هزینههای جنگ آمریکا علیه ایران برای کشورهای فقیر و ثروتمند | در آسیا وضعیت اضطراری اعلام شد | مردم آمریکا چه میگویند؟
به گزارش اقتصادنیوز، هیچ تردیدی نسبت به هزینههای اقتصادی که جنگ میان آمریکا و ایران بر آمریکاییها تحمیل میکند وجود ندارد. از زمان جنگ تاکنون قیمت بنزین در آمریکا بیش از یک سوم افزایش داشته است؛ این درحالی است که اقتصاددانان میگویند میزان تورم در آینده افزایش خواهد داشت و رشد اقتصادی این کشور نیز کمتر خواهد شد.
اقتصادنیوز: برخی تحلیلها تلاش میکنند تا دونالد ترامپ را بهدلیل نداشتن ایدئولوژی مشخص یا رفتارهای متناقض، کمتر خطرناک نشان دهند، اما چنین برداشتی سادهانگارانه است.
راوی آگراوال در فارن پالیسی نوشت: براساس نظرسنجی اخیر مؤسسه ایپسوس، از هر ده آمریکایی شش نفر از این درگیری ناراضی هستند و اکثریت معتقدند که اقدام نظامی آمریکا در ایران تأثیر منفی بر وضعیت مالی شخصیشان خواهد داشت. در این میان، تنها ۱ درصد فکر میکنند که این جنگ اثر مثبتی بر زندگی مالیشان دارد و کمتر از یکچهارم معتقدند که این جنگ ارزشش را داشته است.
با این حال، یک پرسش مهم همچنان باقی است چرا اعتراضات گستردهای در آمریکا شکل نگرفته است؟
نیمی از آمریکاییها در جریان جنگ نیستند!
پاسخ این سوال را میتوان در ترکیبی از بیتوجهی و مصونیت نسبی جستوجو کرد. نظرسنجی اپسوس نشان میدهد ۴۴ که درصد آمریکاییها فقط «کمی» درباره این درگیری میدانند و ۷ درصد اصلا در جریان تحولات نیستند. این به این معناست که این افراد یا علاقهای به مسائل جهانی ندارند، و یا اثرات جنگ هنوز بهطور مستقیم زندگیشان را تحت تاثیر قرار نداده است. از سوی دیگر، نظرسنجی گالوپ نشان میدهد که نگرانی اصلی بسیاری از آمریکاییها همچنان خدمات درمانی است، نه اقتصاد
آنچه برای آمریکا مزیت است، برای دیگران ضعف محسوب میشود
در عین حال، آمریکا با برخی مزیتها وارد این بحران شده است. این کشور بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز جهان است. دومین مورد رشد چشمگیر بازار سهام آن تحت تأثیر رونق هوش مصنوعی است. از سویی بالا بودن ارزش دلار نیز واردات را ارزانتر کرده است. مجموعه این عوامل باعث شده تا فشار اقتصادی جنگ برای شهروندان آمریکایی کمی محدودتر باشد؛ اما آنچه برای آمریکا مزیت محسوب میشود، برای بسیاری از کشورهای دیگر به یک نقطهضعف تبدیل شده است. در نظرسنجیای که در شش کشور از جنوب جهانی انجام شد، 100 درصد از مردم در جریان این درگیری هستند و از هر ده نفر، و هفت نفر بهشدت نگران هزینههای زندگی خود هستند.
بخش بزرگی از مناطق جهان، انرژی خود را از طریق واردات تامین میکنند و همین موضوع آنها را در برابر شوکهای قیمتی بسیار آسیبپذیر میکند. آسیا بهتنهایی متقاضی 40 درصد از انرژی جهان است. از سویی، کشورهای درحال توسعه و ضعیفتر معمولا توان مالی لازم برای پرداخت یارانههای گسترده را ندارند. مردم این کشورها نیز درآمد بسیار کمتری نسبت به آمریکاییها دارند و افزایش قیمت انرژی فشار مستقیمی بر زندگی روزمرهشان وارد میکند.
همچنین، بالا بودن ارزش دلار که به نفع واردکنندگان آمریکایی است، برای کشورهایی که باید با ارزهای ضعیفتر مانند روپیه یا پزو کالاهای دلاری را تهیه کنند ، هزینهها را چند برابر کرده است. در همین حال، مزایای رشد فناوری و هوش مصنوعی اغلب نصیب شرکتهای آمریکایی مانند آلفابت، آمازون، اپل، متا، ماکروسافت و تسلا میشود.
وقتی بحران زندگی روزمره را مختل میکند
در حالی که اقتصادهای نفتخیز خلیج فارس معمولا توان مقابله با شوکهای جهانی را دارند، اینبار خودشان در مرکز این بحران قرار گرفتهاند. در مقابل، آمریکا از نظر جغرافیایی در موقعیتی امن قرار دارد؛ اما جنگ در جنوب آسیا بهطور مستقیم وارد زندگی روزمره مردم شده است.
پاکستان از عربستان وام میگیرد؟
در پاکستان که ۸۰ درصد انرژی خود را از خلیج فارس وارد میکند، افزایش قیمت سوخت رکورد جدیدی زده است. دولت این کشور مجبور شده تا هفته کاری را به چهار روز کاهش دهد، نیمی از کارمندان را دورکار کند، مدارس را تعطیل کند و حتی از وزرا بخواهد تا از حقوق خود صرفنظر کنند.
اقتصادنیوز: تحلیلگران بر این باورند که پاکستان بهصورت تدریجی از سیاست سنتی «موازنهگری دیپلماتیک» به سمت نقش فعالتر نظامی حرکت میکند. این کشور ابتدا تلاش کرد تا همزمان با میانجیگری، حمایتهای اقتصادی و سیاسی از سوی عربستان را تضمین کرده و سپس وارد فاز نظامی شود.
این کشور همچنین برای جلوگیری از بحران مالی به وام ۳ میلیارد دلاری از عربستان سعودی روی آورده و همچنان درگیر تعهدات خود به صندوق بینالمللی پول است.
از بنگلادش تا نپال و فشار بر ضعیفترها
در بنگلادش که تقریبا تمام انرژی خود را از خارج از کشور وارد میکند، دولت مجبور به محدودسازی فروش سوخت شده است. همچنین دانشگاهها تعطیل شده و مراکز خرید زودتر بسته میشوند. قیمت گاز مایع که برای پختوپز و حتی حرکت ریکشاها استفاده میشود، نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته که برای کارگری با درآمد روزانه ۴ دلار، این افزایش به معنای کاهش شدید کیفیت زندگی است.
در دیگر کشورهای منطقه نیز شرایط مشابه است؛ سریالانکا هفته کاری را کوتاهتر کرده و در نپال ، فعالان بخش حملو نقل اعتصاب کردهاند که باعث بالا رفتن قیمت مواد غذایی شده است، در بوتان نیز صفهای طولانی برای سوخت شکل گرفته است.
خطر بروز بحران غذایی در جهان
هند به عنوان سومین واردکننده بزرگ نفت جهان، انعطاف بیشتری نسبت به همسایگان خود دارد. دولت برای کاهش فشار بر مردم، مالیات سوخت را کاهش داده، اما این اقدام هزینه سنگینی برای بودجه کشور داشته است. با این حال، تأثیرات جنگ همچنان گسترده است؛ کمبود گاز مایع کسبوکار رستورانها را مختل کرده، بازار بورس افت کرده و رشد اقتصادی کشور نیز کاهش خواهد یافت. وابستگی به واردات کود شیمیایی از خاورمیانه نیز خطر بروز بحران غذایی را افزایش داده است.
اعلام وضعیت اضطراری در سراسر آسیا
در سراسر آسیا که بخش عمدهای از انرژی آن از مسیر تنگه هرمز تأمین میشود، کشورها با چالشهای مشابهی روبهرو هستند. در فیلیپین دولت وضعیت اضطراری انرژی اعلام کرده است. از سویی تایلند نیز کارمندان را دورکاری میکند. ویتنام هم در واکنش به افزایش شدید قیمت سوخت هواپیما، مسیرهای پروازی خود را کاهش داده است. همزمان افزایش قیمت کود شیمیایی در آستانه فصل کشت، تهدیدی جدی برای امنیت غذایی منطقه به شمار میآید.
سایه جنگ اوکراین بر بحران انرژی هنوز وجود دارد
در این میان، حتی کشورهایی که اقتصادهای ثروتمندی دارند نیز از این بحران در امان نیستند. صدراعظم آلمان، فردریک مرتس، بسته حمایتی ۱.۹ میلیارد دلاری برای سوخت معرفی کرده و هشدار داده که اثرات این بحران برای مدت طولانی باقی خواهد ماند.
در ایرلند اعتراضات گستردهای در واکنش به افزایش قیمت سوخت رخ داده و بانک مرکزی اروپا نیز بهجای کاهش نرخ بهره، پیشبینی تورم را افزایش داده و چشمانداز رشد اقتصادی را کاهش اعلام کرده است.
اروپا هنوز از شوک انرژی سال ۲۰۲۲ که پس از حمله روسیه به اوکراین رخ داد، بهطور کامل عبور نکرده و اکنون با افزایش بیش از ۷۰ درصدی قیمت گاز و کاهش ذخایر، این قاره باید برای زمستان آینده هزینههای سنگینی را بپردازد.
زمان همهچیز را ثابت میکند
بنابراین، کشورها به شکلهای متفاوتی هزینه جنگی که آمریکا آغاز کرد را میپردازند. در این میان کشورهای فقیرتر با ذخایر محدود و ارزهای ضعیف بیشترین آسیب را میبینند، در حالی که کشورهای ثروتمندتر تا حدی تابآوری دارند. با اینحال، حتی آمریکاییهایی که امروز خود را در امان ببینند، در بلندمدت با نتایج آن مواجه خواهند شد.
