توافق ایران و آمریکا کدام بازارها را بیدار میکند؟ | سعدوندی: در شرایط نااطمینانی، تنوع در سبد دارایی ضرورت دارد
به گزارش اقتصادنیوز، در میانه تداوم نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، بازارهای دارایی در ایران بار دیگر در برابر یک دوگانه تعیینکننده قرار گرفتهاند؛ «توافق» یا «عدم توافق». هر یک از این سناریوها میتواند مسیر متفاوتی را پیشروی بازارهایی همچون مسکن، ارز، طلا و بورس قرار دهد و در عین حال، تصمیمگیری برای سرمایهگذاران -بهویژه در شرایطی که تورم مزمن، ناترازیهای بودجهای و ضعف در سیاستگذاری اقتصادی پابرجاست- را پیچیدهتر از گذشته کند.
در چنین فضایی، پرسش اصلی این است که واکنش کوتاهمدت و بلندمدت بازارها به این تحولات چگونه خواهد بود و سرمایهگذاران برای حفظ ارزش داراییهای خود چه راهبردی باید در پیش بگیرند؟
اقتصادنیوز: یک تحلیلگر بازارهای مالی درباره استراتژی ترکیبی برای سرمایهگذاری در شرایط فعلی گفت: موضوع بسیار مهم این است که در سناریوی توافق اصلیترین دغدغه ما سودآوری است، اما در سناریوی عدم توافق اصلیترین دغدغه نقد شدن دارایی است.
در همین راستا، «اقتصادنیوز» در گفتوگویی با علی سعدوندی، اقتصاددان، به بررسی پیامدهای اقتصادی هر دو سناریو پرداخته و تلاش کرده است تصویری روشن از رفتار بازارها، ریسکهای پیشرو و گزینههای محتمل برای چینش سبد دارایی ارائه دهد.
مشروح گفتوگو اقتصادنیوز را با علی سعدوندی در ادامه میخوانید.
****
*آقای سعدوندی! با توجه به دو سناریوی «توافق» و «عدم توافق»، مهمترین تفاوت در رفتار بازارهای دارایی (مسکن، ارز، طلا، بورس) چیست و هرکدام در کوتاهمدت چه واکنشی نشان میدهند؟
در صورت عدم توافق و تشدید تنشها، همین حالت رکود فعلی ادامه پیدا خواهد کرد. همانطور که ملاحظه فرمودید، پیش از وقوع درگیریها، یک فضای تورمی شدید در کشور حاکم بود که پس از آغاز جنگ، تا حدودی تثبیت شد؛ دقیقاً مشابه وضعیتی که در جنگ ۱۲ روزه شاهد بودیم. دلیل این امر ورود بازارها به فاز رکود است. اما به تدریج بازارها از این رکود خارج شده و در واقع انتظارات تورمی بر اقتصاد غالب خواهد شد؛ این وضعیتی است که در صورت عدم توافق با آن روبرو خواهیم بود.
اما اگر توافق حاصل شود، یک خوشبینی کوتاهمدت ایجاد خواهد شد که میتواند به صورت موقت بر قیمت ارز و طلا تأثیر بگذارد. با این حال، تأثیر بلندمدت هر دو سناریو کاملاً همسو است. به این معنا که در هر دو حالت، متأسفانه وضعیت تورمی، عدم نظارت و انضباط بانکی و بودجهای، در نهایت موجب حاکمیت شرایط تورمی بر کشور میشود؛ مگر اینکه تغییرات سیاستگذاری بسیار جدی اتفاق بیفتد. باید تأکید کنم که اگرچه جنگ و تحریم صدمات بسیار جدی بر اقتصاد ایران وارد کردهاند، اما بزرگترین مشکل اقتصاد ایران، سوءمدیریت و سوءسیاستگذاری اقتصادی است که تأثیراتی به مراتب مخربتر در اقتصاد برجای گذاشته است و متأسفانه این رویکردهای سیاستگذاری به هیچ وجه تغییر نکرده است.
در صورت توافق، احتمالاً این دو بازار وضعیت بهتری خواهند داشت...
*در سناریوی توافق، کدام بازارها بیشترین پتانسیل رشد یا اصلاح قیمت را دارند و سرمایهگذاران باید از چه داراییهایی فاصله بگیرند؟
اگر توافق صورت بگیرد، بازار بورس قطعاً وضعیت مناسبتری پیدا خواهد کرد. البته باید دید شرایط توافق به چه صورت خواهد بود. همچنین بازار مسکن نیز سالها از تورم عقب افتاده است؛ لذا ممکن است بازار ملک بیدار شده و یک جهش قیمتی دیگر را تجربه کند. در صورت توافق، احتمالاً این دو بازار وضعیت بهتری خواهند داشت. اما همانطور که عرض کردم، در میانمدت به دلیل غلبه تورم و اینکه سیاستها در جهت تشدید تورم است، در بلندمدت طبق روال همیشگی، بازارهای ارز و طلا هستند که وظیفه حفظ قدرت خرید مردم را بر عهده خواهند گرفت.
در پاسخ به اینکه از کدام بازار باید فاصله گرفت و ریسک کدام بیشتر است، باید بگویم هیچ بازاری ذاتاً ریسک بیشتری ندارد. اگر قرار بود سیاستهای درستی در کشور اجرا شود (به جز سیاستهای ۵۰ سال گذشته)، به نظر میرسید بازار اوراق گزینه مناسبتری برای سرمایهگذاری باشد. ولی چون احتمالاً همان سیاستهای تورمی گذشته با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت و همان تفکرات اقتصادی غالب است، بازار اوراق در هر دو سناریو ممکن است در نهایت از سایر بازارها جا بماند.
در شرایط نااطمینانی اقتصادی، افراد به سمت بازار طلا و بازار ارز حرکت میکنند
*در صورت عدم توافق و تداوم یا تشدید نااطمینانیهای سیاسی، کدام داراییها نقش «پناهگاه امن» را ایفا میکنند و ریسک سرمایهگذاری در بازارهایی مثل مسکن یا بورس چگونه تغییر میکند؟
در صورت عدم توافق، وضعیت مشخص است و عموم مردم نیز آگاهی دارند. معمولاً در شرایط نااطمینانی اقتصادی، افراد به سمت بازار طلا و بازار ارز حرکت میکنند و احتمالاً همین شرایط در آینده نیز ادامه یابد.
در هر دو سناریو، تمایل سیاستگذار بر «حفظ وضع موجود» است
*با توجه به شرایط فعلی اقتصاد ایران (تورم، نقدینگی، رکود نسبی در برخی بازارها)، آیا میتوان یک استراتژی ترکیبی برای سرمایهگذاری پیشنهاد داد که در هر دو سناریو کمریسکتر باشد؟
به طور کلی، داشتن تنوع در سبد دارایی در شرایط نااطمینانی مطلق، امری پسندیده است. منتها چیدمان این سبد بسیار بستگی به این دارد که سیاست سیاستگذار چه خواهد بود. بنده تصور نمیکنم تغییری در نگرشهای نامطلوب و مخرب گذشته ایجاد شده باشد. بنابراین، همانطور که شما در ابتدای مصاحبه مطرح کردید، سرمایهگذار باید دو سناریوی توافق و عدم توافق را در نظر بگیرد. در هر دو سناریو، تمایل سیاستگذار بر «حفظ وضع موجود» است و سبد دارایی باید بر این اساس چیده شود؛ چرا که برای ما مشخص نیست در نهایت به کدام سمت حرکت خواهیم کرد.
*برای سرمایهگذاران خرد که قدرت تحلیل و دسترسی محدودتری دارند، چه توصیه عملی دارید تا در مواجهه با این دو سناریوی متفاوت، دچار تصمیمهای هیجانی نشوند و بتوانند از سرمایه خود محافظت کنند؟
مردم بیش از ۴۰ یا ۵۰ سال است که این شرایط را تحمل میکنند و خودشان در این زمینه که چگونه قدرت خرید خود را حفظ کنند، به درجه استادی رسیدهاند! این شرایط در آینده نیز ادامه خواهد داشت. اگر بخواهم توصیهای داشته باشم، توصیه بنده بر لزوم تغییر سیاستگذاریهاست.
