سهم ۳۰ درصدی پاکستان در تأمین واردات ایران | عضو اتاق ایران: متأسفانه در پاکستان کالاهای صنعتی پیشرفته وجود ندارد اما...
به گزارش اقتصادنیوز، با تشدید چالشها در تنگه هرمز و محدودیتهای احتمالی در مسیرهای سنتی واردات کالا از جنوب کشور، نگاهها به سمت ظرفیتهای ترانزیتی همسایگان شرقی جلب شده است. در این میان، پاکستان با دارا بودن زیرساختهای بندری و مرزهای زمینی مشترک، به عنوان یکی از جدیترین گزینهها برای جایگزینی مسیرهای دریایی مطرح است.
اقتصادنیوز: ندیر پورجم، نایبرئیس کمیسیون گمرک اتاق ایران، گفت: ما باید به دنبال ایجاد یک تنوع لجستیکی باشیم تا بتوانیم «هاب» منطقه را که در حال حاضر جبلعلی است، تغییر داده و به مکانهای دیگری منتقل کنیم.
در گفتوگوی اقتصادنیوز با محمدعلی نشاطی، عضو اتاق مشترک ایران و پاکستان و هیات نمایندگان اتاق بازرگانی زاهدان ابعاد مختلف این ظرفیت، میزان آمادگی زیرساختی و چالشهای پیشرو بررسی شده است.
مشروح گفتوگو اقتصادنیوز را با محمدعلی نشاطی در ادامه میخوانید.
****
*آقای نشاطی... با توجه به وضعیت تنگه هرمز و مشکلات موجود برای واردات کالا از طریق جنوب کشور، آیا میتوان مسیرهای زمینی را جایگزین کرد؟ در شرایط فعلی کدام یک از همسایگان ایران واقعاً ظرفیت ایفای نقش جایگزین در تجارت خارجی را دارند و این ظرفیتها تا چه حد عملیاتی است؟
ما در اتاق بازرگانی زاهدان اقداماتی را برای ترانزیتی کردن کالا از مسیر کراچی انجام دادهایم. نتایج این اقدامات بد نبوده است؛ در واقع این بهترین مسیر موجود است که میتواند بخشی از مشکلات ما را حل کند. کالاها به بندر کراچی وارد شده، در آنجا تخلیه میشوند و سپس با سرعت از دو مرز «میرجاوه» و «ریمدان» وارد کشور میگردند. مرز ریمدان بسیار نزدیک است؛ هم به بندر چابهار خودمان نزدیکی دارد و هم به بندر «گوادر» پاکستان. در حال حاضر پاکستان دارای دو بندر اصلی کراچی و گوادر است و طرف پاکستانی بسیار متمایل است که ما در این زمینه اقدام کنیم. با تخلیه یک یا دو مورد محموله که در آنجا انجام شده، روند ترانزیت به مرزهای خشکی ما در این دو نقطه (میرجاوه و ریمدان) با سرعت انجام میشود و این مسیر میتواند جایگزین بسیار خوبی برای کشور باشد.
مرز زمینی پاکستان میتواند حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از مشکلات ما را در حوزه واردات حل کند
* در میان گزینههای موجود، مرز زمینی پاکستان تا چه اندازه میتواند در صورت محدود شدن مسیرهای دریایی (بهویژه از مسیر امارات) بهعنوان مسیر جایگزین برای تأمین کالاهای وارداتی ایران عمل کند؟
البته این مسیر میتواند حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از مشکلات ما را در حوزه واردات حل کند. زیرساختهای موجود در آنجا نسبت به شرایط، بد نیست و میتواند راهگشای ما باشد. همانطور که اشاره کردم، پاکستانیها نیز تمایل زیادی به همکاری با ما دارند. اتاق بازرگانی به صورت جدی پیگیر این قضیه است و بحثهای لازم با طرف پاکستانی انجام شده است. روند ورود محمولهها نیز آغاز شده و تاکنون دو یا سه محموله در آنجا تخلیه شده است که امیدوارم به سرعت ترخیص شده و به سمت مرزهای ورودی کشور ترانزیت خواهند شد.
در پاکستان با کالاهای صنعتی پیشرفته روبهرو نیستیم
*با توجه به اینکه تراز تجاری ایران و پاکستان عمدتاً به نفع صادرات ایران است، چه موانع ساختاری یا اجرایی باعث شده سهم واردات از پاکستان پایین بماند و آیا امکان تغییر این الگو وجود دارد؟
ببینید؛ موضوع این است که ما متأسفانه در پاکستان با کالاهای صنعتی پیشرفته روبهرو نیستیم. بیشتر تولیدات آنجا شامل کالاهای کشاورزی و مواد خوراکی است. کالاهای صنعتی و پیشرفتهای که ما بعضاً از کشورهای دیگر وارد میکنیم، در پاکستان وجود نداشته و واردات ما از این کشور محدود به چند قلم کالا از جمله برنج خوراکی، دانه کنجد و میوههای گرمسیری است.
کالای ساخته شده پیشرفته صنعتی به آن صورت در آنجا وجود ندارد و همین امر باعث شده است که کفه ترازوی صادرات به نفع ما باشد. با این حال، ما بسیار امیدواریم که این مسیر ترانزیتی بتواند جایگزینی برای بخشی از واردات ما باشد.
*زیرساختهای حملونقل، گمرکی و لجستیکی در مرز ایران و پاکستان تا چه حد آمادگی افزایش حجم مبادلات را دارند و در صورت تشدید محدودیتها، چه اصلاحاتی برای بهرهبرداری از این مسیر ضروری است؟
ما در حال حاضر مشکلاتی داریم، اما میتوانیم با همکاری دستگاههای دولتی و بخش خصوصی آنها را مرتفع کنیم؛ چرا که موقعیت فعلی زاهدان بسیار مناسب است. برای مثال، فاصله مرز میرجاوه تا زاهدان تنها ۸۶ کیلومتر است و زاهدان به عنوان مرکز استان و یک شهر مهم، میتواند مشکلات حملونقلی را در زمینه انتقال کالاها حل کند. انشاءالله در این زمینه با مشکل جدی مواجه نخواهیم بود.
باید تجارت خود را با کشورهای همسایه توسعه دهیم
*طبق اطلاعات موجود، از سال ۲۰۰۸ یک تفاهمنامه همکاری با پاکستان منعقد شده است، اما گویا در برهههای مختلف، پاکستان از اجرای کامل آن خودداری کرده است. آیا صحت دارد که طی چند روز اخیر عملیات اجرایی آن آغاز شده است؟
بله، ما یک کمیسیون مشترک بازرگانی بین دو کشور داریم که در قوانین کشور ما نیز به آن اشاره شده است. اتاقهای بازرگانی دو کشور هر ساله جلساتی دارند که مدیریت بخش دولتی آن را انجام میدهد. این کمیسیون هر ساله برقرار بوده و خوشبختانه وضعیت خوبی دارد. در حال حاضر رشد صادرات دو کشور در مجموع حدود ۳.۵ میلیارد دلار است که مسئولین دو کشور هدفگذاری کردهاند این رقم به ۱۰ میلیارد دلار برسد و امیدواریم به این هدف دست یابیم.
همانطور که در سیاستهای کلان کشور نیز بر آن تاکید شده، ما باید تجارت خود را با کشورهای همسایه توسعه دهیم؛ چرا که این امر واقعاً به نفع ماست. پاکستان کشوری با جمعیت بالای ۲۰۰ میلیون نفر است که همسایه ماست و به مرزهای شرقی راه دارد. ما میتوانیم برنامهریزیهای دقیقی در این حوزه داشته باشیم. در حال حاضر کالاهای بسیار اساسی از این مرز وارد میشود؛ مواردی مانند برنج خوراکی، دانههای روغنی و میوههای گرمسیری بسیار مهم هستند. در مجموع، اگر ما روی کشورهای همجوار از جمله پاکستان حساب باز کنیم، این موضوع میتواند در توسعه تجاری و عملیات بازرگانی ما نقش بسیار مؤثری ایفا کند.
