بغزیان: اگر دریافت عوارض از تنگه هرمز عملیاتی شود، درآمد آن باید به سمت زیرساختها هدایت شود | بازگشت روابط اقتصادی با امارات ممکن است اگر...
به گزارش اقتصادنیوز، درحالی که تنگه هرمز به چالشی جدی بین ایران و آمریکا تبدیل شده است، برخی تحلیلگران اقتصادی تاکید دارند که اخذ عوارض از این تنگه اگر عملیاتی شود درآمدی هنگفت نصیب ایران خواهد کرد.
آلبرت بغزیان، اقتصاددان از امکان شکلگیری یک درآمد سالانه دهها میلیارد دلاری از مسیر اخذ عوارض در تنگه هرمز و تغییر اولویتهای هزینهای دولت در صورت تثبیت توافق، و بازتعریف نقش ایران در زنجیره خدمات دریایی منطقه سخن میگوید.
اولویت استفاده از درآمدهای حاصل از اخذ عوارض از تنگه هرمز
آلبرت بغزیان، اقتصاددان و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران درباره آتش بس موقت بین ایران و آمریکا، به اقتصادنیوز گفت: فعلاً آتشبس است یا همان توافق دو هفتهای. در این دو هفته اتفاق خاصی نمیافتد، نه دو میلیون دلار عوارض از تنگه هرمز دریافت میشود نه تحریمها برداشته میشود. ما فرض را بر این میگذاریم که اینها در صورت قطعی شدن اجرا میشود.
اقتصادنیوز:آهنی امینه، یک کارشناس حقوق بینالملل میگوید: بخشی از تنگه هرمز متعلق به ماست و بخشی که مربوط به عمان است، باید با عمان مذاکره کنیم؛ چون بالاخره بخشی از منطقه انحصاری اقتصادی در اختیار عمان است و نظر آنها هم باید جلب شود.
وی درباره تاکید ایران مبنی بر دریافت عوارض از تنگه گفت:در حالتی که عوارض دریافت شود، درآمد حاصل از عوارض تنگه هرمز میتواند به سمت زیرساختهای کشور هدایت شود. این درآمد مانند سایر درآمدهای دولت به سازمان برنامه میرود و اولویتبندی میشود.
بغزیان گفت: به نظر من، اولویت اول باید بنادر و تأسیسات مرتبط با کشتیرانی باشد. چون این عوارض از بخش حملونقل دریایی گرفته میشود، منطقی است که در همان حوزه هزینه شود. کشتیهایی که وارد خلیج فارس میشوند، نیاز به خدمات دریایی دارند؛ خدماتی مانند اسکله و خدمات بندری. در حال حاضر این خدمات را در جاهایی مانند جبلعلی در امارات یا بحرین دریافت میکنند.
بسته شدن تنگه هرمز، اهمیت واقعی آن را به جهان نشان داد
وی ادامه داد: اگر ما بتوانیم خدمات بهتری ارائه دهیم، حتی در همان تنگه هرمز یا قبل از آن، میتوانیم درآمد مضاعفی ایجاد کنیم. همچنین این موضوع دست ما را برای سرمایهگذاری در حوزههایی چون چابهار و توسعه لجستیک باز میکند. در حوزه پدافندی هم، همه بنادر دنیا چنین خدماتی دارند، اما با توجه به اطمینان ناشی از آتشبس، این ضرورت کمتر خواهد شد.
این اقتصاددان درباره اینکه چرا ایران در سال های گذشته اقدام به دریافت عوارض نمی کرده و جنگ اخیر بهانه این اقدام شده است، گفت: اهمیت تنگه هرمز بهتازگی و بهخوبی نشان داده شد. این کار قبلاً انجام نمیشد، اما به این دلیل بوده که ایدهای وجود نداشته است. بسیاری از سیاستها مانند مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر خانههای خالی یا مالیات بر خودرو، سالها مطرح بودند اما اجرا نمیشدند. علت این بود که ذینفعانی وجود داشتند که مانع اجرای آن میشدند. حتی اگر این ایدهها به مجلس میرسید، متوقف میشدند. ممکن است ایده عوارضگیری از تنگه هرمز هم در وزارت خارجه یا شرکت نفت مطرح شده باشد، اما پیگیری نشده است. الان به نظر میرسد زمان اجرای این ایده فرا رسیده است،
وی افزود:قبلاً اهمیت تنگه هرمز بهطور کامل درک نشده بود، چون هیچوقت تنگه بسته نشده بود. اما وقتی بسته شد، تازه مشخص شد چه تأثیری بر اقتصاد جهانی دارد. این اتفاق نشان داد که قیمت نفت، صنایع پیشرفته و حتی پالایشگاههای دوردست نیز تحت تأثیر قرار میگیرند.
میتوان تنگه هرمز را از شمول آبهای آزاد مستثنی کرد؟
این تحلیلگر اقتصادی درباره نگاه حقوقی به بحث دریافت عوارض از تنگه هرمز گفت: قوانین آبهای آزاد یکسان است، اما موارد استثنا هم وجود دارد. بهعنوان مثال، در اقیانوسها نمیتوان عوارض گرفت، اما در کانال سوئز این امکان وجود دارد.در مناطقی از آسیای جنوب شرقی نیز تنگههایی وجود دارند که بخش عمدهای از نفت جهان از آنها عبور میکند و شرایط خاص خود را دارند. بنابراین میتوان تنگه هرمز را نیز از شمول کامل آبهای آزاد خارج کرد. الان بهترین زمان برای طرح چنین موضوعی است و حتی میتوان آن را بهعنوان یک مطالبه مطرح کرد.
درآمد ۱۰۰ میلیارد دلاری از تنگه هرمز
بغزیان گفت: اگر فرض کنیم از هر کشتی حدود دو میلیون دلار دریافت شود، این رقم تأثیر زیادی بر قیمت نفت ندارد. اما در مجموع، درآمد قابلتوجهی ایجاد میکند.در طول سال حدود ۳۰ هزار کشتی از این مسیر عبور میکنند. اگر این عدد را در دو میلیون دلار ضرب کنیم، به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار میرسیم.اگر این درآمد بین ایران و عمان تقسیم شود، سهم ایران میتواند بیش از ۵۰ میلیارد دلار باشد. این یک درآمد مستمر خواهد بود.
بازگشت به روابط اقتصادی پیش از جنگ ممکن است اگر...
این اقتصاددان درباره مناسبات اقتصادی ایران با کشورهای منطقه بعد از جنگ اخیر، گفت: کشورهای خلیج فارس، بهویژه امارات، پیش از جنگ از شرکای اصلی تجاری ایران بودند. بسیاری از فعالیتهای اقتصادی و لجستیکی از طریق این کشورها انجام میشد. با توجه به تخریب برخی تأسیسات مرتبط با شرکتهای آمریکایی و اسرائیلی، این کشورها متوجه شدهاند که ایران توان دفاعی بالایی دارد. بنابراین احتمال همکاری مجدد وجود دارد.
وی گفت: اگر تحریمها کاهش یابد، ایران به یک مقصد امن برای سرمایهگذاری تبدیل میشود؛ زیرا هم منابع اولیه دارد و هم بازار بزرگی است. به نظر من، فعلا منتظر نتیجه مذاکرات در دوره آتش بس بمانیم و ببینیم آتش بس پایدار خواهد بود یا نه.
ارسال نظر