ترامپ «دو پادشاه» دید اما چارلز سوم ... | رابطه متحدین قدیمی رو به افول است؟ | اشاره تاریخی پادشاه بریتانیا به «ماده 5 ناتو»

به گزارش اقتصادنیوز، سفر رسمی سفر چارلز سوم پادشاه بریتانیا به آمریکا و سخنرانی او در نشست مشترک کنگره، به یکی از معنادارترین لحظات دیپلماتیک در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تبدیل شد؛ لحظه‌ای که در آن و در دل تشریفات باشکوه سلطنتی، پیام‌هایی جدی و گاه انتقادی ردوبدل شد.

لحن منتقدانه و بی سابقه پادشاه بریتانیا

الکس گانگیتانو در پولیتیکو نوشت: پادشاه چارلز در سخنرانی خود، برخلاف لحن معمول و محتاطانه رهبران متحد، به شکلی بی‌سابقه مواضعی را مطرح کرد که بسیاری آن را پاسخی غیرمستقیم به رویکردهای ترامپ می دانند.

پادشاه بریتانیا با یادآوری حملات حمله یازدهم سپتامبر و فعال شدن ماده 5 ناتو، که اعضای این پیمان را به دفاع جمعی متعهد می‌کند، تأکید کرد که متحدان آمریکا همواره در سخت‌ترین لحظات در کنار این کشور ایستاده‌اند. این اشاره در واقع پاسخی به انتقادهای مکرر ترامپ بود که بارها متحدان ناتو را به کم‌کاری متهم کرده است.

یادآوری لزوم تعهد به ماده 5 ناتو

پادشاه بریتانیا همچنین با لحنی قاطع خواستار اراده‌ای تزلزل‌ناپذیر برای دفاع از اوکراین شد و همزمان به سند تاریخی منشور کبیر اشاره کرد؛ منشوری که قرن‌ها پیش برای تثبیت این اصل که حتی پادشاه نیز فراتر از قانون نیست، نوشته شد.

 این بخش از سخنان او، در فضایی که بحث‌هایی درباره تمرکز قدرت در آمریکا مطرح است، معنایی فراتر از یک اشاره تاریخی داشت.

رابطه بریتانیا و آمریکا کمرنگ شده است؟

در عین حال، این سخنرانی تلاشی آشکار برای یادآوری رابطه ویژه میان آمریکا و بریتانیا بود؛ رابطه‌ای که دهه‌ها ستون اصلی همکاری‌های فراآتلانتیکی محسوب می‌شود. اما همین تأکید، به‌طور ضمنی انتقادی را در خود داشت؛ انتقاد به دیدگاهی که این اتحاد را متعلق به گذشته می‌داند. چارلز در کنار این پیام‌ها، حمله مسلحانه اخیر به مراسم شام ترامپ و روزنامه‌نگاران آمریکایی را محکوم کرد و گفت که چنین خشونت‌هایی هرگز به نتیجه نخواهد رسید.

روایت به سبک ترامپ: دو پادشاه!

در سوی دیگر، دونالد ترامپ نیز تلاش کرد تا این دیدار را در چارچوبی متفاوت روایت کند. او با اشاره به روابط تاریخی دو کشور و نقش بریتانیا در شکل‌گیری آمریکا، این اتحاد را ستودنی خواند و حتی با انتشار تصویری مشترک با چارلز در شبکه‌های اجتماعی با عنوان دو پادشاه، به شکلی کنایه آمیز به منتقدانی پاسخ داد که او را به تمایلات اقتدارگرایانه متهم می‌کنند.

جانبداری از استارمر

با این حال، در پشت پرده این فضای دوستانه و مراسم پرزرق‌وبرق که شامل گارد افتخار، پرواز جنگنده‌ها و ضیافت رسمی شام بود، اختلافات واقعی میان دو طرف کاملا قابل ‌مشاهده بود.

چارلز در سخنرانی خود به‌طور غیرمستقیم به اظهارات قبلی ترامپ درباره نقش متحدان در جنگ افغانستان اشاره کرد. این اظهارات با واکنش تند کی‌یر استارمر و دیگر متحدان مواجه شده بود. پادشاه بریتانیا با نقل قولی از استارمر، تأکید کرد که این همکاری حیاتی است و نباید دستاوردهای دهه‌های گذشته نادیده گرفته شود.

شکاف دو متحد قدیمی در چشم انداز به آینده

پادشاه بریتانیا همچنین به موضوع تغییرات اقلیمی پرداخت و هشدار داد که فروپاشی نظام‌های طبیعی، تهدیدی جدی برای آینده جهان است؛ موضوعی که خود نشانه‌ای دیگر از تفاوت اولویت‌ها و نگاه‌ها میان دو سوی اقیانوس اطلس است.

اتحاد محتاطانه

این دیدار نشان داد که اگرچه آمریکا و بریتانیا همچنان نزدیک‌ترین متحدان یکدیگر به‌شمار می‌روند، اما در پشت پرده نزدیکی، اختلافاتی عمیق در نحوه نگاه به جهان، اتحادها و نقش قدرت در نظام بین‌الملل وجود دارد؛ اختلافاتی که حتی در دل رسمی‌ترین و نمادین‌ترین دیدارها هم خود را نشان می‌دهند.