پناهگاه‌های امن سرمایه در سایه جنگ ایران و بحران انرژی | چرا دلار، فرانک سوئیس، اوراق قرضه آلمان و طلا در بحران‌ها یکسان عمل نمی‌کنند؟
به گزارش اقتصادنیوز، وقتی بازارهای مالی با موجی از نااطمینانی روبه‌رو می‌شوند، نخستین پرسش سرمایه‌گذاران این است که کدام دارایی می‌تواند ارزش سرمایه آن‌ها را حفظ کند. با این حال، تجربه بحران‌های اخیر نشان داده است که پناه بردن به گزینه‌های شناخته‌شده‌ای مانند طلا، ارزهای معتبر یا اوراق قرضه دولتی، لزوماً به معنای در امان ماندن از زیان نیست. تفاوت در سیاست‌های پولی، وضعیت مالی دولت‌ها و منشأ بحران‌ها می‌تواند جایگاه این دارایی‌ها را تغییر دهد؛ مسئله‌ای که انتخاب پناهگاه امن را به یکی از تصمیم‌های مهم سرمایه‌گذاران در شرایط پرتنش کنونی تبدیل کرده است.
براساس گزارش رویترز، با تشدید نگرانی‌ها درباره سهام فناوری، بحران انرژی و وضعیت مالی فرانسه، تقاضا برای دارایی‌های امن افزایش یافته است؛ اما برخلاف انتظارات، همه پناهگاه‌های سنتی سرمایه عملکرد مطلوبی نداشته‌اند. جنگ ایران، تداوم قیمت‌های بالای انرژی و نگرانی از افزایش بدهی دولت‌ها، سرمایه‌گذاران را وادار کرده است تا بار دیگر درباره محل امن نگهداری سرمایه‌های خود تصمیم‌گیری کنند.
در این میان، دلار آمریکا از زمان آغاز جنگ ایران تقویت شده، فرانک سوئیس در برابر یورو رشد کرده و اوراق قرضه دولتی آلمان در مقایسه با اوراق برخی اقتصادهای بزرگ عملکرد بهتری داشته‌اند. طلا نیز با وجود افت پس از آغاز جنگ، همچنان از حمایت تقاضای بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذاران برخوردار است. با این حال، افزایش بدهی دولت‌ها و تغییرات نرخ بهره، جایگاه برخی دارایی‌های سنتی امن را با چالش مواجه کرده است.
دارایی‌های امن چگونه در برابر نگرانی‌های بازار مقاومت می‌کنند؟
تقاضا برای دارایی‌های امن در شرایطی بالا است که نگرانی‌ها درباره هوش مصنوعی به سهام فناوری آسیب زده، جنگ ایران ادامه یافته و قیمت انرژی را در سطوح بالا نگه داشته است. هم‌زمان، نگرانی‌ها درباره حجم بالای بدهی دولت‌ها همچنان پابرجاست.
با این حال، دارایی‌های امن سنتی در سال جاری میلادی آن‌طور که انتظار می‌رفت عملکرد خوبی نداشته‌اند. طلا پس از آغاز جنگ ایران با افت قیمت مواجه شد؛ زیرا سرمایه‌گذاران برای جبران زیان‌های خود در سایر بازارها، دارایی‌هایی را که پیش‌تر عملکرد درخشانی داشتند، فروختند. اوراق قرضه دولتی نیز که زمانی از امن‌ترین دارایی‌های جهان به شمار می‌رفتند، اکنون با نوسانات شدیدی مواجه‌اند.
در ادامه، وضعیت برخی از مهم‌ترین پناهگاه‌های امن سرمایه در شرایط کنونی بازار بررسی شده است.
۱. رابطه دوگانه سرمایه‌گذاران با دلار آمریکا
دلار آمریکا برخلاف روند سال گذشته میلادی که با شعار «فروش دارایی‌های آمریکایی» شناخته می‌شد، از زمان آغاز جنگ ایران تقویت شده و از اواخر فوریه تاکنون حدود ۴ درصد رشد کرده است.
این روند، نقش دلار را به‌عنوان یکی از نخستین گزینه‌های سرمایه‌گذاران در زمان بروز تنش‌های جهانی تقویت کرده است. قدرت اقتصاد آمریکا، نرخ‌های بهره بالاتر و جایگاه این کشور به‌عنوان صادرکننده انرژی، از جمله عواملی هستند که به تقویت دلار کمک کرده‌اند.
با این حال، عواملی که پیش‌تر معامله‌گران را نسبت به جایگاه بلندمدت دلار به‌عنوان یک دارایی امن دچار تردید کرده بودند، همچنان پابرجا هستند. بدهی بیش از ۴۰ تریلیون دلاری دولت آمریکا و نااطمینانی درباره سیاست‌گذاری‌های این کشور، از جمله این نگرانی‌ها هستند.
دلار همچنین در برابر فروش گسترده سهام فناوری آسیب‌پذیر است؛ زیرا خوش‌بینی به رونق سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی، ورود بی‌سابقه سرمایه به بازار سهام آمریکا را به دنبال داشته و دلار نیز از این جریان سرمایه منتفع شده است.
کیت جاکس، استراتژیست ارشد بازار ارز در بانک سوسیته ژنرال، معتقد است دلار ممکن است به مراحل پایانی یک بازار صعودی نزدیک شده باشد.
او با اشاره به اینکه ظرفیت رشد بیشتر دلار چندان زیاد نیست، تأکید کرد در شرایط کنونی توجیه یک شرط‌بندی پایدار علیه دلار دشوار است؛ زیرا «داستان بزرگ جهانی این است که دلار یک ارز نفتی است و ما در میانه یک بحران انرژی قرار داریم».
مسیر پرنوسان دلار به‌عنوان دارایی امن... شاخص دلار در یک سال گذشته
منبع: بورس اوراق بهادار لندن (LSE)؛ دارا راناسینگه
۲. تزلزل اروپا و افزایش جذابیت فرانک سوئیس
یکی از پیام‌های مهم آشفتگی بازار اوراق قرضه که نگرانی‌های مربوط به فرانسه در شکل‌گیری آن نقش داشته، این است که هرگاه اروپا با بی‌ثباتی مواجه می‌شود، فرانک سوئیس به یکی از گزینه‌های اصلی سرمایه‌گذاران برای پناه بردن به دارایی‌های امن تبدیل می‌شود.
فرانک سوئیس از ابتدای ماه جاری میلادی تاکنون بیش از ۲ درصد در برابر یورو افزایش ارزش داشته و در مسیر ثبت بزرگ‌ترین رشد ماهانه خود از اواخر سال ۲۰۲۳ قرار گرفته است.
ژورژت بول، استراتژیست ارشد بازار ارز و نفت در بانک ای‌بی‌ان آمرو، گفت نگرانی‌ها درباره وضعیت مالی عمومی فرانسه و نااطمینانی‌های انتخاباتی در فرانسه و اسپانیا از فرانک سوئیس حمایت کرده‌اند.
او افزود سرمایه‌گذاران همچنین تمایل کمتری به استفاده از فرانک سوئیس برای تأمین مالی معاملات انتقالی (Carry Trade) پیدا کرده‌اند؛ معاملاتی که در آن سرمایه‌گذاران با استقراض از ارزهایی با نرخ بهره پایین، در دارایی‌های دارای بازدهی بالاتر سرمایه‌گذاری می‌کنند. دلیل این تغییر رویکرد آن است که سرمایه‌گذاران تمایلی ندارند در برابر ارزی موضع بگیرند که ویژگی‌های یک دارایی امن را دارد.
نرخ بهره صفر درصدی سوئیس، فرانک را به ارزی محبوب برای تأمین مالی این نوع معاملات تبدیل کرده است؛ زیرا سرمایه‌گذاران می‌توانند با هزینه پایین استقراض کنند و منابع خود را در بازارهایی با بازدهی بیشتر به کار بگیرند.
تحلیلگران همچنین معتقدند نگرانی‌های مربوط به هوش مصنوعی می‌تواند به نفع فرانک سوئیس تمام شود.
فرانک سوئیس در آستانه ثبت بیشترین رشد ماهانه در برابر یورو از سال ۲۰۲۳
تغییرات ماهانه ارزش فرانک سوئیس در برابر یورو (درصد)
توضیح: قیمت‌های پایانی؛ آخرین داده‌ها مربوط به ۱۹ اکتبر است.
منبع: بورس اوراق بهادار لندن (LSEG)؛ دارا راناسینگه
۳. اوراق قرضه آلمان؛ برنده نسبی در میان بازارهای بزرگ
اعتبار اوراق قرضه دولتی به‌عنوان دارایی امن، تحت تأثیر نگرانی‌های مالی و بدهی دولت‌ها آسیب دیده است. هزینه استقراض دولت‌ها از آمریکا تا ژاپن اخیراً به بالاترین سطوح چند دهه گذشته رسیده است.
با این حال، افت سهام تحت تأثیر نگرانی‌های حوزه فناوری، بار دیگر بخشی از تقاضا برای اوراق قرضه را احیا کرده است.
در این میان، تحول قابل‌توجه دیگری نیز رخ داده است. اوایل ماه جاری میلادی، هم‌زمان با رسیدن بازدهی اوراق قرضه ۱۰ساله آمریکا و فرانسه به بالاترین سطح در ۲۴ سال گذشته، بازدهی اوراق آلمان کاهش یافت؛ اتفاقی که با افزایش قیمت این اوراق همراه بود.
سرمایه‌گذاران می‌گویند این تحول نشانه روشنی است که اوراق قرضه دولت آلمان، با برخورداری از بالاترین رتبه اعتباری سه‌گانه A، در میان اقتصادهای بزرگ همچنان جایگاه ویژه‌ای به‌عنوان دارایی امن دارند.
یواخیم ناگل، رئیس بانک مرکزی آلمان، گفت این کشور در میانه آشفتگی بازار اوراق قرضه، همچنان لنگر ثبات در اروپا باقی خواهد ماند. او همچنین تأکید کرد آلمان پس از سال‌ها رکود اقتصادی در حال بازیابی توان و آمادگی خود است.
جاناتان اوون، مدیر پرتفوی در شرکت مدیریت دارایی توئنتی‌فور، نیز گفت: «همه نگران سرایت بحران در اروپا هستند و اینکه آیا اوراق قرضه آلمان نیز به‌دنبال اوراق فرانسه و ایتالیا تحت تأثیر قرار می‌گیرند یا خیر. بنابراین، مثبت است که اوراق آلمان نقش ابزار پوشش ریسک و پناهگاه سرمایه در برابر ریسک‌های اروپا را ایفا کرده‌اند.»
بازدهی اوراق قرضه ۱۰ساله آلمان از همتایان آمریکایی و منطقه یورو عقب ماند
توضیح: عملکرد از سال ۲۰۰۶ تاکنون
منبع: داده‌های شرکت ال‌اس‌ای‌جی (LSEG)؛ سروتی شانکار
۴. چرا اوراق قرضه کوتاه‌مدت همچنان جذاب‌اند؟
به گفته سرمایه‌گذاران، بالا بودن سطح بدهی در اقتصادهای بزرگ همچنان جایگاه اوراق قرضه بلندمدت را به‌عنوان دارایی امن تضعیف خواهد کرد.
در مقابل، اوراق قرضه دولتی کوتاه‌مدت می‌توانند تا حدی از سرمایه‌ها محافظت کنند؛ زیرا حساسیت کمتری نسبت به نگرانی‌های مربوط به بدهی دولت‌ها دارند.
روری مک‌فرسون، استراتژیست ارشد بازار در شرکت ورن استرلینگ، گفت: «ما واقعاً به اوراق قرضه کوتاه‌مدت علاقه داریم.»
او افزود: «به‌دلیل تمام نگرانی‌ها درباره بدهی‌ها و کسری بودجه، اوراق قرضه بلندمدت‌تری نخریده‌ایم.»
این رویکرد نشان می‌دهد در شرایطی که پایداری مالی دولت‌ها زیر سؤال رفته است، کوتاه‌تر بودن سررسید اوراق می‌تواند یکی از عوامل مهم در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران باشد.
بازدهی اوراق قرضه دولتی بریتانیا در سال جاری میلادی
بازدهی اوراق قرضه دولت بریتانیا
توضیح: قیمت‌های پایانی
منبع: بورس اوراق بهادار لندن (LSEG)؛ دارا راناسینگه
۵. طلا همچنان درخشش خود را حفظ می‌کند
طلا، به‌عنوان یکی دیگر از دارایی‌های سنتی امن، مسیری پرنوسان را پشت سر گذاشته است.
قیمت این فلز گران‌بها در ژانویه به رکورد ۵ هزار و ۵۹۵ دلار به‌ازای هر اونس تروا رسید، اما پس از آغاز جنگ ایران کاهش یافت؛ زیرا سرمایه‌گذاران برای جبران زیان‌های خود در سایر بازارها، بخشی از دارایی‌های طلای خود را فروختند.
طلا در ماه اوت بار دیگر با رشد قیمت مواجه شد؛ زمانی که نگرانی‌ها درباره افزایش تورم و این احتمال که فدرال رزرو آمریکا اقدامات کافی برای مهار فشارهای قیمتی انجام نمی‌دهد، دوباره شدت گرفت. قیمت طلا در حال حاضر در محدوده ۴ هزار و ۱۷۵ دلار معامله می‌شود.
به گفته تحلیلگران، خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی و تقاضا برای این فلز به‌عنوان دارایی امن، از قیمت آن در سطوح بالاتر از ۴ هزار دلار حمایت می‌کند.
اگرچه نرخ‌های بهره بالا می‌توانند مانع رشد بیشتر طلا شوند، فضای پرتنش ژئوپلیتیکی و نگرانی‌ها درباره وضعیت مالی آمریکا در افق بلندمدت می‌توانند حمایت بیشتری از این فلز گران‌بها به عمل آورند.
کارستن منکه، تحلیلگر بانک جولیوس بائر، گفت: «در بلندمدت، طلا باید بار دیگر از تداوم خرید قدرتمند بانک‌های مرکزی و افزایش دوباره نگرانی‌ها درباره بدهی آمریکا و هزینه فزاینده بهره این بدهی منتفع شود.»
به این ترتیب، با وجود نوسانات اخیر، طلا همچنان یکی از گزینه‌های اصلی سرمایه‌گذاران برای محافظت از دارایی‌های خود در برابر نااطمینانی‌های اقتصادی و سیاسی به شمار می‌رود.
عملکرد قیمت طلا از ابتدای سال میلادی تاکنون
توضیح: قیمت به دلار به‌ازای هر اونس تروا
منبع: شرکت ال‌اس‌ای‌جی (LSEG)؛ جانان سوگیلی و پولینا دویت
ارسال نظر