هشدار درباره «کلنگی شدن» جامعه ایران از سوی یک جامعه شناس | جنگ اخیر، نظم اجتماعی ایران را هدف گرفته است
اقتصادنیوز: جامعه ایران در صورت توقف درگیریها چه وضعیتی را تجربه خواهد کرد؛ همبستگی، گسست یا سناریوهایی دیگر؟
اقتصادنیوز: جامعه ایران در صورت توقف درگیریها چه وضعیتی را تجربه خواهد کرد؛ همبستگی، گسست یا سناریوهایی دیگر؟
اقتصادنیوز:در شرایطی که اقتصاد کشور زیر سایه جنگ و تورمهای مهارنشده قرار دارد، «حمید حاجی اسماعیلی» فعال حقوق کارگری، معتقد است در شرایط طبیعی، برای افزایش دستمزد باید ملاحظات زیادی را مدنظر داشته باشیم اما در شرایط جنگی اولویت با معیشت مردم می شود.
اقتصادنیوز: بازار آنلاین درست در آستانه شب عید، بیجان شد؛ از ۱۸ دیماه که اختلالهای گسترده اینترنت آغاز شد تا حدود سه هفته بعد، ویترینهای مجازی خاموش ماند و فروشندگان میگویند نه فقط فروش، که زمان طلاییشان سوخت؛ زمانی که باید چرخ نقدینگی میچرخید، اما سرمایهها در انبارها خوابید و مشتریها خرید را به حد نیاز تقلیل دادند.
اقتصادنیوز:نوروز امسال در حالی از راه میرسد که ایران برای دومینبار در یک قرن اخیر، سال نو را در سایه جنگ و نااطمینانی آغاز میکند.
اقتصادنیوز:در روزهایی که صدای انفجارهای پراکنده و نااطمینانی آینده بر شهرها سایه انداخته، نوروز ۱۴۰۵ برای بسیاری از خانوادههای ایرانی به جای خریدهای شب عید و سفرهای نوروزی، بیشتر به سال تحویلی در حالت انتظار و صرفهجویی تبدیل شده است.
اقتصادنیوز:وقتی مردم در فقدان امنیت شهری، پلههای اضطراری یا حمام خانه یا... را امنترین پناهگاه میدانند، یعنی زمان بازتعریف جای امن در شهرهای ایران رسیده است.
اقتصادنیوز: این روزها بسیاری از کاسبان یک جمله در ذهن دارند: اسفند ۱۴۰۴ نه لحظهای و نه حتی ذرهای بوی عید نمیدهد. جای آن بوی اضطراب است، بوی جنگ و خون و تعلیقی ادامهدار...
اقتصادنیوز:نسل جوان و نوجوان ایران که تجربه مستقیمی از جنگ ندارد، حالا ناگهان خود را در فضایی میبیند که بوی نااطمینانی میدهد. نسلی که جنگ را بیشتر در کتابهای تاریخ یا روایتهای پدر و مادر شنیده بود، اکنون باید با نوعی زیست در سایه آن کنار بیاید.
اقتصادنیوز:اگر امشب یا همین امروز بحران جدی شود و فقط چند دقیقه برای ترک خانه وقت باشد، سؤال ساده اما تکاندهنده این است: مردم ایران واقعاً چه چیزی برای برداشتن آماده دارند؟
اقتصادنیوز:در میانه فضای جنگی و اضطرابهای انباشتهشده اجتماعی، امیرحسین جلالی ندوشن هشدار میدهد که تداوم «وضعیت ویژه» و بمباران خبری میتواند فرسودگی روانی جامعه را تشدید کند و تأکید میکند: « اقداماتی از سوی حاکمیت که نشان دهد به مردم نظر دارد و همه مردم را در یک بعد ملی با نیازها و نظراتشان لحاظ میکند، هیچ تضادی با وضعیت جنگی ندارد.»
در حالی که مدارس و دانشگاهها تا پایان سال آنلاین شدهاند، خانوادهها و دانشجویان از سوخت شدن هزینه غذا، سرویس و شهریههای میلیونی میگویند؛ آموزش نیمهکاره، پرداخت کامل.
اقتصادنیوز:در کمتر از یک سال، شهروندان ایرانی دو بار تجربهای را از سر گذراندهاند که برای بسیاری از نسلهای جدید تقریباً فراموش شده بود: زندگی در سایه جنگ. اما چه اقداماتی برای آمادگی شهروندان در وضعیت بحران انجام شده بود؟
اقتصادنیوز:کمتر از یک ماه پس از وقایع ۱۸ و ۱۹ دی، دانشگاهها دوباره ملتهب شدهاند و احمد بخارایی معتقد است خشم فروخورده جامعه اکنون به «کینه جمعی» تبدیل شده است.
اقتصادنیوز:در حالی که شکاف درآمد و هزینه هر روز عمیقتر میشود، پرسش اصلی این است که اصلاح ساختار اقتصادی از کجا باید آغاز شود تا معیشت کارگران و حقوقبگیران واقعاً ترمیم شود؟
اقتصادنیوز:کمتر از یک ماه پس از اعتراضات دیماه، اعتراضات دانشجویی ادامه یافته است؛ حرکتی که علیرضا شریفی یزدی معتقد است «موتور حرکت همچنان بر سر جای خودش باقی است.»
اقتصادنیوز:تقی آزاد ارمکی میگوید اعتراضات دانشگاهها در روزهای گذشته ادامه همان مطالبات پیشین است؛ اعتراضاتی که به باور او متوقف نخواهد شد و تنها راه مواجهه با آن، میدان دادن به جامعه مدنی و شنیدن صدای تغییر است.
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران کشور میگوید: «تورم خسارت مستقیم دولت به جیب مردم است و تا مهار نشود، هیچ ترمیم مزدی نمیتواند معیشت کارگر را نجات دهد.»
آهنیها نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار می گوید: هزینههای زیادی به تولید تحمیل میشود. کمبودها، هزینههای برق و گاز را برای شرکتها افزایش داده است. اگر حسابشده عمل نکنیم، در محاصره قرار میگیریم.
اقتصادنیوز: آلبرت بغزیان می گوید: تورمهای سالهای گذشته بهطور کامل جبران نشدهاند، اما باید توجه داشت که بحث جبران دستمزد میتواند خود به ایجاد تورم منجر شود.
اقتصادنیوز: چهل روز پس از اعتراضات، سیدجواد میری جامعهشناس میگوید راه عبور از بحران نه در انکار زخمها، بلکه در بازگشت به همان جراحتها و التیام آنهاست.
اقتصادنیوز: یک جامعه شناس می گوید: مشکل اساسی این است که در کشور ما تقریباً هر مطالبهای سریع برچسب سیاسی میخورد. وقتی مطالبه صنفی یا معیشتی فوراً امنیتی تلقی شود، امکان گفتوگو و اصلاح کاهش مییابد و شکاف اجتماعی عمیقتر میشود.
در روزگاری که مسکن و خوراک پیش از هر چیز سهم خود را برمیدارند، حتی دو حداقل حقوق هم تضمینکننده آرامش نیست. این گزارش، روایت عددها نیست؛ روایت زندگی یک خانواده معمولی است که هر ماه میان حساب و کتاب، فقط تلاش میکند دوام بیاورد.
در حالی که پیشنهاد افزایش دوباره حقوق در سال مطرح شده، مهدی فیضی میگوید مسئله اصلی نه تعداد دفعات افزایش دستمزد، بلکه بازگشت دولت به وظیفه اصلی خود یعنی مهار تورم و حفظ ارزش پول است؛ زیرا بدون کنترل تورم، هر میزان افزایش حقوق تنها مُسکنی موقت خواهد بود.
اقتصادنیوز: جامعهای که بیش از حد دوام آورده، حالا نه فریاد میزند و نه امید میسازد؛ فقط آینده را دیگر حس نمیکند.
در میانه انباشت بحرانهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و زیر سایهی مداوم ناامنی و ترس از آینده، مقصود فراستخواه با نگاهی هشدارآمیز و در عین حال امیدبخش میگوید: «ایران با حروف کوچک نوشته میشود.»
اقتصادنیوز: چتباتها در ایران فقط ابزار نیستند؛این روزها برای ایرانیها به شنوندهای بیقضاوت تبدیل شدهاند برای حرفهایی که جایی برای گفتن ندارند.
اقتصادنیوز:ایران در میانه بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و نااطمینانی امنیتی قرار دارد. طهمورث شیری، جامعهشناس، از تأثیرات عمیق این وضعیت بر زندگی مردم میگوید و هشدار میدهد که چشمانداز مبهم آینده، همراه با اعتراضات خشمگین و ترس از جنگ، میتواند به بحرانی بزرگتر تبدیل شو و در صورت بیتوجهی به این مسائل، جامعه به سمت رادیکالیسم و خشونت بیشتر حرکت خواهد کرد.
اقتصادنیوز: جلال رشیدیکوچی، نماینده پیشین مجلس، با انتقاد تند از طرح واگذاری نظارت فضای مجازی به صداوسیما، آن را اقدامی غیرعقلانی دانست و هشدار داد که این تصمیم بنزین ریختن روی آتش است.
اقتصادنیوز: پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴، جامعه ایران با حذف افق آینده، پایان تابآوری و رسوب خشونت در زندگی روزمره روبهروست؛ وضعیتی که بهگفته عباس نعیمی جورشری، جامعه شناس، نه پایان سیاست بلکه آغاز سیاستِ زخمی است.
اقتصادنیوز: کالابرگ قرار بود اثر حذف ارز ترجیحی را جبران کند، اما بازار زودتر از سیاست حرکت کرد و قیمتها جلو افتادند.