شرط بندی پوتین در جنگ | بیمیلی سربازان روسی و اوکراینی شدت گرفته است | امید واهی به آینده خیالی
به گزارش اقتصادنیوز، در مقایسهای دور از ذهن، شاید بتوان ولادیمیر پوتین را با ویلکینز مایکاوِر، شخصیت خیالی رمان چارلز دیکنز مقایسه کرد.
این شخصیت خیالی با وجود بیکفایتی و مشکلاتی که با آن مواجه بود، همواره نگاهی خوشبینانه داشت و با این باور زندگی را ادامه میداد که بالاخره یک اتفاق خوب خواهد افتاد.
اقتصادنیوز: امروز خطر درگیریهای جدید در نقاط مختلف جهان در حال افزایش است؛ از ایران گرفته تا جنوب آسیا، شبهجزیره کره و اطراف تایوان. پرسش این است: آیا واقعا می توان همه پیامدهای احتمالی چنین جنگهایی را درک کرد؟
جیمی دتمر در پولیتیکو نوشت: در این میان، ولادیمیر پوتین فردی جدی و محاسبهگر است که حتی معنای شوخیها و لبخندهایش هم اغلب برای تحقیر یا ایجاد ترس است. با این حال وجه مشترک هردوی این شخصیتها، همان ایمان به آینده و انتظار برای راهحل ایدهآل است.
پوتین این ایمان را در عمل به شکل صبر استراتژیک و تکیه بر بازی طولانیمدت نشان میدهد؛ حتی زمانی که پیروزی در جنگ اوکراین قابل دستیابی نبوده و محدودیتهای نظامی جدی است، او همچنان به ادامه فشار و امید به تغییر شرایط به نفع خود، ادامه میدهد.
وقتی پیروزی امکانپذیر نیست
چهار سال پس از آغاز تهاجم تمامعیار پوتین به اوکراین میگذرد و از منظر نظامی، این جنگ تقریبا غیرقابل پیروزی به نظر میرسد.
نیروهای روسیه با هزینهای عظیم و تلفات بسیار بالای مجروحان، حتی موفق به تصرف تمام منطقه دونباس نیز نشدند. این درحالی است که روسیه پیش از حمله در حدود ۷ درصد از خاک اوکراین را اشغال کرده بود. یک ماه پس از آغاز جنگ، این رقم به حدود ۲۷ درصد رسید، اما طبق دادههای مرکز بلفر هاروارد از آن زمان تاکنون روسیه هیچ پیشروی بیشتری نکرده است.
پیشروی نیروهای روسیه در سال گذشته بسیار کند بوده است. آنها ۴۷۰۰ کیلومتر مربع از خاک اوکراین را تصرف کردند، مساحتی حدود دو برابر مسکو، اما نتوانستند کمربند مستحکم دفاعی اوکراینیها در ۵۰ کیلومتری غرب دونتسک را بشکنند. همچنین روس ها در زاپوریژژیا نیز مجبور به عقبنشینی شدند.
حتی وقتی پیشرویهایی جزئی رخ داد، مانند عملیات تابستانی نزدیک پوکروسک و کوستیانتینیفکا که اوکراینیها بهطور موقت غافلگیر شدند، کمبود نیروی انسانی و تجهیزات و خطر حملات شدید پهپادهای اوکراینی مانع ادامه پیشروی شد.
از سویی در جبهه شمال، روسها در پیشروی به شهر کوپیانسک و عقب راندن نیروهای اوکراینی از منطقه بلگورود نیز به مشکل خوردهاند.
چالش نیروی انسانی در اوکراین
در مقابل، چالش نیروی انسانی اوکراین شدیدتر است. وزیر دفاع جدید این کشور، میخایلو فِدوروف، ماه گذشته فاش کرد که حدود دو میلیون اوکراینی به دلیل نقض ثبتنام نظامی تحت پیگرد هستند. در نوامبر گذشته هم دفتر دادستان کل اوکراین اعلام کرد که ۳۱۰ هزار پرونده کیفری برای غیبت غیرمجاز و فرار از خدمت وجود دارد که بیشتر آنها در ۲۰۲۵ ثبت شدهاند. به بیان ساده، ارتش اوکراین نیروهای کافی برای جبران تلفات و فرار سربازها را ندارد؛ چرا که تمایل برای خدمت کاهش یافته است. مرکز مطالعات اروپای شرقی استکهلم گزارش داده است که عوامل اصلی کمبود مداوم نیروی انسانی ارتش اوکراین ضعف نهادی و فساد، خستگی اجتماعی و روانی، کمبود آموزش و رهبری نظامی، محدودیتهای جمعیتی و اقتصادی و تاثیر تبلیغات روسیه است.
بیمیلی سربازان در هر دو جبهه شدت گرفته است
با وجود پهپادها و هوش مصنوعی، همچنان وجود پیاده نظامها اهمیت دارد؛ اهمیتی که در نبرد پوکروسک به خوبی خود را نشان داد. در این نبرد کمبود نیروی انسانی به روسها امکان داد تا از تاکتیکهای نفوذ کامل استفاده کنند و واحدهای کوچک پیادهنظام به پشت خطوط اوکراینی نفوذ کنند.
سیاستمداران اوکراین میگویند که بیمیلی به خدمت ناشی از این تصور است که غرب آماده است تا این جنگ را تا حضور آخرین سرباز اوکراینی ادامه دهد؛ حتی اگر بقای اوکراین بهعنوان کشوری مستقل و طرفدار غرب برای امنیت اروپا حیاتی باشد.
چنین دیدگاهی باعث تلخی و ناامیدی نسبت به سیاستهای آمریکا و اتحادیه اروپا شده است.
اشتباه تاکتیکی زلنسکی یا ایجاد توافقی دائمی؟
پوتین امیدوار است تا با بمبارانهای زیرساختهای انرژی اوکراین در زمستان، شهروندان خسته از جنگ اوکراین را تسلیم کند و اراده آنها را بشکند. پترو پروشنکو، رئیسجمهور پیشین اوکراین، در مصاحبهای اختصاصی با پولیتیکو میگوید که با وجود این فشارها، احتمال فروپاشی اوکراین پایین است. او نگران است که ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور کنونی، با حرکت از درخواست ساده آتشبس فوری و وارد شدن به مذاکرات، اشتباه تاکتیکی کرده باشد و تنش سیاسی داخلی را افزایش دهد.
پروشنکو میگوید: روند واگذاری خاک، بخشی از سناریوی روسیه برای بیثبات کردن اوضاع داخلی اوکراین است. درواقع اگر هم توافقی حاصل شود، باید به همهپرسی گذاشته شود و مخالفتهای زیادی علیه هرگونه واگذاری زمین وجود خواهد داشت. این بحثها میتواند سریع از کنترل خارج شود و آشوبهای بدتری را ایجاد کند.
امید واهی به آینده خیالی
پوتین در یک باتلاق قرار گرفته است. از سویی امکان پیروزی در جنگ از منظر نظامی برای او ممکن نیست و او توان فتح کامل اوکراین را ندارد. با اینحال منتظر است که بالاخره اتفاقی خوب رخ خواهد داد. در همین حال اوکراین نیز باید این واقعیت را بپذیرد که نمیتواند تمام زمینهای از دست رفته خود را بازپس گیرد، اما کشور باید پایدار بماند و امیدوار باشد که روسیه خسته شود، تا شاید پوتین وادار به جدی گرفتن مذاکرات شود.
