یک رهبر تنها؛ چرا پدرو سانچز تنها رهبر اروپایی است که مقابل ترامپ میایستد؟ | جدال اسپانیا با واشنگتن ادامه دارد
به گزارش اقتصادنیوز، صبح چهارشنبه پدرو سانچز نخستوزیر اسپانیا یک سخنرانی تلویزیونی ۱۰ دقیقهای با عنوان نسبتاً بیرمق - یک بیانیه نهادی توسط نخستوزیر برای ارزیابی رویدادهای بینالمللی اخیر - ایراد گرد. اما کلمات این سخنرانی به هیچوجه خنثی نبودند. این سخنرانی که چند ساعت پس از آنکه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا تهدید کرده بود تجارت با اسپانیا را به دلیل امتناع دولت این کشور از اجازه استفاده از دو پایگاه مشترک در آندالوسیا برای حمله به ایران قطع میکند ایراد شد، در واقع دیدگاههای سانچز را مطرح میکرد.
اقتصادنیوز: وزیر خارجه عمان فاش کرد که درست یک روز پیش از آغاز جنگ، یک پیشرفت دیپلماتیک مهم حاصل شده بود. او مدعی شد که ایران پذیرفته بود تا از انباشت اورانیوم غنیشده خودداری کند و اجازه نظارت کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بدهد. با این حال، بمباران تهران آغاز شد.
گاردین در گزارشی نوشت: با این کار، پدرو سانچز به یکی از معدود رهبران اروپایی تبدیل شد که بهصورت آشکار و قاطع خواستههای رئیسجمهور آمریکا را رد کرده است؛ رئیس جمهوری که سبک مذاکره مشخص او ترکیبی نامنظم از قلدری، تحقیر و خودستایی است.
رهبری که علیه ترامپ قد علم کرده است
مضمون استدلال نخستوزیر اسپانیا این بود که جنگ دیگری در خاورمیانه جان افراد زیادی را میگیرد، ثبات جهان را بیشتر به خطر میاندازد و پیامدهای اقتصادی فاجعهباری دارد؛ اما بسیاری از پاراگرافهای آن کاملاً شخصی بودند.
سانچز گفت وظیفه اصلی یک دولت حفاظت و بهبود زندگی شهروندانش است، نه سوءاستفاده یا کسب سود از درگیریهای جهانی.
او گفت: کاملا غیرقابل قبول است که رهبرانی که قادر به انجام این وظیفه نیستند، از پرده دود جنگ برای پنهان کردن ناکامی خود استفاده کنند و در این فرآیند جیب عدهای محدود را پر کنند، همانهایی که همیشه هستند؛ تنها کسانی که وقتی جهان به جای ساخت بیمارستان، موشک میسازد، سود میبرند.
سپس جملاتی بیان شد: نادانسته است که فکر کنیم دموکراسیها یا احترام میان ملتها میتواند از خرابهها پدید آید. یا اینکه اطاعت کورکورانه و بردهوار را شکلی از رهبری بدانیم … ما در چیزی که برای جهان بد است و برخلاف ارزشها و منافع ماست، صرفا از ترس تلافی کسی شریک نخواهیم شد.
لازم نبود توضیح داده شود که منظور از «کسی» کیست.
حتی اگر سانچز در سخنرانی خود به مخاطبانی همفکر سخن میگفت، طبق یک نظرسنجی اخیر، تنها ۱۵.۷ درصد اسپانیاییها نظر مثبتی درباره رئیسجمهور آمریکا دارند.
در حالی که سخنرانی چهارشنبه باعث هیجان پایههای جناح چپ سانچز شد، واکنش مخالفان سیاسیاش قابل پیشبینی بود. آلبرتو نویز، رهبر حزب محافظهکار مردم، نخستوزیر را متهم کرد که سیاست حزبی بازی میکند و روابط اسپانیا با آمریکا را به خطر میاندازد. سانتیاگو آبااسکال، رهبر حزب راستگرای وکس طرفدار ترامپ، پیشنهاد کرد که این تصمیم توسط ایران و نخستوزیری که مصمم به ماندن در قدرت است گرفته شده، با وجود مجموعهای از رسواییهای فساد در حلقه داخلی، حزب سوسیالیست و دولت او.
اما زبان سانچز، اگرچه صریح بود، چندان از شخصیت او دور نبود. او یکی از شدیدترین منتقدان اروپایی رفتار اسرائیل در غزه بوده است؛ او اسرائیل را متهم کرده که یک ملت بیدفاع را با بمباران بیمارستانها نابود میکند و پسران و دختران بیگناه را با گرسنگی میکشد و علیه براندازی مسلحانه نیکولاس مادورو در ونزوئلا توسط آمریکا هم صحبت کرده است.
او همچنین برخلاف روند جهانی، از مهاجرت دفاع کرده و فواید آن را تبلیغ کرده، در زمانی که بیشتر سیاستمداران در قاره اروپا از زبان رادیکال و سیم خاردار استفاده میکنند.
صدای او هر روز بلندتر میشود، اما حداقل در حال حاضر تنهاست. در حالی که مت فریدریکسن، نخستوزیر دانمارک، با جمع کردن رهبران اروپایی علیه تلاش ترامپ برای ادعای گرینلند، تحسین کسب کرده و پروفایل خود را ارتقا داده، سانچز هنوز حمایت کامل از پایتختهای بزرگ اروپا نیافته است.
به دلایلی که گاهی داخلی، گاهی جهانی، گاهی ایدئولوژیک و گاهی عملی هستند، همتایان او در برلین، پاریس و رم نتوانسته یا نخواستهاند علیه ترامپ سخن بگویند.
سانچز و دیگر اروپاییها
امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه چهارشنبه با سانچز تماس گرفت تا همبستگی اروپایی فرانسه را در مواجهه با تهدیدات تجاری آمریکا ابراز کند.
مکرون، که تنها یک سال از دوره ریاستجمهوری او باقی مانده و تقریبا تمام تمرکز خود را روی سیاست خارجی گذاشته، اکنون با چالشی روبهروست تا تلاش کند یک درگیری بینالمللی دیگر را که به نظر فراتر از کنترل فرانسه است، کاهش دهد.
پاریس، که در زمان جنگ ۲۰۰۳ عراق تحت ریاستجمهوری مخالف ژاک شیراک با سرسختی مخالفت کرده بود، اکنون روی طناب باریکی از عملگرایی راه میرود.
مکرون روشن گفته است که حملات آمریکا و اسرائیل به ایران قوانین بینالمللی را رعایت نکرده است. یکی از اولویتهای اصلی فرانسه «کار برای یافتن راهی برای خروج از این بحران» بود.
با این حال، با توجه به مواضع فردریش مرتس، صدر اعظم آلمان، اروپا شاهد اختلاف بیانیهای نسبت به سانچز بوده است. یکشنبه، پیش از سفر به واشنگتن، مرتس با لحنی بسیار مصالحهآمیز در بیانیهای برای دوربینها گفت: دستهبندی وقایع [در ایران] بر اساس حقوق بینالملل تأثیر نسبتا کمی خواهد داشت. بنابراین، اکنون زمان موعظه به شرکا و متحدان نیست. با وجود تردیدهای ما، اهداف بسیاری از آنها را بدون اینکه بتوانیم واقعاً به آنها برسیم، شریک هستیم.
صدر اعظم نامحبوب، که در تلاش است از چالش حزب راستگرای آلترناتیو برای آلمان پیش از پنج انتخابات ایالتی در سال جاری جلوگیری کند و اقتصاد برتر اروپا را احیا کند، نمیتواند با ترامپ روبهرو شود.
بنابراین، وقتی سهشنبه، اندکی پس از آنکه رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد قصد دارد تجارت با اسپانیا را متوقف کند، یک خبرنگار از او فرصت دفاع از اسپانیا را خواست، مرتس به جای آن حمایت خود را از حمله مجدد ترامپ علیه مادرید به دلیل امتناع از پذیرش پیشنهاد ناتو برای افزایش هزینههای دفاعی به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی اعلام کرد.
مرتس بعدا به خبرنگاران آلمانی گفت که نمیخواسته در فضای عمومی با ترامپ مخالفت کند، اما در مذاکرات خصوصی از اسپانیا و بریتانیا دفاع کرده است.
اما تا آن زمان، آسیب دیپلماتیک وارد شده بود و به ترامپ پیروزی در تلاشهای مستمرش برای ایجاد شکاف بین متحدان اروپایی را داد.
تحلیلگران داخلی گفتند که اگرچه مرتس در ژوئن گذشته بابت مخالفت با برخی اظهارات عجیب ترامپ درباره اوکراین و جنگ جهانی دوم تحسین شد، اما سکوت او این بار «شرمآور» بود.
از سوی اگر سانچز به دنبال حمایت در موضعش درباره جنگ ایران بوده، رم گزینه مناسبی نبوده است. موضع ایتالیا عمداً مبهم به نظر میرسد. جورجیا ملونی، نخستوزیر، تلاش کرده یک پا در اردوگاه ترامپ نگه دارد و پای دیگر را در اروپا.
این تعادل ویژگی مشخص سیاست خارجی ملونی شده است. همانطور که در جنگ تعرفهای ترامپ و جنگ غزه، ملونی مراقب بوده علنا از واشنگتن جدا نشود، اما به همان اندازه از تعهد کامل ایتالیا به یک خط مستقل خودداری کرده است.
او چهارشنبه به رادیو ایتالیا RTL 102.5 گفت: ما در جنگ نیستیم و قصد ورود به آن را نداریم. وضعیت نگرانکننده است. من نگران بحران فزاینده قوانین بینالمللی هستم. جهان بیش از پیش تحت سلطه آشوب است.
در همین حال، جدال تنهای اسپانیا با واشنگتن ادامه دارد، بهویژه پس از آنکه سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، کارولین لیویت، چهارشنبه ادعا کرد مادرید نظر خود را تغییر داده و اکنون خوشحال است با این حمله همکاری کند.
این ادعا به سرعت و بهصورت صریح توسط وزیر خارجه اسپانیا، خوزه مانوئل آلبارس رد شد. او گفت: موضع ما درباره نه به جنگ روشن و بیتردید باقی میماند. او ممکن است سخنگوی کاخ سفید باشد، اما من وزیر خارجه اسپانیا هستم و به او میگویم موضع ما اصلاً تغییر نکرده است.
