سرخوردگی بازار با دامنه‌نوسان

بازار سرمایه به تناسب هر بازاری برپایه عرضه وتقاضا اداره می شود. مکانیزم هایی که در این بازار وجود دارند باید به ترتیبی باشد که خریداران وفروشندگان سهام را بهتر و عادلانه تر و روانتر به هم برساند. در بازار سرمایه کشور ما از سالهای ابتدای دهه 80 حجم مبنا و دامنه نوسان ایجاد شد. این مکانیزمها به نوعی ابزارهای کنترلی هستند که دستگاه نظارت برمعاملات برای جلوگیری از دستکاری قیمت و ایجاد جوهای روانی در بازار در نظر گرفته است. در دوره های مختلف فرمول این دو مولفه بسته به شرایط زمانی اون دوران دچار تغییر شده است ولیکن هیچگاه برداشته نشد.

در کشورهای دیگر که دارای بورسهای معتبر می باشند معاملات بیشتر از طریق حراج صورت می گیرد. یعنی اگر در انجام معاملات عادی یک سهم در طول بازار اخبار مهمی از آن سهم منتشر شود ، ناظر نماد را متوقف کرده وحراج قیمتی برگذار شده و بعد از کشف قیمت جدید دوباره معاملات سهم به روال قبلی خود برمی گردد.
با بزرگ شدن بازار سرمایه ایران، هم از لحاظ افزایش شرکتهای فهرست شده و هم از لحاظ افزایش سطح دسترسی مردم به بازار انتظار می رود که با شیب ملایمی دامنه نوسان وحجم مبنا دچار تغییراتی از جنس کمرنگ شدن در بازار سرمایه را داشته باشند.

البته دستگاه نظارت هم در این زمینه دارای محدودیتهایی است. نبود قوانین ومقررات محکم در زمینه مقابله با افرادیکه در بازار سرمایه قیمت سازی می کنند وآشنا نبودن دستگاه قضا در این مورد و نبودن سیستم های نظارتی مکانیزه برای پایش معاملات در مدت زمان بازار را شاید بتوان از مهمترین محدودیتهای سازمان وبورس او اوراق بهادار نام برد.

حال آنکه با وجود دامنه نوسان وحجم مبنا به مرور تحلیل گران بازار دچار سرخوردگی میشوند وبه عبارتی با بودن این دو مولفه وایجاد پدیده صف نشینی عملا فعالیتهایی مانند مشاوره در بازار کم رنگ می گردد زیرا هر زمان که شرایط یک شرکت یا جو عمومی بازار عوض شود تحلیلگرانی که قبلا آن سهام را خریداری کرده اند در تله دامنه نوسان وحجم مبنا گیر می کنند وفرصتی فراهم می شود برای صف نشینان که بتوانند نهایتا با چند درصد بالاتر معامله خود را انجام دهند. از طرفی نقدشوندگی سهام هم در بازار سرمایه (که یکی از مهمترین ویژگیهای این بازار است) هم دچار خدشه خواهد شد.

این درحالی است که سازمان بورس واوراق بهادار اخیرا تغییراتی در افزایش دامنه نوسان (شرکتهای بورسی از 4در صد به 5 درصد افزایش پیدا کرده اند) ایجاد کرده است. در حجم مبنا هم تغییراتی در فرمول محاسبه حجم مبنا در ماههای گذشته ایجاد شد. برایند این دو اتفاق در بازار سرمایه اتفاق مبارکی است که می تواند به روانی انجام معاملات در بازار و کشف قیمتها کمک زیادی کند. امیدواریم این تغییرات همگام با باز شدن فضای سیاست خارجی کشور که احتمالا با حضور سرمایه گذاران خارجی توام خواهد بود ادامه داشته باشد.