سقوط مشکوک سوگند صیادی از طبقه پنجم ساختمان/ تماس با خانواده نباید تنها اقدام مدرسه باشد/ وقتی دانشآموزی به مدیر میگوید از اطلاع خانواده میترسد، یک هشدار جدی است
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از خبرآنلاین، سوگند صیادی، دانشآموز ۱۶ ساله اهل کرمانشاه در یک سقوط مشکوک جان خود را از دست داد، در گزارشهای اولیه آمده که این اتفاق بعداز آنکه موضوعی درباره زندگی شخصیاش از سوی مسئولان مدرسه به پدرش اطلاع داد شد رخ داده است، آنطورکه رکنا در گزارشش نوشته، سوگند پس از بازگشت به خانه از طبقه پنجم ساختمان سقوط کرده و جان خود را از دست داده است، مرگ سوگند با تشکیل پرونده قضایی و بررسی فرضیههای مختلف درباره علت مرگ، ابعاد پیچیدهتری پیدا کرده طوریکه روز گذشته دادستان مرکز استان کرمانشاه به آن واکنش نشان داد؛ حمیدرضا کریمی به رسانهها گفت: «در راستای بررسی دقیق ابعاد این حادثه، دستورات قضایی لازم صادر شده و تحقیقات برای روشن شدن علت و چگونگی وقوع این اتفاق با جدیت ادامه دارد.»
او با تأکید بر ضرورت بررسی همهجانبه موضوع بیان کرد: «بلافاصله پس از اطلاع از وقوع این حادثه، پرونده قضایی تشکیل و دستور جلب افراد مرتبط با موضوع صادر شده تا ابعاد مختلف ماجرا مورد بررسی قرار گیرد. تعیین دقیق چگونگی وقوع حادثه، از جمله بررسی فرضیههای قتل یا خودکشی، در حال انجام است و تا پیش از تکمیل تحقیقات و اعلام نتایج کارشناسی، نمیتوان درباره علت قطعی این اتفاق اظهارنظر کرد.»
پیگیری خشونت خانگی و امنیت زنان و دختران
در واکنش به این حادثه و موضوع خشونت خانگی علیه زنان و دختران، زهرا بهروزآذر، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، از پیگیری جدی این موضوع از سوی مراجع قضایی و انتظامی خبر داده است. بهروزآذر در حساب کاربری خود با اشاره به ضرورت صیانت از جان و امنیت زنان و دختران در فضای مجازی نوشت: «جانستاندن از زنان و دختران در محیط مقدس خانه، تلخ و تأسفبار و در تضاد با ارزشها و اصول ملی ماست. مراجع قضایی و انتظامی این حوادث را با جدیت پیگیری میکنند. صیانت از جانهای عزیز، مسئولیتی قانونی و مستمر است و در این مسیر کوچکترین تعللی نخواهیم داشت.»
اظهارات معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده در شرایطی مطرح میشود که مرگ سوگند بار دیگر موضوع امنیت دختران در محیط خانواده و ضرورت توجه به نشانههای احتمالی خشونت را به میان آورده است؛ موضوعی که در کنار پیگیری قضایی، نیازمند بررسی نقش نهادهای اجتماعی و حمایتی نیز هست.
مدرسه فقط مسئول آموزش کتابهای درسی نیست
در کنار بررسی قضایی ماجرا، پرسش مهم دیگری نیز مطرح است؛ مدرسه در مواجهه با مسائل دانشآموزان چه مسئولیتی دارد و اگر دانشآموزی از احتمال به خطر افتادن جان خود در محیط خانواده خبر دهد، مسئولان مدرسه باید چه واکنشی نشان دهند؟ نرگس ملکزاده، کارشناس آموزش و معلم، در گفتوگو با خبرآنلاین، با اشاره به مرگ سوگند صیادی معتقد است در این حادثه باید عملکرد نظام آموزشی و سازوکارهای حمایتی آن نیز مورد بررسی قرار گیرد.
ملکزاده میگوید: «مرگ مشکوک سوگند صیادی پرسشهای جدی درباره مسئولیت نظام آموزشی در مواجهه با آسیبهای اجتماعی و حفاظت از امنیت روانی و جسمی دانشآموزان مطرح میکند. در این ماجرا، پدر مسئول است، اما نمیتوان سهم احتمالی مدرسه و نظام آموزشی را در نحوه مواجهه با این مسئله نادیده گرفت. آموزشوپرورش نیز باید درباره عملکرد خود و سازوکارهای حمایتیاش پاسخگو باشد.»
این کارشناس آموزش بیان میکند: «مدرسه صرفاً محل آموزش کتابهای درسی و پیگیری مسائل انضباطی نیست بلکه این نهاد در برابر تربیت، مراقبت و امنیت روانی و جسمی دانشآموز مسئولیت دارد. اتفاقی که برای سوگند رخ داد، بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آموزشوپرورش برای شناسایی و مواجهه با آسیبهای اجتماعی دانشآموزان چه برنامه عملی و مؤثری دارد؟ شناسایی آسیبها لزوماً کار دشواری نیست؛ مسئله اصلی، نحوه مداخله، ارائه راهکار تربیتی و پیگیری تخصصی برای مدیریت و کاهش این آسیبهاست.»
واقعیتهای دوره نوجوانی را نباید نادیده گرفت
ملکزاده یادآور میشود: «باید واقعیتهای دوره نوجوانی را نیز در سیاستگذاریهای تربیتی جدی بگیریم. شکلگیری علاقههای عاطفی و تجربه ارتباطات در این سن، با توجه به ویژگیهای رشدی و زیستی نوجوانان، پدیدهای غیرمنتظره نیست. از سوی دیگر، گسترش فضای مجازی و دسترسی گسترده دانشآموزان به محتواها و ارتباطات مختلف، زمینه مواجهه آنها با آسیبهای جدیدی را فراهم کرده است. وظیفه نظام آموزشی، انکار این واقعیتها یا برخورد صرفاً انضباطی با آنها نیست؛ بلکه باید متناسب با شرایط اجتماعی، برای مواجهه تربیتی و پیشگیری از آسیبها راهکار داشته باشد.»
او با اشاره به اهمیت نقش مدیر مدرسه در چنین موقعیتهایی ادامه میدهد: «در چنین شرایطی، نقش مدیر مدرسه اهمیت ویژهای پیدا میکند. مدیر فقط مسئول مسائل آموزشی و انضباطی نیست؛ امنیت روانی و جسمی دانشآموز نیز در حوزه مسئولیت حرفهای او قرار دارد. وقتی دانشآموزی صراحتاً به مدیر میگوید که از اطلاع خانواده به دلیل احتمال به خطر افتادن جانش میترسد، این دیگر یک مسئله معمول خانوادگی یا انضباطی نیست؛ یک هشدار جدی درباره احتمال خشونت است. در چنین موقعیتی، مدیر باید پیش از هر اقدامی احتمال خطر را ارزیابی کند و از مسیرهای تخصصی و حمایتی کمک بگیرد. تماس با فردی که دانشآموز از او احساس خطر میکند، بدون توجه به این هشدار و پیامدهای احتمالی آن، نشاندهنده ضعف جدی در تشخیص موقعیت و تصمیمگیری حرفهای است.»
تماس با خانواده نباید تنها اقدام مدرسه باشد
این کارشناس آموزش با تأکید بر اینکه مدرسه نمیتواند با یک تماس تلفنی مسئولیت خود را پایانیافته تلقی کند، میگوید: «تماس با خانواده نباید اولین و آخرین اقدام مدیر مدرسه باشد. گاهی خانواده خود در مواجهه با یک مسئله اجتماعی و تربیتی نیازمند راهنمایی و حمایت تخصصی است. مدرسه نمیتواند دانشآموز را با تمام مشکلاتش به خانواده واگذار کند و با یک تماس تلفنی، مسئولیت خود را پایانیافته تلقی کند. در پرونده سوگند باید بررسی شود که آیا نحوه مواجهه مدرسه با موضوع، به تشدید بحران و دشوارتر شدن شرایط برای دانشآموز و خانواده او منجر شده است؟ آیا مدرسه بهجای مدیریت تربیتی یک مسئله، آن را به بحرانی بزرگتر تبدیل کرده است؟»
ملکزاده در ادامه به نقش مشاوران مدارس اشاره میکند و یادآور میشود: «اینجا جایگاه مشاوران مدارس نیز بهطور جدی مطرح میشود. آیا مدرسه سوگند مشاور داشته است؟ اگر داشته، در این موقعیت چه نقشی ایفا کرده است؟ چرا نتوانسته مدیر را به انتخاب یک مسیر حمایتی و تخصصی هدایت کند؟ مشاور مدرسه نباید صرفاً نیرویی برای تکمیل آمار و ساعات اداری باشد. او باید در شناسایی، پیشگیری و مدیریت آسیبهای اجتماعی نقش واقعی و مؤثر داشته باشد. البته آموزشهای تخصصی نیز نباید فقط به مشاوران محدود شود؛ مدیران، معاونان و معلمان هم باید برای مواجهه با موقعیتهای پرخطر و پیچیده تربیتی توانمند شوند.»
دورههای توانمندسازی مدیران و معلمان چقدر مؤثر بوده است؟
این کارشناس آموزش با طرح پرسشهایی درباره اثربخشی دورههای آموزشی آموزشوپرورش بیان میکند: «آموزشوپرورش سالهاست از دورههای توانمندسازی مدیران، معلمان و عوامل مدرسه سخن میگوید، اما پرسش این است که خروجی این دورهها در کف مدرسه چیست؟ هزینههایی که برای آموزش و توانمندسازی صرف میشود، چقدر در افزایش قدرت تشخیص، تصمیمگیری و مداخله عوامل مدرسه مؤثر بوده است؟ اگر مدیری در مواجهه با هشدار صریح یک دانشآموز درباره امنیت جانی خود نتواند تصمیم درستی بگیرد، باید درباره کیفیت و اثربخشی آموزشهای ارائهشده به مدیران نیز سؤال کرد.»
ضرورت بازنگری در شیوه انتخاب مدیران مدارس
ملکزاده در بخش دیگری از صحبتهای خود، انتخاب مدیران مدارس را نیز نیازمند بازنگری میداند و میگوید: «در کنار آموزش، انتخاب مدیران مدارس نیز نیازمند بازنگری جدی است. مدیریت مدرسه صرفاً یک مسئولیت اداری نیست که هر فردی با هر میزان تجربه و توانایی بتواند از عهده آن برآید. امروز با مدیرانی مواجهیم که سالها در جایگاه مدیریت حضور داشتهاند و بازگشت به کلاس درس برایشان دشوار شده و در مقابل، افرادی که با سه تا پنج سال سابقه و تجربه محدود وارد عرصه مدیریت میشوند. آنچه اهمیت دارد، انتخاب مدیرانی برخوردار از شایستگی تربیتی، قدرت تشخیص، بلوغ حرفهای و توانایی مدیریت موقعیتهای پیچیده انسانی است.»