهها، قطع برق و احتمال شوری آب شرب شهرهمراه بود، حالا باید به کلی تخریب شده و کنار گذاشته شود. سدی که از همان ابتدای ساخت هم با حاشیههایی همراه بود، چرا که درست سه روز بعداز ساخت، آب از پتوی رسی رد شد و نمکهای ناحیه زیرین دیوار حائل، در آب حل شد و دیوار حائل، نشست کرد.
اما این کل آن چیزی نبود که گتوند را حاشیهساز کرده بود. مسئله نفوذ شوری گنبدهای نمکی به آب و شور شدن بخشی از آب شرب شهر گتوند نیز، مسئله دیگری بود که در نهایت به ناموفق شدن گتوند دامن زد.
آنطور که برخی گزارشهای مرتبط با آن زمان نشان میداد، شرکت دیاچآی اقدام به نمونهبرداری از نمک در اعماق مختلف کرد تا درجه خلوص و میزان انحلال آن را در آزمایشگاه بهدست آورد. نظر کتبی مشاور که تقدیم آب نیرو شد، حاکی از آن است که آب در سناریوهای مختلف به درجات مختلف شور میشود. با این حال، در همان زمان، شرکت مربوطه راهحلی را ارائه کرد. این شرکت اعلام کرد که میتوان بین دریاچه سد و کوه نمک، یک دیوار حائل یا پتوی رسی احداث کرد که خود مثل یک سد خاکی هسته رسی عمل میکند و مانع از انحلال نمک در آب میشود. نمونه آزمایشگاهی دیوار حائل ساخته شد. به این ترتیب که مصالح بهکار رفته در دیوار حائل، در ابعاد آزمایشگاهی کمپکت (فشرده) شد و به مدت 24 ساعت در معرض آب قرار گرفت.
ولی آزمایشها نشان میداد که نمک از دیوار حائل (پتوی رسی) عبور میکند و به مخزن سد وارد میشود. مدیران آب نیرو، در این مرحله مدعی بودند که دیوار حائل، کارآمد است و آزمایش، گویا نبوده است پس روند احداث را آغاز کردند. سرانجام تصمیمی گرفتند آبگیری را تا تراز 130 متر انجام دهند. پتوی رسی تا این تراز ساخته شد و ادامه آن نیز در دست احداث بود.
این مسئله تنها بخشی از اتفاقهایی بود که در مورد گتوند روی داد تا در نهایت این سد را به پروژهای غیرقابل تکمیل تبدیل کند. با این حال، حاشیههای خالی کردن روستاهای اطراف سد و رضایت ساکنان آن نیز، داستان دیگری بود که دولت قبل تا جایی که توانست از طریق قانون با آن برخورد کرد.
حالا به نظر میرسد که بعد از چهارسال از احداث این سد، تخریب آن جدیتر شده است. آن طور که در صحبتهای رئیس سازمان حفاظت محیطزیست هم دیده میشود، دال بر این است که دولت انگیزهای برای ادامه بهرهبرداری از این سد ندارد.
معصومه ابتکار در این خصوص اعلام کرده است که کارگروه خاصی با مسوولیت رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور تشکیل شده و مشغول بررسی سد گتوند است. وی گفت: از نظر ما آبگیری این سد به صلاح نبود و اگر قرار باشد هرگونه دخل و تصرفی صورت بگیرد باید تاییدیه سازمان دریافت شده باشد. در حال حاضر تخریب این سد موکول به تایید نهایی و ارزیابی کامل زیستمحیطی است.
وی در عین حال به صورت تلویحی به تخریب این سد اشاره کرده است: هرجا خلاف قانون اتفاق بیفتد میتوانیم به مراجع قضایی اعلام و فعالیت آن پروژه را متوقف کنیم. ما ناچار شدیم در برخی موارد این کار را انجام دهیم و در آینده اگر پروژه عمرانی ارزیابی زیستمحیطی نداشته باشد طرح را متوقف میکنیم تا تاییدیه خود را دریافت کنند.مجوز احداث سد شرایطی داشته که رعایت نشده، بعدها هم مخالفت شد اما علیرغم مخالفتها آبگیری از این سد انجام شد.
حالا با صحبتهایی که ابتکار در هفته محیطزیست بیان کرده، به نظر میرسد که زمان تخریب سد گتوند که محبوب رئیس دولت گذشته بود، رسیده است. هرچند که هنوز هیچ نهادی به صورت قطعی از این مسئله صحبت نکرده و همه چیز در حد احتمال باقی مانده است.
ارسال نظر