کدخبر: ۱۶۵۴۹۱ لینک کوتاه

تلاطمات غیرضروری در انتخابات

ویژگی‌های مثبت انتخابات به عنوان سازوکاری برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت اجرایی و سیاسی، عمدتا در نظام حزبی متجلی می‌شود. نظام حزبی به صورت اتوماتیک، قواعد و خطوط قرمزی را به اضلاع رقابت سیاسی تحمیل می‌کند که از یک سو، این رقابت‌ها را از تلاطمات غیرضروری مصون نگه می‌دارد و از سوی دیگر، مسیر فرار از مسوولیت در خصوص کارنامه‌های گذشته را تقریبا مسدود می‌کند.

احزاب شناسنامه‌دار معمولا نگاهی بلندمدت به فعالیت‌های سیاسی دارند و به همین دلیل سپر محکمی در برابر نگاه کوتاه‌مدت و موج‌سواری کاندیداهایى هستند که متصل به جریانات سیاسی پایدار نیستند. بدون وجود احزاب ریشه‌دار، چنین آسیب‌هایی گریزناپذیر خواهد بود مگر اینکه برخی قواعد عرفی، اخلاقی و بعضا رسمی بر فضاى رقابتهاى انتخاباتى حاکم باشد.

نبود این قواعد، علاوه بر اینکه باعث تحمیل تلاطمات غیرضروری بر اقتصاد کشور می‌شود میدان رقابت را نیز به معدودى چهره‌های تکراری محدود کرده و مانع گردش نخبگان سیاسی می‌شود‌. 

برخی از این قواعد که حاصل تجربیات دموکراسی‌ های پیشرفته است عبارتند از:

۱- منع کاندیداتوری رؤساى جمهور سابق جز براى یک دوره متوالى.

۲- عدم کاندیداتوری چهره‌های ناکام انتخابات‌های گذشته. (معمولا چهره‌های قبلی باعث انتقال تخاصمات و تلاطمات گذشته به زمان حال می‌شوند ضمن اینکه شانس پیروزی چهره‌های جدید بسیار بالاتر است؛ به عنوان مثال همه رؤسای جمهور ایران در همان اولین کاندیداتوری خود موفق به جلب آرای مردم شده‌اند).

۳- رعایت خطوط قرمز منافع ملی در طرح شعارها و ارایه برنامه‌ها. حتی اگر برخی شعارها همانند "یارانه چندبرابری برای عموم مردم" را بتوان نادیده گرفت طرح برخی مسائل همانند ورشکستگی نظام بانکی از جایگاه‌های رسمی می‌تواند بسیار خطرناک باشد. چرا که همه بانک‌ها حتی بهترین بانک‌های جهان هم در "یک لحظه از زمان" می‌توانند ورشکست به شمار آیند‌ اگر با درخواست همزمان سپرده‌گذاران خود مواجه شوند و عدم ملاحظه این نوع نکات می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد.

کانال تلگرام علی میرزاخانی سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد