راز سکوتِ پوتین در مقابل حملات آمریکا به متحدان روسیه | عصبانیت ترامپ از اروپا یک «فرصت طلایی» برای مسکو است

به گزارش اقتصادنیوز، درحالی که تنش میان آمریکا و متحدان اروپایی‌ بر سر جزیره گرینلند به سطحی بی سابقه رسیده است، کرملین در تلاش است تا از این شکاف به عنوان فرصتی طلایی استفاده کند.

درواقع، لحظه‌ای که دونالد ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا از دانمارک خواست تا گرینلند را به آمریکا واگذار کند، نقطه عطف تلاش‌هایی بود که روسیه سال‌ها برای آن صرف کرده و موفق نشده بود؛ گسست در جامعه آتلانتیک و تضعیف ناتو.

تردید اروپا به تعهدات امنیتی

توماس گراهام در مقاله ای در شورای روابط خارجی آمریکا، نوشت:  توافق ترامپ با مارک روت، دبیر کل ناتو درباره چارچوب حل این اختلاف، ممکن است باعث فروکش کردن موقتی بحران شود، اما تردید اروپایی‌ها درباره اعتبار تعهد آمریکا به دفاع از قاره اروپا، ادامه خواهد داشت.

خبر مرتبط

گرینلند؛ آزمون حیاتی حفظ موجودیت اروپا در مقابل ترامپ | اگر مرزها با زور تغییر کند، امنیت هیچ کشوری تضمین نیست

اقتصادنیوز: در جهانی که قواعد و قانون ها کارآیی خود را برای حفاظت از مرزها از دست می دهند، کشورها خود ناچار به دفاع از خود دفاع هستند. این درسی بود که اروپا به‌تدریج آن را آموخت.

واکنش محتاطانه کرملین

واکنش ملایم ولادیمیر پوتین به بحران گرینلند نشان داد که کرملین در مواجهه با سیاست خارجی غیرقابل پیش‌بینی و گاهی پرقدرت ترامپ، محتاطانه عمل می‌کند.

دونالد ترامپ هنوز موفق به میانجی‌گری توافقی سریع به نفع روسیه برای پایان جنگ اوکراین، نشده است. از سویی اقدامات او در برخی مناطق، از جمله خاورمیانه و ونزوئلا، به طور مستقیم بر نفوذ روسیه تأثیر گذاشته است. با این حال، کرملین امیدوار است که ترامپ بتواند روندی را ایجاد کند که به موجب آن روابط روسیه با آمریکا بهبود یافته و موقعیت استراتژیک روسیه را تقویت کند.

ترامپ مجموعه‌ای از فرصت‌ها و محدودیت‌هاست

پوتین با چالشی آشنا برای رهبران جهان روبروست؛ مدیریت رئیس‌جمهور ناپایدار آمریکا.

کرملین به این نتیجه رسیده که ترامپ در مقایسه با دیگر گزینه‌های احتمالی، مخصوصا در موضوع حیاتی اوکراین، بهترین انتخاب است.

اگرچه بسیاری از ناظران غربی از آنچه که رفتار سازش‌جویانه ترامپ با پوتین می‌خوانند انتقاد می‌کنند، از دیدگاه کرملین، ترامپ مجموعه‌ای از فرصت‌ها و محدودیت‌هاست. آن‌ها انتظار داشتند ترامپ و پوتین به سرعت بر سر حل و فصل جنگ اوکراین به توافق برسند، اما اروپایی‌ها نیز وارد مذاکرات شدند و روند کار طولانی شد.

درگیری واشنگتن با متحدان پوتین

در طول دوره دوم ریاست‌جمهوری، دونالد ترامپ حملاتی را علیه ایران که از متحدان روسیه است انجام داده و موقعیت مسکو در خاورمیانه را تضعیف کرده است. او همچنین درگیری بین ارمنستان و آذربایجان را مدیریت کرد و جایگاه روسیه را کاهش داد. همچنین چندی پیش نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا و شریک روسیه، را تحت فشار قرار داد. او حتی دستور توقیف نفتکشی روسی را صادر کرد و از زبان تهدید در برابر کوبا استفاده کرد.

با این‌حال همانطور که انتظار می‌رفت، واکنش وزارت خارجه روسیه انتقادی اما ملایم بود؛ پوتین از روی عمد سکوت کرده و در اظهارات عمومی، بیشتر تلاش می‌کند تا ترامپ را راضی نگه دارد.

ترامپ زلنسکی را مقصر می‌داند

تاکنون اتخاذ چنین رویکردی برای کرملین مؤثر بوده است. به استثنای چند تصمیم محدود، ترامپ تمایلی به فشار بر پوتین برای توافق آتش‌بس یا عقب‌نشینی از خواسته‌های حداکثری‌ خود نداشته است. خشم مقطعی ترامپ نسبت به حملات هوایی روسیه به زیرساخت‌ها و شهرهای اوکراین نیز هیچ پیامد جدی برای پوتین نداشته است. در حقیقت، ترامپ همچنان معتقد است که این ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین است که مانع اصلی صلح است، نه شخص پوتین.

اهمیت گرینلند برای آمریکا مانند کریمه برای روسیه است

با بالا گرفتن بحران گرینلند میان آمریکا و متحدان ناتو، بسیاری از تحلیلگران روسی موفق به کنترل ابراز خشنودی و خوشحالی خود نشدند. وزیر خارجه روسیه، سرگئی لاوروف، اشاره کرد که کریمه برای روسیه همان اهمیت استراتژیکی را دارد که گرینلند برای آمریکا دارد . در این میان، واکنش پوتین کمی محتاطانه‌‌تر بود. او در نخستین اظهارات عمومی خود گفت که این اختلاف ربطی به روسیه ندارد و بهتر است آمریکا و دانمارک خودشان آن را حل کنند.

با این حال، او با طعنه پیشنهاد کرد که قیمت منصفانه‌ برای خرید گرینلند، باید ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون دلار باشد؛ رقمی نزدیک به مبلغی که آمریکا در سال ۱۸۶۷ برای خرید آلاسکا از امپراتوری روسیه پرداخت کرده است.

استقرار نظامی روسیه در قطب شمال؛ تهدید یا بازدارندگی ؟

در طول یک دهه گذشته، روسیه به بازسازی و تقویت پایگاه‌های نظامی در قطب شمال که پس از پایان جنگ سرد رها کرده بود، پرداخته است. این اقدامات تهدید مستقیمی برای آمریکا ایجاد نمی‌کند. برعکس، این اقدام باعث افزایش اطمینان مسکو از توانایی نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای آمریکا در شمال دور و افزایش قابلیت بازدارندگی هسته‌ای روسیه می‌شود که به ثبات استراتژیک دو کشور کمک می‌کند.

روسیه همچنین به دلیل تغییرات اقلیمی و ذوب شدن سریع یخ‌ها، مجبور شده است تا حفاظت بیشتری از مرز شمالی خود کند تا مسیر دریایی شمالی و منابع غنی قطب شمال را ایمن کند. این اقدامات خطری برای آمریکا ندارد، اما می‌تواند در آینده برای شرکت‌های آمریکایی مفید باشد.

چین اصلی‌ترین نگرانی واشنگتن است

با این حال، نگرانی اصلی آمریکا اقدامات روسیه و شخص پوتین نیست؛ بلکه معطوف به فعالیت‌های چین در قطب شمال است. غواصی‌های اخیر زیردریایی‌های چینی زیر یخ‌های قطبی و توسعه سریع زرادخانه هسته‌ای، باعث ایجاد پرسش‌هایی درباره اهداف واقعی چین شده است، چرا که برخلاف روسیه، چین یک قدرت قطبی نیست.

فرصت برای مسکو، چالش برای اروپا

در شرایط کنونی، پوتین علاقه‌ای برای به چالش کشیدن آمریکا توسط روسیه در اطراف گرینلند ندارد. او بیشتر امیدوار است تا این اختلاف‌ها، توجه‌ را از اوکراین منحرف کرده و موجب تضعیف وحدت غرب، در حمایت امنیتی و بازسازی پس از جنگ اوکراین شود.

به‌علاوه، عصبانیت ترامپ از اروپا می‌تواند به نفع مسکو تمام شده و روابط آمریکا و روسیه را نزدیک‌تر سازد.