جلسه محرمانه در باشگاه گلف ترامپ درباره عملیات «پتک آهنین» علیه ایران | تلاش اعراب برای جلوگیری از جنگ در فصل «حج»
بهگزارش اقتصادنیوز، ترامپ یک روز پس از عقبنشینی دوباره از حمله به ایران، در حالی که مقابل گودال عظیم پروژه ساخت سالن جدید کاخ سفید ایستاده بود، جدول زمانی تازهای را برای تهران تعیین کرد. او گفت: «دو یا سه روز؛ شاید جمعه، شنبه یا یکشنبه، شاید اوایل هفته آینده. یک بازه زمانی محدود.»
اینکه این ضربالاجل جدید تا چه اندازه جدی است، هنوز مشخص نیست. مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ تمایلی به بازگشت به جنگ ندارد و ترجیح اصلی او دستیابی به توافق است. گزینههای نظامی موجود میتواند آمریکا را وارد جنگی پرهزینه و نامحبوب کند؛ جنگی که تاکنون هم منجر به کاهش محبوبیت ترامپ شده است.
هنوز نشانی از تغییر در مذاکرات وجود ندارد
سیانان در گزارشی نوشت: با وجود ادعاهای ترامپ درباره پیشرفت مذاکرات، ایران تاکنون بهصورت علنی از مطالبات اصلی خود عقبنشینی نکرده است. در شرایطی که ذخایر اورانیوم غنیشده همچنان در تأسیسات زیرزمینی باقی مانده و بخشی از توان موشکی ایران نیز حفظ شده، جنگ هنوز تمام اهداف اعلامی ترامپ را محقق نکرده است.
اقتصادنیوز: هشت سال پس از خروج آمریکا از برجام، دونالد ترامپ اکنون با پیامدهای ناخواسته همان تصمیم مواجه است. توافقی که زیر نظر سازمان ملل شکل گرفته بود، بینقص نبود، همانطور که اغلب توافقات بینالمللی نیستند؛ اما بهعنوان یک توافق عدم اشاعه، کارکرد اصلی خود را انجام میداد.
جلسات محرمانه در باشگاه گلف ترامپ
این وضعیت، ترامپ را در موقعیتی دشوار برای تصمیمگیری بعدی قرار داده است. گزینههای حمله حداقل از یک هفته پیش در کاخ سفید در حال بررسی بوده، اما تا زمان حضور ترامپ در چین، تصمیم نهایی متوقف مانده بود.
ترامپ پس از بازگشت به آمریکا در آخر هفته، در باشگاه گلف خود در ویرجینیا با مقامهای ارشد دولت جلسهای برگزار کرد؛ نشستی که جیدی ونس معاون رئیسجمهور، مارکو روبیو وزیر خارجه، جان رتکلیف رئیس سیا و استیو ویتکاف فرستاده ویژه آمریکا در آن حضور داشتند.
به گفته دو منبع آگاه، ارتش آمریکا برنامههای عملیاتی کاملی را برای ازسرگیری حملات چندمرحلهای علیه ایران آماده کرده است؛ از جمله اهداف انتخابشده، مختصات دقیق حملات و مراحل کامل عملیات.
بر اساس این گزارش، ترامپ پس از افزایش نارضایتی از روند مذاکرات، در مقطعی آماده شده بود تا برخی اهداف جدید را هدف قرار دهد و فهرستی از گزینههای حمله نیز از سوی مشاوران ارشد نظامی به او ارائه شده بود.
فشار کشورهای خلیج فارس برای جلوگیری از جنگ
در این میان، درست در زمانی که ترامپ آماده صدور مجوز نهایی بود، دولت آمریکا بهصورت جداگانه با رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی گفتوگو کرد.
یک منبع منطقهای به سیانان گفته که این کشورها از واشنگتن خواستهاند تا بهجای اقدام نظامی، فرصت بیشتری به مسیر دیپلماتیک داده شود.
نویسنده مدعی شد: به گفته یکی از منابع منطقهای، نگرانی اصلی کشورهای عربی این بوده که در صورت آغاز دوباره حملات آمریکا، ایران زیرساختها و کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف قرار دهد؛ همانگونه که در آغاز جنگ چنین اتفاقی رخ داد.
اگرچه دولتهای منطقه معتقدند که توانایی دفاع از خود را دارند، اما این نگرانی وجود دارد که تداوم درگیری، منابع آنها را فرسوده کرده و زیرساختهای حیاتی انرژی را در معرض خطر قرار دهد.
ترامپ نیز سهشنبه در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی کشورهای خلیج فارس از واکنش ایران مدعی شد: ایران هنوز کمی توانایی دارد؛ نه زیاد، اما هنوز مقداری ظرفیت دارد.
محدودیت واشنگتن در استفاده از پایگاه های نظامی
طبق این گزارش، عربستان سعودی در مقطعی دسترسی آمریکا به برخی از پایگاهها و حریم هوایی خود را در واکنش به عملیات پروژه آزادی آمریکا برای هدایت کشتیها در تنگه هرمز، محدود کرد و تنها پس از تعلیق ناگهانی عملیات از سوی ترامپ، این محدودیتها برداشته شد.
یک مقام آمریکایی همچنین گفته که چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس به واشنگتن اطلاع دادهاند اگر حملات دوباره آغاز شود، احتمالا محدودیتهای بیشتری برای استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاهها یا حریم هوایی خود اعمال خواهند کرد.
کویت، قطر و عربستان میزبان پایگاههای مهم آمریکا در منطقه هستند و اعمال چنین محدودیتهایی میتواند عملیات نظامی آینده واشنگتن را پیچیدهتر کند. امارات متحده عربی نیز مخالفت خود را با حملات جدید اعلام کرده و ممکن است دسترسی آمریکا به پایگاههایش را محدود کند.
فصل حج و تلاش میانجیگران برای حفظ آرامش
به گفته یک مقام منطقهای، رهبران عرب خلیج فارس در تماسهای اخیر خود جبههای متحد در برابر دولت ترامپ تشکیل دادهاند.
یکی از استدلالهای مطرحشده از سوی آنها، همزمانی بحران با فصل حج بوده است؛ زمانی مهم در جهان اسلام که معمولا با فضای آرامش و حسن نیت همراه است و هزاران زائر را راهی مکه میکند. رهبران عرب همچنین به واشنگتن گفتهاند که تلاشهای میانجیگرانه پاکستان نشانههای مثبتی داشته و بهتر است به مسیر دیپلماسی زمان بیشتری داده شود. حال، بهنظر میرسد که این فشارها در نهایت مؤثر واقع شده است.
ترامپ سهشنبه گفت: من تصمیمم را گرفته بودم. بعد آنها تماس گرفتند و گفتند: آقا، میشود فقط چند روز دیگر صبر کنید؟ چون فکر میکنیم ایرانیها دارند منطقی رفتار میکنند.
جیدیونس: هیچ چیز قطعی نیست!
با وجود صحبتها درباره پیشرفت مذاکرات، در عرصه عمومی هنوز نشانهای از عقبنشینی جدی دو طرف از مواضع خود دیده نمیشود.بر اساس گزارش سیانان ، پیشنهاد اخیر ایران امتیاز مهمی درباره مسائل کلیدی ارائه نکرده و اختلاف بر سر غنیسازی اورانیوم همچنان مهمترین مانع توافق باقی مانده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا نیز سهشنبه در نشست خبری کاخ سفید مدعی شد که هنوز مشخص نیست موضع واقعی ایران چیست. او معتقد است که در داخل تهران دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
او گفت: گاهی احساس میکنید مذاکرات پیش میرود و گاهی احساس میکنید پیشرفتی وجود ندارد. تصور من این است که ایرانیها میخواهند توافق کنند و فهمیدهاند سلاح هستهای خط قرمز آمریکاست. اما تا زمانی که توافق نهایی روی کاغذ امضا نشود، هیچ چیز قطعی نیست.
گزینه نظامی همچنان روی میز است
با وجود تعلیق حملات، طرحهای نظامی علیه ایران همچنان آماده اجرا بوده و هر لحظه ممکن است فعال شوند.
طبق گزارش منابع آگاه، عملیات جدید احتمالا بهجای عملیات خشم حماسی با نام تازه عملیات پتک آهنین خواهد شد.
برخی تحلیلگران معتقدند که تغییر نام عملیات میتواند تلاشی برای دور زدن قانون اختیارات جنگ در آمریکا باشد؛ قانونی که دولت را ملزم میکند که پس از ۶۰ روز از آغاز عملیات نظامی، مجوز کنگره را دریافت کند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا پیشتر گفته بود که آتشبس اعلامشده در اوایل آوریل، این شمارش ۶۰ روزه را متوقف کرده است.او تأکید کرد: اگر عملیات دوباره آغاز شود، تصمیم با رئیسجمهور خواهد بود. این گزینه همیشه روی میز است و ایران هم این را میداند.
