بازارها در برزخ جنگ | ثبات شکننده بازار ارز در مقابل رکود سنگین طلا و سکه | قیمت دلار در کانال 155 هزار تومان

به گزارش اقتصادنیوز، پنج هفته از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد؛ شرایطی که نه‌تنها فضای سیاسی و امنیتی کشور را تحت تأثیر قرار داده، بلکه بازارهای مالی را نیز در وضعیت بلاتکلیفی و احتیاط فرو برده است.

در این میان، بازار ارز، طلا و سکه هر یک واکنش متفاوتی به این تحولات نشان داده‌اند؛ از ثبات نسبی دلار گرفته تا رکود کم‌سابقه در معاملات طلا.

بازگشت تدریجی بازار ارز پس از شوک اولیه

در نخستین روزهای آغاز جنگ، بازارهای مالی با شوک شدیدی مواجه شدند. تعطیلی بورس و بازار فیزیکی طلا برای مدتی کوتاه، نشانه‌ای از عمق نگرانی‌ها در آن مقطع بود. با این حال، بازار ارز نسبت به سایر بازارها زودتر به جریان بازگشت.

اسکناس آمریکایی در شرایطی معاملات خود را از سر گرفت که بانک مرکزی با اتخاذ سیاست‌های کنترلی و محدودسازی دادوستدها، تلاش کرد از بروز نوسانات شدید جلوگیری کند. همین موضوع باعث شد قیمت دلار برخلاف انتظارات اولیه، جهش‌های هیجانی را تجربه نکند.

با این حال، در روزهای پایانی تعطیلات نوروز، همزمان با افزایش تدریجی حجم معاملات، قیمت دلار تا میانه کانال ۱۵۸ هزار تومان پیش رفت و در نهایت در روز سه‌شنبه ۱۱ فروردین، در سطح ۱۵۶ هزار تومان تثبیت شد.

افزایش تقاضا همزمان با بازگشت فعالیت‌های اقتصادی

با پایان تعطیلات نوروزی و آغاز به کار رسمی بسیاری از کسب‌وکارها، تقاضا برای ارز نیز به‌طور طبیعی افزایش یافت. فعالان اقتصادی که در روزهای ابتدایی سال در حالت انتظار قرار داشتند، به‌تدریج برای تأمین نیازهای خود وارد بازار شدند.

از سوی دیگر، تشدید درگیری‌های نظامی و حملات به زیرساخت‌ها، موجب افزایش سطح نااطمینانی در اقتصاد شد. این عامل نیز به‌عنوان یک محرک روانی، بخشی از معامله‌گران را به سمت خرید دلار سوق داد.

با این حال، نکته قابل توجه این است که سطح تقاضا همچنان به اندازه دوره‌های هیجانی سال گذشته نیست. بازار در حال حاضر بیشتر در فاز «ارزیابی» قرار دارد و بازیگران اصلی ترجیح می‌دهند با احتیاط عمل کنند.

بازار ارز در وضعیت «رنج»؛ تعادل شکننده عرضه و تقاضا

بررسی معاملات روزهای اخیر نشان می‌دهد بازار ارز در وضعیتی موسوم به «رنج» قرار گرفته است؛ به این معنا که قیمت‌ها در یک بازه محدود نوسان دارند و خبری از روندهای صعودی یا نزولی قدرتمند نیست.

در نخستین روز هفته، دلار در کانال ۱۵۶ هزار تومان آغاز به کار کرد و با کاهش جزئی تا سطح ۱۵۵ هزار و ۲۰۰ تومان عقب نشست. این نوسان محدود، نشان‌دهنده نوعی تعادل نسبی میان عرضه و تقاضاست.

همچنین در بازار رسمی قیمت دلار حواله‌ای امروز با کاهش به، 137 هزار و 525 تومان رسید. یورو حواله‌ای نیز با افزایش، 158 هزار و 455 تومان نرخ‌گذاری شد. درهم حواله هم با کاهش، 37 هزار و 447 تومان رسید.

برخی کارشناسان معتقدند افزایش عرضه ارز، احتمالاً از سوی بازارساز، در کنار کاهش تمایل به خریدهای هیجانی، موجب شده قیمت‌ها در سطحی نسبتاً ثابت باقی بمانند. البته قطعی اینترنت و محدودیت دسترسی به اطلاعات، تحلیل دقیق‌تر وضعیت بازار را دشوار کرده است.

بازار طلا؛ ثبات ظاهری در سایه رکود عمیق

در حالی که بازار ارز به‌تدریج به شرایط عادی نزدیک می‌شود، بازار طلا و سکه همچنان با رکود سنگینی دست‌وپنجه نرم می‌کند. فعالان این بازار معتقدند که شوک ناشی از جنگ و کاهش شدید تقاضای فیزیکی، معاملات را به حداقل رسانده است.

در بسیاری از کلان‌شهرها، پاساژها و مراکز خرید طلا به‌صورت نیمه‌تعطیل فعالیت می‌کنند و حجم دادوستدها به‌شدت کاهش یافته است. این وضعیت باعث شده قیمت‌ها بیشتر جنبه اسمی داشته باشند و کمتر بر اساس معاملات واقعی شکل بگیرند.

فاصله معنادار بازار داخلی با اونس جهانی

یکی از نکات قابل توجه در هفته‌های اخیر، واگرایی میان بازار داخلی طلا و قیمت‌های جهانی است. در حالی که اونس جهانی طلا روندی صعودی داشته و از مرز ۴۶۰۰ دلار عبور کرده، بازار داخلی واکنش محدودی به این افزایش نشان داده است.

بر اساس معاملات ثبت‌شده، اونس جهانی در پایان هفته گذشته در سطح ۴۶۷۷ دلار بسته شد و انتظار می‌رود در روزهای تعطیل آخر هفته میلادی در همین محدوده باقی بماند.

با این حال، در بازار ایران، قیمت‌ها بیشتر تحت تأثیر رکود تقاضا و شرایط خاص اقتصادی قرار دارند تا تحولات جهانی.

نوسانات قیمت طلا و سکه؛ افزایش‌های محدود، عقب‌نشینی سریع

بررسی جزئیات معاملات نشان می‌دهد که قیمت‌ها در بازار طلا و سکه با وجود برخی افزایش‌ها، نتوانسته‌اند روند صعودی پایداری را شکل دهند.

طلای آب‌شده معاملات روز را با کاهش قابل توجهی آغاز کرد و در ادامه تا سطح ۷۷ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان افزایش یافت، اما در نهایت با عقب‌نشینی به ۷۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید.

طلای ۱۸ عیار نیز پس از رشد اولیه، با فشار فروش مواجه شد و در سطح ۱۷ میلیون و ۸۶۷ هزار تومان به کار خود پایان داد.

در بازار سکه، سکه امامی پس از نوسان در کانال ۱۸۲ تا ۱۸۴ میلیون تومان، در نهایت در نرخ ۱۸۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تثبیت شد.

قیمت نیم‌سکه در معاملات امروز، در نخستین روز هفته، با نرخ ۹۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز شد. این نرخ در ادامه روندی صعودی به خود گرفت و تا کف کانال ۹۸ میلیون تومان افزایش یافت، اما در نهایت دوباره به نرخ آغازین بازگشت و معاملات خود را در همان ۹۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به پایان رساند.

در همین حال، قیمت ربع‌سکه معاملات امروز را با نرخ ۵۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان آغاز کرد. این قیمت در ادامه تا کف کانال ۵۸ میلیون تومان افزایش یافت، اما سپس با عقب‌نشینی از این سطح، تا کف کانال ۵۷ میلیون تومان کاهش پیدا کرد و در نهایت معاملات خود را در همان محدوده به پایان برد.

هر سکه گرمی نیز معاملات امروز را از کف کانال ۲۹ میلیون تومان آغاز کرد و در ادامه با کاهش ۵۰۰ هزار تومانی، در نرخ ۲۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به کار خود پایان داد.

چرا بازار طلا از حرکت بازمانده است؟

کارشناسان دلایل متعددی را برای رکود فعلی بازار طلا مطرح می‌کنند. نخستین عامل، کاهش شدید تقاضای فیزیکی است. در شرایطی که نااطمینانی اقتصادی افزایش یافته است، بسیاری از خریداران ترجیح می‌دهند نقدینگی خود را حفظ کنند.

عامل دوم، محدودیت‌های عملیاتی در بازار است. نیمه‌تعطیل بودن بسیاری از واحدهای صنفی و کاهش ساعات فعالیت، عملاً حجم معاملات را کاهش داده است.

سومین عامل نیز به فضای روانی بازار بازمی‌گردد. در شرایط جنگی، تصمیم‌گیری‌های اقتصادی با احتیاط بیشتری انجام می‌شود و همین موضوع سرعت گردش سرمایه را کاهش می‌دهد.

نقش سیاست‌گذار در کنترل بازارها

بانک مرکزی در هفته‌های اخیر تلاش کرده با استفاده از ابزارهای مختلف، از بروز نوسانات شدید در بازار ارز جلوگیری کند. افزایش عرضه، مدیریت تقاضا و اعمال محدودیت بر برخی معاملات، از جمله اقداماتی بوده که به گفته کارشناسان، تا حد زیادی موفق عمل کرده است.

با این حال، ادامه این وضعیت در بلندمدت نیازمند ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی و کاهش تنش‌های سیاسی است. در غیر این صورت، احتمال بازگشت نوسانات شدید وجود دارد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت؛ انتظار و احتیاط

با توجه به شرایط فعلی، به نظر می‌رسد بازارها در کوتاه‌مدت همچنان در وضعیت انتظار باقی بمانند. معامله‌گران ترجیح می‌دهند تا روشن‌تر شدن وضعیت سیاسی و اقتصادی، از ورود به معاملات پرریسک خودداری کنند.

در بازار ارز، احتمال ادامه نوسانات محدود در کانال‌های فعلی وجود دارد، مگر آنکه شوک جدیدی به بازار وارد شود. در بازار طلا نیز تا زمانی که تقاضای فیزیکی احیا نشود، نمی‌توان انتظار رونق قابل توجهی داشت.

ثباتی که می‌تواند موقتی باشد

بازارهای مالی ایران در پنجمین هفته از جنگ، تصویری از ثبات نسبی اما شکننده را به نمایش گذاشته‌اند. دلار در محدوده‌ای مشخص نوسان می‌کند و طلا در رکودی عمیق فرو رفته است.

این وضعیت بیش از آنکه نشانه آرامش باشد، بازتابی از احتیاط و بلاتکلیفی فعالان اقتصادی است. در چنین شرایطی، هر تحول سیاسی یا اقتصادی می‌تواند به‌سرعت معادلات بازار را تغییر دهد.

در نهایت، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، بازگشت اعتماد به بازارها و کاهش سطح نااطمینانی است؛ عواملی که بدون آن‌ها، حتی ثبات فعلی نیز نمی‌تواند پایدار بماند.